Vechten als rouwverwerking

Op 14 mei 2011 werd Michael Koomen doodgeschoten. Zijn ouders vechten maanden voor een proces tegen de agent die hem doodde. 'Hij heeft mijn zoon vermoord.'

Op een plankje aan de wand van de woonkamer van Jan en Tineke Koomen ligt het boek waar ze veel 'herkenning' (Jan) in hebben gevonden en 'troost' (Tineke) uit hebben geput. In Tonio schrijft A. F. Th. van der Heijden over de fatale 23ste mei van 2010 toen zijn zoon bij een verkeersongeval nabij het Rijksmuseum om het leven kwam.


Bijna een jaar later, 14 mei 2011, verliezen Jan en Tineke Koomen hun oudste zoon Michael. Ook hij sterft nabij het Rijksmuseum, op de Spiegelgracht, ten gevolge van een politiekogel. Bij deze ouders is de wond verser maar even schrijnend als die van de grote auteur. Deze kondigt aan nog meer over zijn overleden zoon te schrijven, Jan en Tineke Koomen doen dat volop.


Ze schrijven onophoudelijk aan het Openbaar Ministerie of aan hun advocaat, Jeroen Soeteman. Wanneer nu eindelijk eens wordt besloten of de politieman die hun zoon doodschoot al dan niet wordt vervolgd. Ze schrijven aan politie en justitie of ze nu eindelijk eens de kleren die Michael op zijn laatste dag droeg terug mogen krijgen.


Als ze schrijven of ze ook politiefoto's van de op de Spiegelgracht liggende Michael mogen krijgen, komt er eindelijk een antwoord. De officier van justitie wil weten waarom ze die foto's willen hebben en of ze zich wel realiseren dat de foto's 'buitengewoon weerzinwekkend' zijn.


'Omdat het onze zoon is', antwoorden ze. En ja, Jan Koomen (62), manager van een administratieve afdeling op Schiphol, en Tineke Koomen (61), receptioniste bij een advocatenkantoor, begrijpen dat het geen vakantiekiekjes zijn.


'Alles kan helpen bij de rouwverwerking', zegt Tineke deze ochtend, in hun woonkamer in Amsterdam-Buitenveldert. Die wordt gedomineerd door de herinnering aan de 31 jaar oud geworden bedrijfsjurist Michael. Foto's aan de wand, een foto bij de tv. Pal om de hoek een immens schilderij. De twee katten van de overledene wonen nu ook in Buitenveldert. Broer Nick (28) is er ook. Hij bewoont het appartement dat Michael toebehoorde.


Daar, elders in Amsterdam, haalde Jan Koomen eind december een brief van de Canal Company uit de postbus. Op 14 mei 2011 was aanvoerder Michael Koomen met zijn voetbalteam RKAVIC-4 (waarin Nick ook speelde) kampioen geworden. Het kampioenschap werd onder meer gevierd met een rondvaart. Michael had dat geregeld. De Canal Company wilde zeven maanden na de dood van Michael weten of hij soms weer gebruik wilde maken van hun diensten.


Zo blijven Jan en Tineke Koomen maar schrijven, dit keer een antwoord op een 'bizarre brief' van een rondvaartbootmaatschappij.


Er is maar één manier waarop ze denken los te kunnen raken van al dat schrijven over Michael. Dat is als het Openbaar Ministerie eindelijk de 'moordenaar' van hun zoon voor de rechter brengt.


Sinds september vorig jaar heeft officier van justitie Van Leijen al zes, zeven keer beloofd dat een besluit over het vervolgen van de politieman aanstaande is. Deze week kreeg de advocaat van de familie-Koomen een brief van Van Leijen waarin staat dat de video-opnamen van een reconstructie van de fatale gebeurtenis op de Spiegelgracht bij hem zijn binnengekomen. Daar gaat hij zich nu over buigen. Het kan nog wel een week of wat duren.


De reconstructie zelf was op maandag 30 januari. De pers werd er uitdrukkelijk, zij het voor korte duur, voor uitgenodigd. Zo kon justitie laten zien wat er komt kijken bij een rijksrechercheonderzoek. Noodzakelijk omdat tegen de schietende politieman aangifte is gedaan wegens moord. De gebeurtenissen van 14 mei 2011 werden die koude winteravond nagespeeld. Na veel soebatten mochten ook Jan en Tineke Koomen aanwezig zijn.


Op 14 mei 2011 loopt het kampioensfeest van RKAVIC-4 uit de hand. Aangeschoten voetballers raken in de clinch met een nogal kordaat optredende politieman. Een aangeschoten, gedrogeerde én agressieve voetballer slaat de politieman terug. Met de kampioensschaal. De politieman zegt zich zo in 'doodsnood' te hebben gevoeld dat hij vier keer schiet. Michael Koomen, die juist kwam aanlopen, valt dood neer. Een andere kogel doorboort beide benen van Nick.


Op de vraag of zij de politieman ook niet een beetje als 'slachtoffer van de omstandigheden' beschouwen, zegt Tineke Koomen resoluut: 'Helemaal niet. Hij heeft mijn zoon vermoord. En hij heeft onder ambtseed gelogen.' Camerabeelden, stapels bewijzen dat de politieman zijn verklaringen heeft aangepast, een reconstructie. 'Hoe moeilijk kan het zijn?', verzucht Tineke.


Het feit dat de rijksrecherche er kennelijk zeven weken over doet om video-opnamen naar de officier van justitie te sturen maakt de familie Koomen er niet geruster op.


In misdaadjournalist John van den Heuvel van De Telegraaf hebben ze een onverwachte bondgenoot. Diens krant, de Koomens hebben hem de deur uitgedaan, nam het steeds op voor de politieman en schreef over een horde zuipende en snuivende voetballers.


Maar twee weken geleden schreef Van den Heuvel in zijn column dat het een schande zou zijn als justitie en politie alles 'onder de pet' zouden houden.


De misdaadjournalist en oud-politieman heeft die vrees. Jan Koomen is eveneens somber: 'Nooit gedacht dat we in een bananenrepubliek leven.'


De Rijksrecherche onderzocht vorig jaar dertig schietincidenten waarbij vijf doden vielen door politiekogels. Vuurwapengebruik door de politie wordt standaard door de Rijksrecherche onderzocht. De bevindingen worden aan het Openbaar Ministerie gerapporteerd. Het gebeurt zelden dat een schietende politiefunctionaris zich daarvoor voor de rechter moet verantwoorden. Nog zeldzamer zijn veroordelingen. Volgens politieonderzoeker Jaap Timmer is dat in 1997 voor het laatst gebeurd.


De politieman die op 14 mei vorig jaar Michael Koomen doodschoot, is al 37 jaar in dienst van het Amsterdamse korps. Carrière heeft hij niet gemaakt. Hij werkt alleen, als hondengeleider. Volgens bronnen in het korps geniet hij een dubieuze reputatie. Ook na te zijn veroordeeld wegens mishandeling van een geboeide arrestant zou hij zich vaak aan gewelddadigheid hebben schuldig gemaakt.


Op het voetbalveld functioneert hij wél als scheidsrechter. Enkele dagen nadat hij Michael Koomen had doodgeschoten, diens broer Nick door beide benen had geschoten en een derde voetballer levensgevaarlijk verwondde, trad hij op als scheidsrechter bij een voetbaltoernooi.


Over het schietincident op de Amsterdamse Spiegelgracht verklaarde de politieman aanvankelijk dat hij gedurende zeven, acht minuten door een compleet, dronken en agressief voetbalteam werd belaagd. In werkelijkheid duurde het incident nog geen twee minuten en waren slechts enkele voetballers erbij betrokken.


De politieman paste zijn verklaringen aan toen camerabeelden opdoken van het incident. De advocaat-generaal (de vertegenwoordiger van het OM bij het Gerechtshof) concludeerde na bestudering van de beelden: 'De agent heeft het geweld groter en ernstiger gemaakt dan het is.' Ook bleek de politieman aperte onwaarheden te hebben verteld. Zo toonden de camerabeelden (eind oktober vorig jaar vertoond tijdens de rechtzaak tegen twee van de voetballers) onomstotelijk aan dat niet een van de voetballers maar de politieman zelf de eerste klap uitdeelde.


Politieman met dubieuze reputatie


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden