Vanuit Poolse slaapkamer gerunde site groeit uit tot propagandatool voor IS

De website JustPaste.it, die vanuit een slaapkamer wordt gerund door een 26-jarige Poolse student, is uitgegroeid tot een propagandatool voor de jihadistische terreurbeweging Islamitische Staat (IS). Dat brengt overheden en veiligheidsdiensten in een lastige spagaat, want behoort propaganda tot de vrijheden van het internet of moet er actief tegen worden opgetreden?

Afbeeldingen die zijn geüpload op JustPaste.it. Foto JustPaste.it

Het idee van JustPaste.it is simpel: je schrijft een tekst, upload desgewenst een foto of video en drukt op 'publish'. Vervolgens verschijnt er een link in beeld die gedeeld kan worden via de sociale media. Wie gebruik wil maken van JustPaste.it hoeft zich niet te registreren en is bovendien volledig anoniem.

Dit alles maakt de site, die 2,5 miljoen unieke bezoekers per maand heeft, een ideaal middel om jihadistische propaganda te verspreiden. Foto's en video's van onthoofdingen, kruisigingen en de recente 'massa-executie' van yezidi's worden via de site geüpload en middels een link op Twitter geplaatst. Ook meer prozaïsche afbeeldingen verschijnen online: te zien is bijvoorbeeld hoe IS-strijders televisietoestellen, speelgoed en ventilators uitdelen aan inwoners van hun 'kalifaat'.

Vanuit een slaapkamer
JustPast.it is geenszins opgezet met de intentie om als propagandamachine te fungeren. 'Het is gewoon een platform om tekst te delen', zegt de 26-jarige Mariusz Zurawek tegen The Guardian. Hij runt de site vanuit zijn slaapkamer in Polen. Dat klinkt vrij onschuldig, en dat is het ook. Toch heeft de student geregeld contact met de veiligheidsdiensten. 'Als agenten illegaal materiaal vinden, dan sturen ze me een verwijderingverzoek', aldus Zurawek.

Dat is onder meer gebeurd bij video's waarin westerse moslims worden opgeroepen om deel te nemen aan de gewapende strijd, foto's van executies en ander materiaal waarin geweld wordt verheerlijkt. Daarmee is nog lang niet alle aanstootgevende content van het internet verbannen. De strijd daartegen kan onmogelijk gewonnen worden. Internet is te snel, te ondoorzichtig.

Het tekstverwerkingsscherm van JustPaste.it. Foto JustPaste.it

Inkijkje in hun wereld
De zichtbaarheid van de propaganda biedt ook een voordeel: het geeft een inkijkje in de werkwijze van radicale organisaties zoals IS. Een reden dat Amerikaanse veiligheidsagenten er recent bij Twitter op aandrongen om accounts van IS-sympathisanten niet te verwijderen. Ze hopen online informatie te vergaren over hun netwerken, plannen en strategieën.

Tegelijkertijd behoudt Twitter zich het recht voor om accounts te verwijderen die bedreigingen of gewelddadig materiaal plaatsen. Zo werd in september 2013 het account van de islamitische terreurorganisatie Al-Shabaab, die live twitterde over de dodelijke aanval op winkelcentrum West Gate in Kenia, geblokkeerd. Hetzelfde gebeurde deze week (en ook eerder dit jaar) met IS-accounts die via JustPaste.it werden getraceerd.

Mariusz Zurawek, de man achter JustPaste.it, ziet geen reden om zijn site uit de lucht te halen. 'Dan zou Twitter ook verwijderd moeten worden', vindt hij. 'Het is geen Turkije.' Zurawek pleit voor 'vrijheid op het internet'. Maar tegelijkertijd, zegt hij, 'kan internet geen schild voor criminelen zijn'.

Slachtoffers van een zelfmoordaanslag uitgevoerd door strijders van IS in Ansari, ten zuidwesten van de Syrische stad Aleppo. Foto afp
IS-strijders op een onbekende locatie. Foto afp