Column

Varoufakis wordt de populairste politicus

Yanis

Volgens onze correspondent in Brussel, Marc Peeperkorn, werd de Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis afgelopen maandagavond, tijdens het overleg met zijn collega's in de eurozone 'de oren gewassen'. En niet eenmaal, niet zevenmaal, maar negentien maal: ieder van de andere achttien ministers van Financiën waste Varoufakis de oren en daarna deed de voorzitter van de Europese Centrale Bank het nog eens dunnetjes over en waste Varoufakis ook de oren.

Ik was erg tevreden over de terugkeer van de oorwassing, al bestaat de kans dat jongere lezers zich afvragen welke vreemde mores ze er in Brussel op nahouden, tijdens onderhandelingen op het scherp van de snede.

De Grieken hebben nog één dag om akkoord te gaan met de voorwaarden van de trojka, anders is het voorbij en dreigen faillissement, Grexit, de ondergang van de eurozone, de bloedwraak van Jeroen Dijsselbloem en armageddon.

Toch is Yanis Varoufakis niet van plan te tekenen bij het kruisje. Gevraagd naar wat hij zou doen wanneer hij voor de keuze zou worden gesteld akkoord te gaan met de voorwaarden van zijn schuldeisers óf armageddon onder ogen te moeten zien, antwoordde hij deze week: 'Laat dat dan maar gebeuren.' Dat klonk vastberaden.

Yanis Varoufakis is de dubbelganger van Bruce Willis en ik weet zeker dat we Jeroen Dijsselbloem binnenkort ook in een leren jack en zonder stropdas uit een taxi zien stappen. Die hoort ook wel wat zijn vrouwelijke ambtenaren over zijn saaie pakken zeggen en ziet dat Varoufakis hard op weg is de populairste politicus van Europa te worden.

Het is een formidabel spel dat zich deze dagen afspeelt in Brussel. In dat spel hanteren de partijen die met elkaar in de clinch liggen beide hetzelfde ultieme dreigement: de Grexit. De Grieken weten dat de rijke Europese landen geen Grexit willen omdat dan het einde zoek is en ze bovendien hun 240 miljard definitief kwijt zijn, de Europeanen weten dat de Grieken de eurozone niet willen verlaten omdat ze daarna pas écht de paupers van Europa zouden worden.

De vraag is nu, wie dat dreigement het dichtst bij uitvoering durft te brengen - zo dicht, dat de tegenpartij geschrokken toegeeft dat het nou óók weer niet de bedoeling was dat het er écht van zou komen: verloren.

Zoals bekend heeft Yanis Varoufakis aan universiteiten over de hele wereld speltheorie gedoceerd. Speltheorie houdt zich bezig met de vraag hoe twee of meer partijen die elkaar door hun besluiten beïnvloeden hun strategie bepalen - en hoe ze het gedrag van de andere partijen inschatten.

Varoufakis is een autoriteit in de game theory. Hij weet al wat Jeroen Dijsselbloem (landbouweconoom) gaat doen terwijl Dijsselbloem zelf daaromtrent nog volledig in het duister tast: sta je al met 3-0 achter. Overigens ontkende Varoufakis deze week in The New York Times dat hij bezig was met spelletjes. Hij handelde volgens de inzichten van de Duitse filosoof Kant: doe het goede, wat daarvan ook de consequenties zijn. Dat was een slimme manier om de Duitsers te paaien: een Griek die de superioriteit van de Duitse filosofie erkent, daar kan Merkel mee thuiskomen.

Niet vanwege zijn speltheoretisch inzicht, noch vanwege Immanuel Kant gaan Varoufakis en de Grieken de chicken game winnen. Ze hebben niks te verliezen, en Europa des te meer: dat maakt ze sterk. Er komt geen Grexit en de Grieken krijgen respijt. Het enige waarnaar ze in Brussel nog op zoek zijn, is een formulering die het inbinden enigszins verhult.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.