Vaticaan houdt van boeken, maar niet over de paus

Wat houdt de literaire wereld in het buitenland bezig? Onze correspondenten houden het bij. Deze week Sarah Venema over hoe non-fictie het Vaticaan helemaal niet bevalt.

Beeld anp

Om een spannend boek te schrijven over het Vaticaan hoef je eigenlijk niets te verzinnen. Al die duistere complotten van machtsbeluste mannen in slechtverlichte zuilengangen zouden zomaar waar kunnen zijn.

De Italiaanse journalist en schrijver Gianluigi Nuzzi heeft al jaren het geluk of het talent geheime documenten achter de dikke muren vandaan te toveren en de echte corruptieschandalen van het Vaticaan te onthullen.

Eerst wist hij informatie te verzamelen uit de Vaticaanse bank - een metershoge ronde bunker met nauwelijks ramen en een deur die voor bijna niemand open gaat - en aan te tonen hoe ze daar schimmig geld verstopten via gecodeerde bankrekeningen. Daarna kwam de butler van paus Benedictus XVI naar hem toe met de persoonlijke correspondentie van de kerkleider op zijn lijf geplakt.

Dit jaar is het hem weer gelukt. Voor zijn nieuwe boek Via Crucis kreeg hij van leden van de commissie die voor paus Franciscus de misstanden in de rooms-katholieke ministaat in kaart brengen, genoeg documenten om zijn auto mee te vullen. Een spannende inkijk in de weerstand tegen de hervormingsplannen van de paus. Met corruptie en geldverspilling als telkens terugkomend fenomeen en als sappige bijfiguren jaloerse kardinalen die zo van luxe houden dat ze als hun buren niet thuis zijn de muur laten slopen om hun eigen appartement te verruimen.

De paus zegt dat hij van boeken houdt. In interviews vertelt hij uitgebreid over zijn lievelingsauteurs, onder anderen Dostojevski en de Duitse dichter Hölderlin, en vorig jaar had het Vaticaan een eigen kraam op de Salone dei Libri in Turijn. Maar als het Vaticaan het onderwerp is, is het enthousiasme voor boeken minder groot.

Het Vaticaan is een proces begonnen tegen Nuzzi en een andere journalist die ook een boek over het Vaticaan schreef. Bij dat proces mocht geen van beide schrijvers een eigen advocaat kiezen. Het merendeel van de tekst uit het Vaticaanse wetboek stamt uit 1889. Maar het artikel dat het publiceren van vertrouwelijke documenten strafbaar maakt, is pas in 2013 toegevoegd, als reactie op de stelende butler. Nuzzi riskeert acht jaar in een Vaticaanse gevangenis. Het zou zo een verhaal voor Dan Brown kunnen zijn. Maar misschien hadden de journalisten toch beter het woord 'roman' op hun omslag kunnen laten drukken.

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden