staatsaankoop Air France-KLM-aandelen

Van zoveelste blunder tot meesterlijke zet: Binnenhof reageert op aankoop aandelen KLM-Air France

Een meesterlijke zet ter bescherming van een Nederlands kroonjuweel, het aanstaande einde van het marktdenken in de politiek, of de zoveelste blunder van het Haagse ‘partijkartel’. Elke partij legt de aankoop van 13 procent van de Air France-KLM-aandelen zo uit dat het precies in het eigen straatje past.

Een vliegtuig van KLM staat met met de voorwielen in het gras naast de Polderbaan op Schiphol. Beeld ANP

Vanwege het koersgevoelige karakter van de aankoop – een van de redenen waarom minister Hoekstra (Financiën) de aandelen Air France-KLM als een dief in de nacht verwierf – was de Tweede Kamer vooraf slechts mondjesmaat geïnformeerd. Van elke fractie kreeg slechts één Kamerlid van tevoren vertrouwelijk te horen dat de besteding van 680 miljoen euro, een motie van wantrouwen richting de Franse staat, aanstaande was.

Niettemin hadden de meeste partijen direct na de persconferentie van Hoekstra en minister Van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) gisteravond hun zegje klaar. ‘Dit is van grote betekenis voor een solide toekomst van KLM’, reageert CDA-leider Sybrand Buma op Twitter. ‘KLM is belangrijk voor Nederland en meer balans binnen Air France-KLM is hard nodig’, laat D66-Kamerlid Jan Paternotte weten. Remco Dijkstra (VVD) is het met hem eens: ‘Het is belangrijk dat we Nederlandse banen bij KLM en Schiphol beschermen.’

Ook in de oppositie bestaat brede steun voor de beslissing om meer vat te krijgen op Air France-KLM, dat als essentieel wordt gezien voor het Nederlandse vliegnetwerk vanaf Schiphol. Voorbij die consensus blijkt de zet van Hoekstra voor velerlei uitleg vatbaar. Voor de PVV telt het weer vernederlandsen van de ‘blauwe parel’ zwaar. PVV-Kamerlid Dion Graus, die al jaren stelt dat Nederland ‘de beste Hollandse kaas van het kurkdroge Franse stokbrood laat eten’, reageert op Twitter met een vliegtuig en de Nederlandse vlag.

FvD grijpt de aankoop aan om het ‘partijkartel’ er weer eens van langs te geven. Volgens de partij had Hoekstra’s voorganger Jeroen Dijsselbloem de aandelen Air France-KLM in 2015 veel goedkoper op de kop moeten tikken. Dat Dijsselbloem daar destijds niet toe besloot, onderstreept het ‘onvoorstelbaar grote economische onbenul’ van ‘onze gevestigde partijkartelregenten’, meent FvD-partijleider Thierry Baudet.

SP en GroenLinks zien in de aandelenaankoop, daags na de aankondiging van de fusie tussen PostNL en Sandd, het volgende bewijs van het falen van onwrikbaar geloof in de vrije markt – en een mogelijke opmaat voor meer overheidsingrijpen. ‘Welke geflopte uitverkoop draaien we hierna terug?’, vraagt SP-leider Lilian Marijnissen zich af. ‘Zorgverzekeraars, energiebedrijven, volkshuisvesting, openbaar vervoer?’

‘Dit markeert wel een tendens: de politiek die actief ingrijpt in de markt’, valt GroenLinks-leider Jesse Klaver haar bij. ‘Het opkopen en sluiten van kolencentrales, de terugkeer van een staatsbank en het ingrijpen in extreme topsalarissen is hiermee ook een stap dichterbij.’ Met de nieuw verworven aandelen Air France-KLM kan Nederland de luchtvaartmaatschappij bovendien tot een groenere koers bewegen, hoopt GroenLinks.

ALLES WAT U MOET WETEN OVER DE MACHTSSTRIJD BINNEN AIR FRANCE-KLM

KLM-personeel opgelucht over staatsingreep

Onder KLM’ers overheerst woensdag een jubelende blauwe trots, al blijft het de vraag wat er nu concreet verandert.

Het blijft rommelen bij Air France-KLM

Een overzicht van onze stukken over de machtsstrijd binnen Air France-KLM

Waarom de Nederlandse staat halsoverkop aandelen koopt in Air France-KLM

Den Haag wil voorkomen dat KLM en Schiphol het lot treft dat de Belgische luchtvaart een kleine twintig jaar geleden trof.

Tijdens de onrust rondom KLM-baas Pieter Elbers werd het ‘KLM-gevoel’ vertolkt

Wat dat is? Het heeft iets met thuiskomen, blauwe uniformen en het aroma van koffie te maken.

In 2015 bleek dat de garanties voor KLM en Schiphol al vanaf de fusie slecht zijn

In 2010 liet toenmalig minister Camiel Eurlings de meest concrete garantie vallen. De directie van Air France-KLM kon daardoor KLM-vluchten vanaf Schiphol schrappen of overhevelen naar de Parijse luchthaven Charles de Gaulle.

Op dat moment was Eurlings nog ‘very positive’ over de fusie

Vijf jaar later moet staatssecretaris Mansveld halsoverkop naar Parijs om het belang van KLM en Schiphol te redden. Wat ging er mis?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.