'Vandalen moeten het stadion uit'

Meteen een wedstrijd stilleggen bij kwetsende spreekkoren, luidt nu het devies van de KNVB. 'Toen ik voor kankeraap werd uitgescholden, moest ik niet zeuren', zegt de donkere oud-prof Raoul Henar....

'Ik maak me ernstige zorgen over de flinke stijging van kwetsende en racistische spreekkoren in en rond de stadions. Dit kan zo niet langer.' Het citaat is niet afkomstig van VVD-minister Remkes naar aanleiding van het verbale geweld bij de wedstrijd ADO Den Haag-Ajax, maar van zijn partijgenoot Korthals Altes in 1988. Het illustreert vooral de machteloosheid bij de bestrijding van een onuitroeibaar fenomeen.

De KNVB doet echter een nieuwe poging om het wiel uit te vinden door een reeds langer bestaande, maar zelden uitgevoerde, maatregel aan te scherpen. Vanaf dit weekeinde dienen de scheidsrechters elke wedstrijd in het betaald voetbal onmiddellijk stil te leggen, zodra supporters zich bedienen van kwetsende of discriminerende spreekkoren.

Mocht een afkoelingsperiode niet helpen, dan wordt het duel gestaakt en krijgt de verantwoordelijke club een gele kaart. Bij herhaling wordt de desbetreffende vereniging bestraft met het spelen van een wedstrijd zonder publiek. 'We vinden dat een grens is bereikt', meent Henk Kesler, voorzitter van de sectie betaald voetbal van de KNVB. 'De arbiters dienen voortaan alerter te zijn.'

Oftewel: de scheidsrechter mag zich niet langer doof houden voor de soms gruwelijke verwensingen vanaf de tribunes, zoals Ben Haverkort zondag in het Zuiderpark. Supporters van ADO Den Haag scandeerden de reeds bekende leuze 'Hamas Hamas, joden aan het gas' en geselden Ajacied Rafael van der Vaart met het spreekkoor dat zijn vriendin Sylvie Meis 'de hoer van Amsterdam' was.

Natuurlijk had scheidsrechter Haverkort daar tegen moeten optreden, zegt Kesler. 'We waren op zijn zachtst gezegd not amused.' Maar ook de lokale overheid liet het weer afweten, stelt Kesler. 'Ik kan nog begrijpen dat burgemeester Deetman niet zelf in het stadion aanwezig was. Maar hij moet niet achteraf beweren dat het allemaal wel meeviel.'

Zo is het eeuwig doorschuiven van de zwarte piet bij voetbalvandalisme weer begonnen. Kesler: 'Enkele weken voor het duel tussen Den Haag en Ajax beloofde burgemeester Deetman me nog dat hij keihard zou optreden bij wangedrag. Hij zei letterlijk: ik duld die troep niet in ons stadion. Deetman kondigde aan dat hij het vak meteen zou laten ontruimen als het publiek zich schuldig maakte aan kwetsende spreekkoren. Daar had de burgemeester voldoende politieagenten voor vrij gemaakt. Maar hij deed dus niks.'

Voor de wedstrijd tussen FC Den Bosch en Ajax, die morgen wordt gespeeld, zijn volgens Kesler wederom 'keiharde afspraken' met de lokale overheid gemaakt. 'Wait and see, we zullen de sanctie van het spelen zonder publiek zonder restrictie opleggen als dat nodig is. Wellicht dat de raddraaiers zich wachter de oren krabben als ADO Den Haag -Ajax volgend seizoen achter gesloten deuren wordt gespeeld.'

Het is ferme taal, maar voor Raoul Henar komt het beloofde beleid van zero tolerance tegenover kwetsende en racistische spreekkoren vier jaar te laat. De donkere oud-prof van Telstar en Volendam constateert een dubbele moraal bij de KNVB. Met voldoening zei Ajax-directeur Arie van Eijden gisteren dat het incident rond Van der Vaart 'blijkbaar de bekende druppel is geweest voor de KNVB'.

Alsof zwarte spelers als De Freitas, Tumba en Henar al niet veel eerder de noodklok hadden geluid. Henar, verbitterd: 'Nu de bekende vriendin van een bekende blanke voetballer voor hoer wordt uitgemaakt, staat heel Nederland op zijn achterste benen. Toen ik voor kankeraap en baviaan werd uitgescholden, kreeg ik van de scheidsrechter te horen dat ik niet moest zeuren. Ik vind het nogal hypocriet.'

De conclusie van Henar: 'De verscherping van de KNVB-regel komt niet alleen veel te laat; het is tevens een miskenning van het werkelijke probleem.'

En de kern ligt volgens Henar in het moedwillig negeren van racistische uitingen in de stadions. In juli durfde Henar eindelijk de brief te posten, die hij al in 2000 aan de KNVB wilde schrijven. 'Maar de angst regeert, ook bij de KNVB. Toen ik nog in de eerste divisie speelde, maakte ik altijd een lijstje van uitwedstrijden waar mijn familie beter niet kon komen. Ik wilde niet dat mijn vriendin aan mijn zoontje hoefde uit te leggen, waarom papa volgens bepaalde supporters naar zijn bananenland moest oprotten.'

Bij Den Haag trapte Henar eens woest een bal in het vak, waar 'idioten met uitpuilende ogen' hem voortdurend discrimineerden. 'Toen zei uitgerekend Romeo Castelen dat ik die gasten beter kon negeren. Ik antwoordde: we hebben nota bene dezelfde huidskleur, het zijn ook jouw supporters. Ik kan mijn oren toch niet in mijn sporttas gooien en net doen of er niks aan de hand is?'

Wedstrijden onderbreken of staken na kwetsende spreekkoren, het is het paard achter de wagen spannen, meent Henar. 'Die vandalen moeten het stadion uit, maar wie durft ze de toegang te ontzeggen?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden