Varen door het veen

In 1856 werd al van de route gedroomd, maar nu is het Koning Willem-Alexanderkanaal eindelijk gegraven. Drenthe hoopt op veel toeristen.

ANA VAN ES

Het Veenkanaal, zo zou het eigenlijk gaan heten. Gewoon omdat het niet meer is dan dat: zes kilometer kanaal door het veen, tussen de Drentse ontginningsdorpen Klazienaveen en Oranjedorp. Mooipraterij, daar houden de mensen in deze streek niet van.

Maar dit is de moderne tijd. Het kanaal moet toeristen trekken. Per slot van rekening kostte de nieuwe vaarweg 34 miljoen euro, betaald met geld uit Brussel. Er is een heuse projectgroep, compleet met een nieuwsbrief en folders in drie talen. Wanneer pleziervaarders hier hun bootje door de sluizen sturen, betreden zij niet alleen een kanaal, maar ook een 'aaneenschakeling van verhalen'.

De projectgroep vergaderde erover en bedacht een naam waarin de pretentie beter weerklinkt: het Koning Willem-Alexanderkanaal. Bij de officiële opening volgende week laat de jonge vorst verstek gaan. Oranjedorp, nog onder Emmen, blijft ondanks de grote woorden ver weg.

Het Koning Willem-Alexanderkanaal, dat is de transformatie van de Veenkoloniën: van verlaten negorij aan de rand van Nederland tot recreatiegebied, door deskundigen in de markt gezet. Je ziet de natuur die hier gemaakt wordt - de bandensporen van de graafmachines staan nog in het frisgroene landschap. Over het pas aangelegde fietspad fietsen de eerste dagjesmensen.

Vrolijke routeborden verwijzen ineens naar Nieuw-Dordrecht, tot voor kort een vergeten veendorp. Al rond 1856, toen hier turf gewonnen werd, droomden ontginningsbazen al van een vaarroute over het traject van het Koning Willem-Alexanderkanaal. Het gedroomde tracé zou het Smeulveen onder bereik van Assen brengen, kortom een nieuwe veenbonanza ontketenen.

Maar dat kanaal kwam er niet. De keileem op het Hondrugplateau was ondoordringbaar dik, de vereiste sluizen te kostbaar. Pas nu de turf is vervangen door toeristen, loont het om hier een vaargeul uit te hakken die Duitsland in een klap verbindt met de Friese meren.

De projectgroep heeft geworsteld met het verleden. 'IJstijdpad', staat daar op een routebord langs het kanaal. Liever een sprong de ongrijpbare geschiedenis in dan dagjesmensen te lang voorhouden dat deze 'oase van rust' een crisisgebied was en is. De veenkoloniën worden geplaagd door bevolkingskrimp en werkloosheid. Elke toerist is hier hard nodig. Niet voor niets tastte Brussel zo diep in de buidel.

Gelukkig mag de gehele route die dankzij het Koning Willem-Alexanderkanaal wordt ontsloten, van het Drentse Erica twintig kilometer verderop naar Ter Apel, van de deskundigen nog gewoon 'Veenvaart' heten.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden