Vechten om de erfenis van Pater

Non-fictie Een Noord-Hollandse weduwe laat bij haar dood een fortuin na. Waar bleven de miljoenen?..

Haar naam leeft nog voort in de naam van een fameus (inmiddels gesloten) restaurant, Ivo de Wijs eerde haar met een heus sonnet: Neeltje Pater, een schatrijke weduwe uit Broek in Waterland, die in 1789 kinderloos overlijdt. Vlak daarvoor liet ze nog aanvullingen op haar testament maken. De beheerder van de miljardenerfenis en de getuige-notaris slepen voor zichzelf een mooi bedrag in de wacht. Vervolgens wijzen ze een verre neef en nicht aan als erfgenamen van een deel van het vermogen en ze sluiten de boeken. De gevechten om de nog niet verdeelde miljoenen kunnen beginnen.

Uit Zeeuwse archiefstukken komt een vermeende erfgenaam boven: Adam Plokhaar. De handschriften waarin hij wordt genoemd, blijken vervalst te zijn. Kaartlegsters, oplichters en archiefonderzoekers doen hun best om een stuk van de buit binnen te halen. Verdwenen doopboeken, vervalste registers, een malafide advocaat: alle ingrediënten voor een spektakel zijn voorhanden.

Tot op de dag van vandaag zoeken fortuinjagers naar de schat van Pater. De erfdochter uit Broek in Waterland liet zeven vermogens na, die haar in de schoot waren geworpen via familieleden die rijk werden door de handel van de Verenigde Oostindische Compagnie.

Kleurrijk, de geschiedenis over het geld van Neeltje Pater. Jammer daarom dat historica Geertje Wiersma zich in haar verhaal nogal op de vlakte houdt. Ze volgt de laatste onderzoeker in zijn keurige conclusie, dat het vermogen verdeeld is in overeenstemming met het Noord-Hollandse erfrecht. Dat is mooi.

Maar ze laat de lezer zitten met een aantal al eeuwenlang rondzingende vragen. Hadden die beheerder en notaris recht op hun aandeel, en zo ja: waarom? Hoe is te verklaren, dat uitgerekend de cruciale onderdelen van stamboeken en doopregisters verdwenen?

Dat is, wat je aan het einde van de geschiedenis graag zou willen weten. Tijd voor een écht verhelderend boek over de erfenis van Neeltje, wier grafsteen nog is te vinden in de kerk in haar geboortedorp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden