Varoufakis als clickbait

De media zijn geobsedeerd door de afgetreden Griekse minister van Financiën. Vooral door zijn kraagkeuze.

Beeld afp

Een minister van Financiën als clickbait, die mooie mijlpaal mochten we gisteren bijschrijven in de korte geschiedenis van internet. Nadat 's ochtends bekend was geworden dat Yanis Varoufakis zijn werk had neergelegd als bewaarder van de lege Griekse schatkist, schaalden de lijstjesafdelingen van nieuws-sites op.

De NOS kwam al snel met 'vijf maanden Varoufakis in vijftien foto's'. Een heerlijk rijtje, niet zozeer door de afbeeldingen, maar door de bijschriften die de Griekse tragedie tot komedie transformeerden. 'Het was niet alleen kommer en kwel', leerden we bijvoorbeeld, 'hier lachen de Griek en Dijsselbloem tijdens een eurogroep-vergadering op 11 mei'. Bij een foto van de slapende minister in een vliegtuig te midden van andere slapende reizigers - want dat doen mensen nou eenmaal in de lucht: 'Varoufakis' dagen zijn lang en intensief. In februari valt hij op weg naar Duitsland in slaap.' Ja, die tekstuele invuloefening gaf de iconisering van de afgetreden minister wel zo'n beetje weer.

Trouw kwam eveneens met 'the best of' Varoufakis - een zogenaamde popster krijgt zijn poptermen - en Politico selecteerde filmpjes van zijn fijnste interviews. Ik verheugde me dus al op de tv-portretten waarin weer de clichés van die motor en lange lederen jas voorbij zouden komen, maar helaas: de televisie had haar kruit de afgelopen maanden blijkbaar al verschoten. Zijn aftreden was 's avonds bovendien alweer oud nieuws. In het NOS Journaal dook hij alleen nog even op 'als de flamboyante minister' die op zijn aftocht nog snel wat journalisten de oren waste wegens hun 'gebrek aan manieren'. 'Ik haat tv', zei hij afgelopen mei in een interview met The New York Times, maar ja, de tv houdt wel van hem.

Als verklaring voor dat kijksucces wordt vooral, ook in de lijstjes die nu opdoken, gerefereerd aan het ongebruikelijke voorkomen. De eerdergenoemde jas en motor, maar boven alles de dasloze kraag. Zou het echt, dacht ik. Zijn we echt zo oppervlakkig dat een politicus zich maar van driedelig grijs hoeft te ontdoen en wij schakelen juichend in?

Die factor voorkomen lijkt mij nogal overschat - wie slechtgeklede mannen wil zien, hoeft maar naar buiten te kijken. Nee, de aantrekkingskracht van Varoufakis schuilt in de wijze waarop hij met media omgaat. Het gesprek met BBC's Newsnight eind januari, waarin hij de interviewster succesvol aanpakte op haar Kockelmannsiaanse 'ja-of-nee'-methode, werd meer dan een miljoen keer bekeken op YouTube. Het bleek nogal verfrissend, een politicus die niet eindeloos met zijn spindoctors had gedelibereerd over de te verkopen boodschap. Dat daar geen stropdas bij werd gedragen, is bijzaak.

Yanis Varoufakis maandag in Athene.Beeld ap

Media zijn nogal gepreoccupeerd met de das. Het is een soort Kremlinwatching, symbool voor het moment waarop een verondersteld eigenzinnig politicus zijn ziel aan het establishment verkoopt. Uniek: de kraag van mannelijke politici wordt misschien wel nauwlettender in de gaten gehouden dan de garderobe van vrouwen.


In haar talkshow confronteerde Eva Jinek onlangs Jesse Klaver nog met zijn kraagkeuze du jour. 'Ik dacht altijd dat ik jou zonder das zag', begon ze het gesprek. 'En nu is er die das. Het lijkt zo'n statement om die niet te dragen.' Het was geen issue, verzekerde de GroenLinks-fractievoorzitter haar. De ene dag droeg hij 'm wel, de andere niet. Jinek lachte haar insinuatie weg, ze probeerde maar 'een journalistieke vraag over een accessoire te stellen'. Wél een journalistiek veelzeggende vraag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden