'Vaticaan heeft theoretisch beeld van vrouw'

Vrouwen verdienen dezelfde rechten als mannen, maar het ontkennen van de biologische verschillen met mannen is een gevaar voor het gezin, meent het Vaticaan....

Zeer felle kritiek komt van Frances Kissling, voorzitter van Katholieken voor een Vrije Keuze, een Amerikaanse katholieke organisatie voor vrouwenrechten, die strijdt voor het recht op abortus in de VS, anticonceptie en een betere gezondheidszorg voor vrouwen in Latijns Amerika. 'Het lijkt wel een stuk van Archie Bunker', sneert Kissler.

In het geschrift moedigt het Vaticaan bij monde van kardinaal Ratzinger vrouwen aan invloedrijke posities te bekleden. De kardinaal roept regeringen zelfs op om vrouwen te helpen betaalde arbeid te combineren met de zorg voor het gezin. Dat zijn, zeker voor het Vaticaan, toch moderne opvattingen?

Kissler: 'We verwelkomen zulke standpunten. Maar je moet wel tussen de regels door lezen. Waarom wil het Vaticaan dat vrouwen actief zijn op de arbeidsmarkt en in de politiek? Omdat vrouwen zorgzamer zijn dan mannen en meer verantwoordelijkheidsbesef hebben en zichzelf beter kunnen wegcijferen. Met andere woorden: omdat vrouwen beter zijn dan mannen.'

Is dat dan niet zo?

'We zijn niet aardiger of liever dan mannen. Vrouwen zijn gewoon mensen. En als mens hebben we recht op betaald werk en deelname aan politieke besluitvorming.'

Is dit geen spijkers op laag water zoeken?

'Beslist niet. Het Vaticaan heeft een geromantiseerd, onrealistisch, louter theoretisch beeld van vrouwen. Het stuk is geschreven door mannen die geen vrouwen kennen en niets van vrouwen weten. Tegelijkertijd maakt het Vaticaan deelname van vrouwen aan betaald werk en politiek conditioneel. Wat gebeurt er als blijkt dat vrouwen geen betere mensen zijn? Mogen we dan niet meer meedoen?'

Voor veel vrouwen is de combinatie zorg en werk wel een belangrijk thema.

'Jazeker. Maar het Vaticaan gaat er nog steeds van uit dat het gezin louter de verantwoordelijkheid is van de vrouw, al dan niet in combinatie met een baan. De titel van het stuk is De samenwerking tussen mannen en vrouwen in de wereld en in de kerk. Maar in de tekst worden alleen de verantwoordelijkheden van de vrouw benadrukt. De man blijft buiten schot.'

Misschien is het stuk niet zozeer bedoeld voor Europa en Amerika maar voor de Derde Wereld.

'Onze organisatie is heel actief in Latijns Amerika. Ik kan u verzekeren dat de vrouwen daar net zozeer verlangen naar gelijkheid en gelijkwaardigheid als vrouwen in Europa en de VS.'

Herkent U het moderne feminisme dat in de brief wordt bekritiseerd?

'Nee. Het Vaticaan ziet feministen als mannenhaatsters. Er zijn natuurlijk wel fanatieke splintergroepjes geweest die vijandig stonden ten opzichte van mannen. Maar dat is beslist niet hét feminisme.'

Volgens het Vaticaan gaat het feminisme de strijd aan met de man, wat leidt tot machtsconflicten en verwarring over de rol van mannen en vrouwen. Dit ondermijnt toch het het traditionele gezin?

'Het streven van feministen is er altijd op gericht dat vrouwen én mannen het beter krijgen. In veel Europese landen heerst een familie-vriendelijk klimaat. Dat is juist te danken aan de vrouwenbeweging. Mannen en vrouwen hebben zich bevrijd uit hun stereotiepe rollen. En in zulke gezinnen krijgen vaders de kans om echt vader te zijn.'

Wat is het effect van een geschrift als deze?

'Nul. Katholieke vrouwen gaan allang niet meer op de mening van het Vaticaan af als het gaat om de inrichting van hun leven. Ook diepgelovige katholieken gebruiken condooms, hebben buitenechtelijke relaties, ondergaan een abortus of scheiden van hun echtgenoot. Allemaal dingen die van het Vaticaan niet mogen.'

Waarom blijft u actief lid van zo'n kerk?

'De kerk doet veel goed en een beetje fout. Het is de moeite waard te proberen de kerk te veranderen. Als je alleen deel wilt uitmaken van organisaties waar geen kritiek op mogelijk is, kun je beter kluizenaar worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden