Vastgoed-ondernemer die door roeien en ruiten gaat

Hij wordt 90 en hij stopt. Jan Poot is moe van zijn strijd tegen maat-schappelijk onrecht.

Na twintig jaar vechten in de publieke arena doet vastgoedondernemer Jan Poot zijn bokshandschoenen uit. Met zijn negentigste verjaardag in aantocht is de energie op. Poot heeft besloten zijn grond bij Schiphol te verkopen, die de basis was voor grootse plannen en voor een onvoorstelbare reeks rechtszaken en aanvaringen met de luchthaven, de overheid, justitie en de rest van het vriendennetwerk van hoge heren en slappe politici, dat in zijn optiek de dienst uitmaakt in Nederland.


De verkoop van de 150 hectare begint na de zomer, maakte hij vrijdag bekend in Het Financieele Dagblad. Ook zijn zoon en trouwe steunpilaar Peter stopt. 'Ik voel dat mijn krachten flink achteruitgaan', zei Jan Poot in de krant. 'Het heeft geen zin om door te gaan als niemand mee wil doen', zei Peter Poot. Of ze ook hun andere queeste opgeven, de strijd tegen de voormalige topambtenaar Joris Demmink, is onduidelijk.


Poots verloren droom stamt uit de jaren zeventig van de vorige eeuw. Hij was op werkbezoek in Amerika en zag daar luchthavens uitgroeien tot economische centra van formaat. Dat wilde hij ook in Nederland: Airport City. Schiphol lag nog als een eiland tussen de velden en daar zou hij 'iets groots verrichten'.


Met compagnon Harry van Andel stichtte hij in 1986 het bedrijf Chipshol Forward. Hij was 62. Hij kocht als de wiedeweerga honderden hectaren landbouwgrond, die hij zou ontwikkelen. Maar het mislukte. Een ruzie met Van Andel liep volledig uit de hand. Verbijsterd zag Jan Poot hoe Schiphol een eigen onroerendgoedbedrijf begon; in de rechtszaal raakte hij vervolgens zijn bedrijf kwijt en een deel van zijn land. In hoger beroep kreeg hij alsnog gelijk, maar de toegekende schadevergoeding bleek slechts een fractie van de waarde - dat de rechtbank vlak voor de uitspraak over die vergoeding van rechters wisselde, ziet hij als bewijs dat Schiphols tentakels tot hoog bij justitie reiken.


Het verklaart ook de verbetenheid waarmee hij zich op de zaak-Joris Demmink stortte, nadat hij van twee klokkenluiders een mail kreeg over diens veronderstelde kindermisbruik. Hij maakte er een boek over en steunde met geld en menskracht stichting De Roestige Spijker. Toch ging het Poot niet om de pedofilie, zei hij in een interview met de Volkskrant. 'Joris Demmink beschadigt Nederland. Hij is de reden dat Nederland zich economisch niet goed kan ontwikkelen.'


Jan Poot is de zoon van een veehandelaar uit Vlaardingen. Begonnen als daadkrachtig provincieambtenaar, zag hij al snel de mogelijkheden van het grootscheeps bouwen. Hij richtte Eurowoningen op en Eurohome, en had succes. Had hij een plan, dan moest alles wijken. Een levenshouding die volgens zijn zoon Cees Poot niet alleen is te herleiden naar zijn gereformeerde afkomst, maar ook naar zijn ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen hij als dwangarbeider naar Duitsland werd gestuurd.


De grondoorlog om Schiphol, die hem meer dan tien miljoen euro heeft gekost, werd voor hem ook meer en meer een strijd tegen miskenning. Hij maakte boeken, zette advertenties, toog kwaad naar de Tweede Kamer of naar de hoofdredacteur van NRC Handelsblad.


Hij kwam ver met zijn volharding. Door Poots toedoen moest de provincie Noord-Holland schikken en werd de Luchtverkeersleiding Nederland schuldig bevonden aan bevoordeling van Schiphol. Zijn grootste scalp was voormalig rechter Pieter Kalbfleisch, die volgens Poot bevriend was met Van Andel en had geregeld dat rechter Hans Westenberg zijn zaak deed. Kalbfleisch en Westenberg belandden wegens meineed voor de rechter, die ze overigens vrijsprak.


'Ik ben vanaf nul begonnen', zei hij tijdens een interview met de Volkskrant, afgelopen februari, 'en binnen zeven jaar had ik een productie van vierduizend woningen.' Maar die 'track record' leverde hem behalve rijkdom, een schitterende villa in Wassenaar en een tweede huis in het Zwitserse Crans Montana, niet op wat hij wilde. 'Mijn vrouw heeft al veel vader gezegd: 'Jan, word nou eens gezellig, je bent altijd aan het werk'. En mijn vrouw is daarvan slachtoffer. Wij hebben geen oude dag.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden