Varoufakis: 'Athene had plan klaar voor invoeren drachme'

De onderhandelingen met Griekenland over een nieuwe miljardenlening zijn maandag onder grote tijdsdruk en politieke spanning begonnen. De start werd overschaduwd door onthullingen dat Athene maandenlang in het geheim werkte aan een plan om terug te keren naar de drachme.

Yanis Varoufakis. Beeld reuters

Uit een maandagmiddag vrijgegeven bandopname van een gesprek op 16 juli tussen de dan net afgetreden Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis en investeerders, blijkt dat een 'Plan B' het vertrek van Griekenland uit de eurozone, de Grexit tot in detail door een klein groepje ambtenaren in Athene was doorgesproken. Volgens Varoufakis had premier Alexis Tsipras hierom gevraagd, zelfs al voor de verkiezingen in januari.

De Slowaakse minister van Financiën Peter Kazimir reageerde scherp op de onthullingen. Die tonen volgens hem aan hoe onvoorspelbaar Varoufakis was. Kazimir sprak over 'dubbelspel' en riep de onderhandelaars op extra alert te zijn bij de afspraken over nieuw geld voor Griekenland.

Duizenden mensen demonstreren in Athene tegen de EU opgelegde BTW verhoging op diensten en producten. Beeld Ton Koene

Harde uithalen

Volgens oud-minister Varoufakis zelf werd het Plan B uitsluitend ontwikkeld voor het geval de andere eurolanden Griekenland uit de eurozone zouden gooien. Het zou niet de voorkeursoptie van de regering zijn geweest.

De afgelopen weken haalde Varoufakis in interviews hard uit naar de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble en Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem. Die waren volgens hem uit op een Grexit en sluiting van de Griekse banken. De bandopname toont aan dat ook Athene volop bezig was met zulke scenario's. Als een van de investeerders tijdens het gesprek wijst op de politieke gevoeligheid van Varoufakis' opmerkingen, antwoordt die lachend alles te zullen ontkennen als de inhoud ooit uitlekt. Dijsselbloem wilde maandag niet reageren.

Dinsdag wordt er voor het eerst serieus onderhandeld in Athene tussen de Griekse regering en de geldschieters, vertegenwoordigd door de Europese Commissie, de ECB, het IMF en het Europees noodfonds. De tijd dringt: op 20 augustus moet Athene ruim 3 miljard euro aan de ECB afbetalen, geld dat het niet heeft. Betrokkenen achter de kans minimaal dat medio augustus de onderhandelingen over de nieuwe (derde) lening voor Griekenland zijn afgerond.

Oud-minister Yanis Varoufakis. Beeld reuters

Varoufakis: voorlopig geen deal

In dezelfde teleconferentie verklaarde Varoufakis ook dat het hem niet zou verbazen als er geen deal is op 20 augustus. Volgens de oud-minister is zijn Duitse collega Wolfgang Schäuble ‘nog steeds van plan Griekenland uit de euro te werken’. Schäuble zou op een Grieks vertrek aansturen om zo een sterkere euro te creëren.

Oppositiepartijen willen uitleg

Twee weken geleden zegden de eurolanden een nieuw steunpakket toe na een marathonvergadering tussen de Europese regeringsleiders van 17 uur. In ruil voor zware hervormingen en bezuinigingen krijgt Athene de komende drie jaar financiële hulp uit het noodfonds, naar verwachting een lening van circa 50 miljard euro. Het IMF wordt geacht minimaal 16 miljard te lenen.

De onderhandelingen deze weken moeten de ingrijpende hervormingen vastleggen (van de pensioenen, de overheid, het belastingsstelsel, de arbeidsmarkt, de btw), met een strikt controleerbaar tijdpad voor de uitvoering. De afgelopen vijf jaar faalde Athene steeds bij het nakomen van moeizame bereikte afspraken.

Als er medio augustus nog geen akkoord is, maar wel zicht op een overeenkomst, kan de EU Athene een overbruggingskrediet verstrekken om de ECB te betalen. Dat deed de Unie begin deze maand ook al. Er is in het EU-budget nog geld voor beschikbaar. Europees Commissaris Pierre Moscovici (Economische en Financiële Zaken) wees vorige week nadrukkelijk op dit potje met geld.

Oud-minister Panagiotis Lafazanis. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden