'Vastberaden' contactgroep blijft praten met Serviërs

Het Westen en Rusland zijn het erover eens dat 'vastberadenheid' moet worden getoond tegenover de Serviërs, maar dat verdere onderhandelingen niet moeten worden uitgesloten....

EWOUD NYSINGH

Van onze buitenlandredactie

AMSTERDAM

De Bosnische Serviërs, die het laatste vredesplan donderdag opnieuw hebben afgewezen, moeten de mogelijkheid behouden alsnog in te stemmen met het opdelingsplan voor Bosnië-Herzegowina. Dat hebben westerse diplomaten vrijdag gezegd in Genève.

Hoewel het opdelingsplan aan de oorlogspartijen is voorgelegd met de boodschap 'slikken of stikken', lijken de Bosnische Serviërs met hun antwoord 'nee, nou ja misschien, in elk geval anders' goed weg te komen. Zowel de door Moslims gedomineerde Bosnische regering als de Bosnische Kroaten hebben 'ja' gezegd. Dat was weliswaar om tactische redenen - om niet de schuld te krijgen van de mislukking - maar het was in elk geval instemmend, zonder mitsen en maren.

Er bestaat in de internationale contactgroep (Rusland, VS, Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland) geen consensus over opheffen van het wapenembargo ten gunste van de Bosnische Moslims. Frankrijk, Groot-Brittannië en Rusland zijn daar tegen. De Britse minister van Defensie, Malcolm Rifkind, zei gisteren dat opheffing van het wapenembargo tot uitbreiding van de oorlog zal leiden, maar indien er consensus over de wenselijkheid van een opheffing ontstaat, zal Groot-Brittannië niet dwarsliggen.

Tot nu toe staan de Verenigde Staten alleen. Het ziet er niet naar uit dat de andere landen in de contactgroep hun positie zullen veranderen. Zowel Frankrijk als GrootBrittanië heeft gedreigd zijn VNtroepen uit Bosnië terug te trekken indien het wapenembargo wordt opgeheven, omdat Unprofor dan niet langer onpartijdig is.

De VS hebben in Bosnië geen troepen op de grond, in tegenstelling tot Frankrijk, Groot-Brittannië en Rusland. De Russen, in elk geval door de Serviërs als pro-Servisch gezien, willen in VN-verband in Bosnië blijven om hun positie als grote mogendheid te benadrukken.

Vandaag zullen de ministers van Buitenlandse Zaken van de landen die in de contactgroep zitten, in Genève besluiten de economische sancties tegen Servië en Montenegro onmiddellijk te verscherpen.

Verder zal de NAVO worden gevraagd nieuwe gedemilitariseerde zones in te stellen, zoals nu bij de Moslim-enclave Gorazde het geval is. Gedacht wordt aan zo'n zone rond het vliegveld van Tuzla.

Met het te verwachten milde besluit van vandaag, dat door de Bosnische federatie van Moslims en Kroaten ongetwijfeld zal worden beschouwd als een knieval voor de Bosnische Serviërs, kan de internationale gemeenschap haar eenheid bewaren.

De contactgroep zal niet uiteenvallen, zoals door sommige waarnemers was verwacht. Maar die eenheid gaat ten koste van iets anders. De vrede is namelijk geen stap dichterbij gekomen. Sterker nog: alles wijst op hervatting van de oorlog.

Verscherping van de sancties tegen klein-Joegoslavië heeft, zeker op korte termijn, geen enkel effect. De sancties kunnen niet werken als arme buurlanden zoals Macedonië en Albanië niet door de internationale gemeenschap worden gecompenseerd. Een van de oogmerken van de sancties is de Servische president Slobodan Milosevic te straffen voor zijn steun aan de separatistische Serviërs. Maar Milosevic zit na drie jaar oorlog (eerst in Kroatië, toen in Bosnië) hoog te paard. Hij wil net als zijn volk van de sancties af, maar zijn volk is apathisch en zet hem niet onder druk.

Ewoud Nysingh

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden