Van woestijnroos tot verraadster

Intelligent en mooi. First Lady Asma al-Assad belichaamde het nieuwe Syrië. Dat is nu wel voorbij.

Een jaar geleden werd zij nog bezongen als 'woestijnroos' en 'een streepje licht in een land vol schaduwzijden'. Intussen is ze volgens Syrische ballingen verworden tot verraadster, een 'Marie-Antoinette' die het lijden van haar volk ontkent.


Asma al-Assad, de 36-jarige echtgenote van de Syrische president Bashar al-Assad, bleef lang stil en onzichtbaar terwijl haar echtgenoot de opstand tegen zijn regime keihard onderdrukte. Tot de Britse krant The Times zich vorige week in een paginagroot artikel afvroeg wat een intelligente, hoogopgeleide vrouw als Asma, opgegroeid in het liberale Groot-Brittannië, eigenlijk vindt van de moordpartijen die onder leiding van haar man plaatsvinden.


Dinsdag volgde het antwoord, via een medewerker: 'De president is de president van Syrië, niet slechts van een deel van de Syriërs, en de First Lady ondersteunt hem in die rol'. De medewerker stelt verder dat de First Lady de dialoog in het land probeert te bevorderen en troost geeft aan nabestaanden van slachtoffers van het geweld in het land.


Syrische ballingen reageerden gisteren furieus. 'Struisvogelpolitiek' en 'onacceptabele hypocrisie' zo typeerden zij de houding van Asma al-Assad. Chris Doyle, de voorzitter van de Raad voor Arabische-Britse betrekkingen en getrouwd met een Syrische activiste, vroeg zich af: 'Kun je je voorstellen dat zij een weduwe troost wiens echtgenoot is doodgeschoten of doodgeschopt door het tuig van Assad?'


Syrië-expert Andrew Tabler, die met Asma samenwerkte, zei vorig jaar al: 'Ze heeft een Brits paspoort. Ze zit niet gevangen, ze moet het land verlaten.'


Lange tijd belichaamde de mooie en intelligente Asma de belofte van vernieuwing en verandering in het Arabische land, dat nu 41 jaar lang wordt bestuurd door de familie Assad. De First Lady zette zich in voor liefdadigheids- en ontwikkelingsorganisaties en wond de binnen- en buitenlandse pers om haar vinger. Modeblad Vogue omschreef haar als 'woestijnroos' en liet haar fotograferen door topfotograaf James Nachtwey. Toen het artikel verscheen, was de opstand al enkele weken gaande. Ironisch genoeg vertelt Asma in het interview hoe democratisch het er in huize Assad aan toe gaat: 'We stemmen regelmatig over wat we willen.' Ook zegt ze 'actief burgerschap' te willen stimuleren: 'We hebben allemaal een aandeel in dit land, het zal worden wat wij ervan maken.'


Volgens de Verenigde Naties zijn sinds maart vorig jaar ten minste 5.400 Syrische burgers omgekomen, onder wie 250 kinderen.


Asma Akhras werd in 1975 geboren in Londen als oudste kind van een cardioloog en diplomate. Haar ouders zijn beiden soennitische moslims, afkomstig uit Homs, uitgerekend de stad waar haar echtgenoot dezer dagen zijn zwaarste beschietingen laat uitvoeren.


Ze studeerde computerwetenschappen en koos daarna voor de bankwereld. Tot vlak voor haar huwelijk in 2001 hield ze de relatie met Bashar al-Assad geheim. Ze hebben inmiddels drie kinderen samen. Asma, soennitisch, en Bashar, een aleviet, beweerden symbool te staan voor een Syrië waarin geloven vreedzaam kunnen samenleven.


De Britse krant The Independent beschreef hoe Asma al-Assad op eigen verzoek in oktober, toen de slachtoffers van de opstand zich al opstapelden, Syrische hulpverleners ontmoette. Volgens een van de aanwezige hulpverleners toonde de First Lady zich daarbij volkomen emotieloos: 'Het was alsof ik haar een verhaal vertelde over iets dat elke dag gebeurt.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden