Vastberaden evangelist van de Hollandse berg

Wielerjournalist Thijs Zonneveld bedacht dat er in Nederland een berg moet komen, van twee kilometer hoog. Het idee is zó absurd dat we gerust mogen spreken van een geniaal concept.

Op maandag 25 juli 2011 reden de wielerjournalisten Nando Boers van NUsport en Thijs Zonneveld van dagblad De Pers op de A4 bij Leidschendam. Ze kwamen uit Parijs. Cadel Evans had de Tour gewonnen en op de laatste vrijdag van de Ronde hadden duizenden Nederlanders Alpe d'Huez weer veranderd in een Nederlandse berg. Boers zei dat hij weer moest wennen aan de volheid van Nederland, na de lege Franse arrondissementen. Zonneveld keek naar buiten. 'Als je dit allemaal kunt bouwen', zei hij opeens, en hij wees naar de hoogbouw, bedrijfspanden, viaducten en fly-overs die ze passeerden, 'dan kun je toch ook wel een berg bouwen?' Hoefden we tenminste geen Franse berg meer te koloniseren.


Berg in de polder, dacht Boers. Dream on, Thijs.


Die vrijdag stond er 'Berg!' boven de wekelijkse column van Thijs Zonneveld op Nu.nl. 'Raar idee', schreef hij. 'Ik weet het. Maar hoe langer ik erover nadenk, hoe meer ik het zie zitten. Ik wil een berg. Een echte.' Zonneveld stelde voor in de polder of in zee een berg van een 'metertje of tweeduizend' te bouwen - zeg maar een betonnen Alpe d'Huez plus.


'Beetje een haastcolumn', vond Ben Rogmans, directeur van dagblad De Pers. Zo'n column die je schrijft als je even niks anders weet. Beetje zwetsen over een maffe berg dan maar.


Dat was het begin. Een week later, na een stuk over de Berg in De Pers, begon het Zonneveld te dagen: hij had iets aangeraakt. De reacties stroomden binnen, alsof half Nederland had zitten wachten tot iemand met het idee voor een berg zou komen.


Inmiddels hebben tientallen bedrijven zich met de Berg geassocieerd, waaronder DHV, Oranjewoud, ProRail en Ballast Nedam. USG Innotiv is hoofdsponsor. Dit jaar komt er een haalbaarheidsonderzoek, onder leiding van een full-time projectmanager van ingenieursbureau Oranjewoud.


Na het stuk in De Pers meldden zich geologen die de fundering van een berg al bleken te hebben onderzocht, techneuten die al hadden bedacht hoe je een berg rendabel kon maken en planologen die wisten waar je het beste een berg kon bouwen.


Tim Strikers, planoloog bij adviesbureau SAB in Arnhem, was vanuit zijn woonplaats Dieren op weg naar Arnhem en las De Pers. Hij stuurde meteen een mailje naar Zonneveld. 'Wat een belachelijk megalomaan idee', schreef hij. 'Als je meer idioten zoekt die mee willen doen, laat het me weten.'


Zonder dat hij het zo had bedoeld - hij wilde een wielrenberg - had Zonneveld de perfecte kapstok voor technische innovatie bedacht: de Hollandse berg. Zijn plan is inmiddels volgehangen met ideeën die nu opeens een concrete toepassing vonden: de Berg. Zeker nadat de massieve berg een holle berg was geworden, bleken de mogelijkheden eindeloos en spectaculair.


Nu halen de bergbouwers graag het woord van Albert Einstein aan: 'If at first the idea is not absurd, then there is no hope for it.'


Thijs Zonneveld was tien jaar lang wielrenner. Hij fietste voor amateurploegen in Zuid-Frankrijk en Spanje en sloot zijn loopbaan na tien jaar af bij de Chinese Marco Polo-ploeg, een team in de eerste divisie van het internationale profwielrennen. Hij was geen topper, maar wel bloedfanatiek. Hij fietst nog altijd veel, onder meer met Tim Krabbé, zijn 35 jaar oudere voorbeeld: schaker, schrijver, coureur.


Zonneveld deelt ook Krabbé's talent voor monomanie: als je iets doet, doe je het met alles wat je in je hebt en laat je je niet afleiden door geneuzel.


Zonneveld was een klimmer. Toen hij vijftien was, beloofde zijn vader hem een nieuwe racefiets als hij sneller dan hij de Ventoux zou opfietsen. Dat deed Thijs, de eerste keer ging meteen in 1.30 uur. Sindsdien is de Ventoux zijn favoriete berg. Zoals de dode vulkaan uitrees boven zijn omgeving: dat sprak hem aan. Een eigenwijze, eenzame reus was het. Eigenlijk stelde hij zich zijn Hollandse berg voor als een soort Ventoux. In het begin tenminste, toen hij nog het idee had dat de Berg een massieve berg zou moeten worden, vooral ter bevordering van de kwaliteit van het Nederlandse wielrennen.


Van dat idee is vijf maanden later nog een fractie over. De Berg is een Bergbouwwerk geworden, een immense stapel modules. Gemiddeld stijgingspercentage: 25 procent. Inhoud: 250 miljard m3. Het plan is om gefaseerd te gaan bouwen, te beginnen met een Hollands bergje van 300 meter.


Zonnevelds sportberg is bijzaak geworden. De Berg is nu een hydrocentrale. De Berg is een eindeloos kassensysteem voor hightech land- en tuinbouw waar het Westland vijftig keer in past. De Berg is een vastgoedproject - met op de top appartementen met uitzicht op Londen en Parijs. De Berg is een honderd procent zelfvoorzienende Berg, een symbool van duurzaamheid. De Berg is een hyperinnovatief bouwproject, niet van stenen en beton, maar van kevlar of composiet - of materialen die nu nog in de laboratoriumfase verkeren: superlicht en sterker dan staal.


De Berg is het Innovatieplatform in de praktijk, zegt Ben Rogmans. Als ze destijds bij dat initiatief van Balkenende iets hadden moeten bedenken om de doelstelling te verbeelden, waren ze uitgekomen bij de Berg, zegt Tim Strikers. Je kunt er alles aan ophangen. En het absurde van de Berg dwingt iedereen om buiten de bestaande kaders te denken: dat is het geniale van het concept.


De Berg is ook een statement tegen negativisme en pessimisme, juist nu iedereen het over crisis en bezuinigen heeft. Ze hebben met elkaar afgesproken dat er geen overheidsgeld in de Berg wordt gestopt, zegt Ulf Doornbos, voormalig directeur van de Optiebeurs en penningmeester van de Stichting Die Berg Komt Er. De Berg mag geen overheidsding worden, maar moet uit de samenleving oprijzen. Daarom kun je er ook 50 euro-certificaten van kopen. Voorzichtige schattingen gaan in de richting van 30 à 40 miljard euro bouwkosten.


Op 30 augustus was de eerste persconferentie. Er waren vier camerateams en journalisten uit de halve wereld. Inmiddels is de lijst van buitenlandse media die aandacht hebben besteed aan het plan op www. diebergkomter.nl indrukwekkend lang.


Volgens Tim Strikers is de rol van Thijs Zonneveld cruciaal. Hij noemt het diens 'schijnbare naïviteit': Zonneveld wordt niet gehinderd door alle denkramen die zeggen: dat kan niet. En hij vertikt het ook die te krijgen. Van meet af legde hij vastberadenheid in het project. Hij ging bij bedrijven langs, hij gaf lezingen, hij bracht geïnteresseerden bij elkaar en deed interviews. En hij ving alle hoon op. Thijs Zonneveld is de evangelist van de Berg.


Het interesseert hem geen reet als anderen het idioot vinden, zegt Nando Boers. Het zit in zijn kop, en dan gaat hij door.


De ingenieurs, planologen en innovatieve denkers mogen problemen signaleren en vraagtekens zetten, Thijs Zonneveld roept te pas en te onpas: Die Berg komt er. Het is, zegt hij, met de Berg als met een prachtig meisje waar je verliefd op bent: dan beweeg je ook hemel en aarde.


Als je hem als wielrenner had moeten omschrijven, dan was 'taai' het woord. Pas als het loodzwaar en lang was, stegen zijn kansen. Hij is geen opgever, zegt Nando Boers. En je moet niet tegen hem zeggen dat iets niet kan, want dan wordt hij dwars.


Thijs was er dag en nacht mee bezig, zegt Ben Rogmans. Hij zag dat Zonneveld onder de Berg dreigde te bezwijken en stelde hem drie maanden vrij van verslaggeverswerkzaamheden. Bovendien werd Rogmans bestuurslid van de Stichting Die Berg Komt Er. Als iedereen zegt dat iets niet kan, begint het pas interessant te worden, vindt Rogmans.


Thijs is een heerlijk wilde, ongetemde jongen, zegt Ulf Doornbos, een jongen zonder verborgen agenda. Nu is het Doornbos' taak de financiën van het project te bewaken. Want daar heeft Thijs dus de ballen verstand van. Doornbos kent het woord 'probleem' niet, maar er zijn natuurlijk nog wel een paar financiële hobbeltjes te nemen. Om te beginnen de anderhalf miljoen euro voor het haalbaarheidsonderzoek.


Ulf Doornbos vroeg laatst aan zijn voorganger bij de Optiebeurs, oud-minister Tjerk Westerterp, wat hij van de bergplannen vond. 'Een tintelende gedachte', zei Westerterp.


Strikers heeft bij SAB al een paar minidebatjes georganiseerd. Sommige collega's zeggen: Dit gaat mij vakinhoudelijk vele bruggen te ver. Maar bij anderen ziet hij de scepsis langzaam minder worden.


Het punt is: bij de Deltawerken was de noodzaak evident. Bij de Afsluitdijk idem dito. Bij de Berg is het aantonen van de noodzaak een deel van het project. Dit jaar moet het haalbaarheidsonderzoek uitwijzen of de Berg technisch en financieel te realiseren is. En of er voldoende steun onder de Nederlandse bevolking is te organiseren: met minder dan 50 procent hoef je er niet aan te beginnen.


Het idee van de berg heeft Thijs Zonneveld geleerd dat hij het leuk vindt om ergens leiding aan te geven. En dat hij mensen kan enthousiasmeren. Hij heeft ook ondervonden dat een column je leven op z'n kop kan zetten. En dat je niet altijd naar de berg hoeft; de Berg kan ook naar jou toe komen.


CV:

1980


Geboren in Leiden 1991-1998


Atheneum Leeuwenhorst, Noordwijkerhout


1998-2004


Internationaal Recht, UvA


2004


Scriptieprijs Sport en Recht


2004-2007


Wielrenner voor ploegen in Frankrijk, Spanje en China


2008-


Journalist Dagblad De Pers, columnist NUsport en nu.nl


2008-2011


Boeken: Dit Is Onze Tijd (2008), De Ereronde van de Eland (2009), Koos, Kenny & Johnny (2010), Ik heb een heel andere wedstrijd gezien (2011)


2011-


Voorzitter Stichting Die Berg Komt Er


Thijs Zonneveld heeft een vaste relatie en geen kinderen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden