Vanwege doodsbedreigingen van criminelen werkte Urker visser mee aan cocaïnesmokkel

Luisterde hij niet naar hen, dan zouden de gevolgen voor zijn familie zijn

Vier Urker vissers werden in juni 2017 met 13 tassen vol cocaïne op een kotter betrapt. Op de eerste zittingsdag van maandag stelde een van hen, Johan N., vanwege doodsbedreigingen van criminelen aan de smokkel te hebben meegewerkt.

Tijdens een controle van een vissersboot met Belgische vlag op de Noordzee op zaterdag 10 juni is door douanemedewerkers een zeer grote cocaïnevangst gedaan. Beeld GinoPress B.V.

Rode vlekken verschijnen in de nek van de stevig gebouwde visser uit Urk. ‘Dat beeld’, zegt de dertiger met kortgeknipt stekeltjeshaar, ‘heb ik nooit uit mijn hoofd kunnen krijgen'.

Dat ‘beeld’ is een lijst met namen van zijn hele familie, inclusief hun bsn-nummers en een fotootje van zijn dochtertje. In 2015 kreeg Urker visser Johan N. (31) de lijst onder ogen. Als dreigement, stelt hij. Luisterde hij niet naar deze criminelen uit de Amsterdamse onderwereld, dan zouden de gevolgen voor zijn familie zijn. ‘Vader, moeder, broer, zus, vrouw, dochter.’

Wie deze criminelen zijn? N. wil er niets over kwijt. ‘Ik zit liever twee jaar langer, dan dat ik eindig met kogels in mijn kop.’

Sinds maandag staat de Urker visser samen met vier anderen terecht in de Amsterdamse rechtbank. De aanklacht: smokkel van 261 kilo coke in de zomer van 2017. N. zou er 300 duizend euro mee verdienen.

Het schokkende van deze zaak, zei officier van justitie Koos Plooij tijdens een eerdere, voorbereidende zitting, ‘is het gemak waarmee criminelen greep hebben gekregen op mensen die over een aantal vissersboten beschikken’ en de ogenschijnlijke eenvoud waarmee de onderwereld zich heeft ‘vermengd met de bovenwereld’. Dat deze zaak aan het licht kwam, is toeval. ‘En het is nog maar de vraag of met deze zaak een einde aan deze praktijk is gekomen.’ Mogelijk beperkte het zich niet tot dit ene transport in 2017. Op basis van de ontsleutelde pgp-berichten rijst bovendien het vermoeden dat vissers – misschien anderen dan degenen die deze week terechtstaan  soms zelf in coke werden uitbetaald. Maar hard bewijs hiervoor ontbreekt.

Het is 9 juni 2017 als de recherche denkt: er gaat nu echt iets gebeuren. Al een tijdje rijdt Muhammed S. – zonder dat hij het weet – rond met een peilbaken onder zijn auto. En dat niet alleen: een observatieteam houdt hem in de gaten. Aanleiding voor de aandacht van justitie zijn pgp-berichten die boven water kwamen in een andere zaak, naar een andere verdachte. Tijdens dit eerdere liquidatie- en witwasonderzoek bleek dat Muhammed S. een vertrouweling is van Naoufel ‘Noffel’ F. – in de ogen van justitie één van de beruchtste kopstukken van de nieuwe generatie Amsterdamse criminelen. En ook bleek dat S. en F. elkaar veelvuldig versleutelde berichten stuurden. F. en S. leefden – als veel criminelen – tot 2016 in de veronderstelling dat ze met de speciale pgp-telefoons heimelijk konden communiceren, zonder dat justitie de inhoud van die berichten zou kunnen lezen. Maar het liep anders en in die ontcijferde pgp-berichten van Muhammed S. herkende de recherche ‘een soort handboek voor cocaïnevisserij’.

Zo mailde S. over ‘Joego’s’ die een drugslijn zouden runnen vanuit Zuid-Amerika. Vanaf containerschepen werden die drugs in zee geworpen. Volgens S. beschikte hij over vissers om die pakketten boven te halen. S. schreef dat dit alleen ‘kan van maart tot oktober, omdat het water dan rustig is’. De cocaïne moet ‘in zwarte sporttassen, met vier lichtjes, alles moet aan elkaar vastgebonden worden met een sterk touw’.

Ook schrijft S. – die later terecht zal staan – aan een andere verdachte hoe hij zal reageren als visser Johan N. niet doet wat hij wil: ‘N. weet niet dat ik granaten heb liggen. Ik gooi die op die kankerhuis van hem.’ En hij vertelt in de berichten hoe N. keek toen ‘die z’n kind zag op die lijst’.

En dus komt de recherche op 9 juni in actie als ze ontdekken dat S. een ontmoeting heeft met de visser en als het observatieteam ziet hoe er – behalve Urker vissers – ook een onbekende Montenegrijn aan boord van ‘De Dubbele Senior’ stapt met tassen vol communicatieapparatuur. Johan N. zelf blijft aan de kant. Hij durft niet mee.

Officieel, verklaart een bemanningslid later, zouden ze die zaterdagnacht op schol en tarbot vissen. Een andere knecht spreekt over Noorse kreeftjes. Dit tweetal stelt niets te hebben geweten van de daadwerkelijke plannen van de viskotter dat weekend. Want schipper Tiemen W. (39) vaart met de kotter naar de Noordzee, in de richting van het Panamese containerschip MSC Krystal. Om even later 13 tassen vol cocaïne op te vissen en vervolgens weer in de richting van de haven van Harlingen te gaan.

‘Ik zou de schipper ophalen in de haven’, zegt Johan N. in de rechtszaal. ‘Maar ik zag de Zeearend van de kustwacht en zoveel politie en douane in de haven dat ik dacht: dit is foute boel.’

‘Was dit de eerste keer dat u drugs smokkelde’, wil de rechter weten.

‘Ja’, antwoordt N.

‘Maar u zegt dat u al sinds eind 2014, begin 2015 wordt bedreigd’, vervolgt de rechter. Waarom lukte het de vissers destijds wél om weerstand te bieden aan deze criminelen en in juni 2017 niet? Daarop wil N. geen antwoord geven.

Rechter: ‘En waarom bent u niet naar de politie gestapt?’

Johan N.: ‘Ze beschikten over al mijn gegevens. De bsn-nummers van mijn hele familie. Waar hadden ze die vandaan? Wie is er te vertrouwen?’

‘De politie, misschien?’, suggereert de rechter.

‘Nee.’ Johan N. schudt zijn hoofd. ‘Daar hebben ze waarschijnlijk al die gegevens verkregen.’ Maar, geeft hij even later toe, met de kennis van nu is het duidelijk. ‘Ik had meteen naar de politie moeten gaan.’

Het OM komt dinsdag met een de strafeis. In mei doet de rechtbank uitspraak. Hoe de bsn-nummers bij criminelen zijn terechtgekomen, wordt nog onderzocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.