Vanmiddag: 200 miljoen bezuinigingen op cultuur. Dit weten we al

Staatssecretaris Halbe Zijlstra van Cultuur maakt vanmiddag zijn plannen bekend voor miljoenenbezuinigingen op de culturele sector. Op een totaal budget van 900 miljoen euro subsidie per jaar, wordt 200 miljoen gekort. Hoewel de details vanmiddag pas bekend worden, is er in de voorbije maanden al het een en ander uitgelekt. Een overzicht.

Dansgezelschap Introdans geeft in 2009 in Mexico Stad een voorstelling, als contraprestatie aangeboden door koningin Beatrix tijdens een staatsbezoek. © ANP Beeld
Dansgezelschap Introdans geeft in 2009 in Mexico Stad een voorstelling, als contraprestatie aangeboden door koningin Beatrix tijdens een staatsbezoek. © ANP

Het advies
Om te beginnen vroeg Zijlstra aan de Raad voor Cultuur, het belangrijkste adviesorgaan voor de Nederlandse regering op het gebied van kunst, cultuur en media, om advies over hoe te bezuinigen. Belangrijkste adviezen: Bijna eenderde minder subsidie voor beeldende kunsten en het orkestenbestel, ruim een kwart minder voor de podiumkunsten, de musea, de bibliotheken, de letteren en film. En, niet onbelangrijk, de Raad pleitte voor een overgangsfase, niet om alle bezuinigingen in januari 2013 al in te voeren, zoals Zijlstra wil.

De reactie
Het advies van de Raad werd met gemengde gevoelens ontvangen. Het zou lang niet voldoen aan de ambities en wensen van Zijlstra, en de staatssecretaris juist meer ruimte geven om te 'hakken' in de cultuurbegroting. Zo wilde de Raad grote instellingen ook laten inleveren, terwijl Zijlstra bijvoorbeeld die instellingen ontziet en juist snijdt in kleinere gezelschappen en instituten. In de Tweede Kamer heet het dat de Raad te veel de kaasschaaf hanteert - te veel naar Zijlstra's zin.

De plannen
Intussen is, voordat Zijlstra de bezuinigingsplannen officieel bekend maakt, al veel uitgelekt. De staatssecretaris legt voor de Raad van Cultuur belangrijke delen van het advies naast zich neer, en is wel degelijk van plan om alle bezuinigingen in een keer, in januari 2013, in te voeren, zo schreef de Volkskrant al in mei. Verder: de productiehuizen in de theatersector worden opgeheven. De sectorinstituten raken een deel van hun taken kwijt. Het Theater Instituut Nederland dreigt te verdwijnen. Het Mondriaan Fonds voor beeldende kunst levert meer dan eenderde in. Het Fonds Podiumkunsten krijgt nog 43 miljoen euro, vele miljoenen minder dan het nu ontvangt. In drie of vier steden verdwijnen orkesten, maar de musea blijven grotendeels gespaard.

Ook twee postdoctorale instellingen in de beeldende kunst, de Academie Jan van Eyck en de Ateliers, dreigen opgeheven te worden. Zijlstra is van plan het Fonds Cultuurparticipatie te laten fuseren met het Fonds Podiumkunsten. Op het Nederlands Dans Theater wordt niet bezuinigd, zoals de Raad voor Cultuur wel had voorgesteld.

Het dreigement
De Raad voor Cultuur toog gisteren in de persoon van voorzitter Els Swaab naar de Tweede Kamer, om Kamerleden meer inzicht te geven in het precieze advies van de raad. En hoewel Swaab het woord 'aftreden' niet in de mond durfde te nemen, zei ze dat de raad 'zich zal beraden op haar positie' als inderdaad blijkt dat Zijlstra het advies naast zich neerlegt.

Of dat inderdaad zo is, weten we vanmiddag om vier uur.

Staatssecretaris Halbe Zijlstra van Cultuur. © ANP Beeld
Staatssecretaris Halbe Zijlstra van Cultuur. © ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden