Vanaf 2012 is bad boy Saïd slim genoeg

Door de nieuwe plannen van het kabinet moet Saïd straks voor zichzelf zorgen. Zijn IQ is dan te hoog voor AWBZ-hulp. Onmogelijk, vinden zijn docenten. Saïd kan niet zonder begeleiding.

Amsterdam -Op het eerste gezicht zie je weinig verschil tussen het doen en laten van Saïd en Dudley. De ene is dan wel van Marokkaanse afkomst, en de andere van Surinaamse. En de ene heeft een muts op, en de ander niet. Beide jongens hebben een grote vijl in de hand en zijn druk in de weer met het maken van houten banken. Zowel Saïd als Dudley zijn leerlingen van de Amsterdamse Kingmaschool voor speciaal onderwijs.


Toch is er iets wezenlijks anders tussen beide tieners. Althans dat vindt het kabinet. Saïd is met zijn IQ van 73 vier punten slimmer dan Dudley. En dus komen personen zoals Saïd straks waarschijnlijk niet meer in aanmerking voor hulp uit de AWBZ-pot. Nu nog komt iedereen met een IQ van 85 of minder in aanmerking voor deze hulp, zoals dagbesteding, begeleid wonen of ondersteuning bij scholing. Het plan is om - in het kader van de bezuinigingen - deze grens te verlagen naar 70. Kortom, Saïd is straks slim genoeg.


Zelf vindt hij dit niet zo'n probleem. 'Ik hoor hier niet thuis', zegt hij. 'Hier' is vandaag de klusruimte van kinderboerderij De Gliphoeve in Amsterdam Zuidoost. Buiten lopen kippen en genieten pony's van hun hooi. Binnen staan Saïd en zijn klasgenoten. 'Ik ben veel slimmer dan de rest', legt hij uit. 'Ik ben niet gehandicapt. Ik zit op deze school omdat ik een bad boy ben. Mijn vorige school heeft mij weggestuurd.'


Docenten, deskundigen en gemeenten houden hun hart vast om jongens zoals Saïd. Woensdag uitten zij hun kritiek in de Volkskrant. 'Dit plan getuigt van een onvoorstelbare politieke domheid', aldus othopedagoog Aryan van der Leij. De tieners hebben misschien wel een IQ van boven de 70. Maar in combinatie met gedragsproblemen betekent het niet dat zij zonder begeleiding kunnen, zegt ook Lodewijk Asscher, wethouder Jeugdzaken in Amsterdam.


'Zeg dan waarom je een bad boy bent', grapt Dudley. Details over zijn bijnaam wil Saïd niet kwijt - alleen dat hij 'op straat' veel meer verdient dan de verslaggeefster en dat hij veel openstaande boetes heeft voor hangen. 'En eentje voor oplichting.' Of die boete terecht was? 'Dat zeg ik niet. Als zij zeggen dat ik iemand heb opgelicht, dan zal het wel zo zijn, toch? Niemand luistert naar wat ik heb te zeggen', zegt Saïd, die woedend is op 'alle kaaskoppen die zeuren over Marokkanen'. 'Als je ons zo behandelt, moet je niet verbaasd opkijken als wij je scooter jatten.'


Volgens Maureen van der Pligt, docent van de Kingmaschool, is de IQ-maatregel bizar'. 'Saïd heeft misschien wel een hoger IQ, maar heeft ook meer gedragsproblemen dan Dudley.' Dudley, die enkele jaren geleden ook te agressief was voor een normale school, is inmiddels uitgegroeid tot hét succesverhaal van deze klas, voegt haar collega toe. 'Hij heeft vandaag zijn laatste dag en begint straks op het ROC op niveau 2.' De nieuwe IQ-grens van het kabinet is wat haar betreft dus arbitrair.


'Het is in ieder geval een succes voor het kabinet-Rutte', voegt Asscher cynisch toe. 'We hebben opeens een stuk minder mensen met verstandelijke problemen.' Volgens hem kunnen de plannen uit het regeerakkoord dramatische gevolgen hebben. 'Deze kinderen komen straks in een reguliere klas en krijgen niet meer de juiste begeleiding. Dat is niet goed voor hen, hun klasgenoten en docenten.'


Naar schatting heeft 75 procent van de jongeren die in Amsterdam in aanraking komen met de politie een IQ van 85 of lager. Wil je preventieve begeleiding geven dan moet de hulp voortaan worden betaald uit de potten van de gemeenten, stelt Asscher. 'Maar hoe doe je dat? Hierop wordt ook bezuinigd.'


Ook andere gemeenten zijn bezorgd. Een van de grootste aanbieders van begeleid wonen in Groningen heeft geïnventariseerd welk percentage van hun inwoners een IQ heeft van boven de 70. Eenderde is straks te slim.


Saïd haalt zijn schouders erover op. 'Mevrouw, ik verdiep me niet in de politiek', voegt Dudley toe. En daar komt bij: Dudley heeft vertrouwen in zijn toekomst. Oké, vroeger stal hij wel eens wat uit de supermarkt. 'Als jongen moet je toch een beetje experimenteren. Dat hoort bij je levenservaring. Nu kan ik op een normale manier geld verdienen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden