Column

Van verdachten naar slachtoffers

Misplaatst medeleven

 

Heel triest, natuurlijk. Deze week werd duidelijk dat nog een verdachte uit de Limburgse zedenzaak de hand aan zichzelf heeft geslagen, de tweede binnen korte tijd. Beide mannen stonden op de lijst die de politie reconstrueerde nadat ze in oktober vorig jaar in een appartementenhotel te Valkenburg een 16-jarig meisje had aangetroffen dat in de weer was met een klant, een jongeman die zich schuilhield in de badkamer, een mobieltje met tientallen nummers plus een emmer met gebruikte condooms. Naar verluidt zouden zo'n vijftig à tachtig mannen van haar seksuele diensten gebruik hebben gemaakt.

Komt vaker voor, zoals elke mediaconsument weet. Opmerkelijk was alleen dat justitie vervolgens nogal rondbazuinde dat ze de betreffende clientèle niet met rust zou laten. Zouden de mannen zich niet uit zichzelf melden, de politie zou naar ze op zoek gaan. Justitie zou ze 'niet helpen' om hun escapade te Valkenburg geheim te houden.

Mooi zo, dacht ik meteen. Want proberen een meisje uit handen van een loverboy te houden is ongetwijfeld heel nuttig. En de loverboy zelf aanpakken ook. Maar voor de derde partij, de klant, was tot voor kort in dit land nauwelijks aandacht. Terwijl hij het is die de ellende in stand houdt.

Aanvankelijk leek justitie nogal wat steun te krijgen voor haar fiere aanpak. Maar toen dinsdag die tweede zelfmoord het nieuws haalde, was het verband snel gelegd. De stemming sloeg om. Op wonderbaarlijke wijze veranderden de verdachten in sneue slachtoffers. In één moeite door kreeg het Openbaar Ministerie de rol van Grote Boosdoener toebedeeld.

's Ochtends bij WNL's Vandaag de Dag keek de nieuwsvrouw van dienst reuze bezorgd toen het item aan de orde kwam. Hoe is het nu, wilde ze van hun advocaat weten, met de andere mannen wier leven 'totaal op z'n kop' is gezet? 's Avonds kreeg dezelfde advocaat ruim baan bij het RTL 4-nieuws. De druk op de verdachten was 'onmenselijk opgevoerd', beweerde hij. Even later boog het NOS-achtuurjournaal zich over de zaak. Ook hier mocht de advocaat uitvoerig klagen over de psychische 'druk' waaronder zijn cliënten zuchten. Het Journaal liet bovendien een Maastrichtse rechtspsycholoog aan het woord die het Openbaar Ministerie 'feitelijk' schuldig verklaarde aan de twee zelfmoorden. Feitelijk, hij zei het echt.

Jeroen Pauw had diezelfde avond goddank het fatsoen om zijn gast, hoofdofficier Roger Bos, éérst te vragen naar het welbevinden van het geprostitueerde meisje. Daarna werd de magistraat alsnog op de snijtafel gelegd. Zag hij geen verband tussen het optreden van justitie en de zelfmoorden? En wat vond hij van de beschuldiging van de Maastrichtse rechtspsycholoog in het Journaal?

Het allerbontst wist het liberale avondblad het te maken, in een artikel dat de volgende dag verscheen. Prangende vraag: 'Was justitie te hard tegen verdachten van misbruik van een 16-jarig meisje?' Wederom kreeg voornoemde advocaat alle ruimte om te wijzen op de 'ernstige psychische nood' onder zijn cliënten. De krant had ook een forensisch hoogleraar gevonden die zich beklaagde over het aplomb waarmee justitie te werk gaat in zedenzaken - zonder rekening te houden, zeg maar, met de gevoelens van de verdachten. Want beseffen wij wel ('Je kunt worden buitengesloten door je partner, kinderen, ouders en vrienden, en je baan verliezen') dat er bij seksueel misbruik sprake is van 'schaamte en sociale consequenties'? De krant vond het niet nodig om de advocaat of de hoogleraar ook maar één kritisch tegenvraagje te stellen.

Justitie gaat trouwens niet geheel vrijuit in dezen. Geschrokken van de twee zelfmoorden liet ze weten dat ze voortaan 'psychische hulp' zal aanbieden aan de mannen op de lijst. Waarmee ook justitie, hoe je het wendt of keert, de verdachten de status van slachtoffer geeft.

Al met al blijft het curieus: zoveel medeleven voor luitjes die geen medeleven verdienen. Per slot bezochten de heertjes in kwestie geen keurige hoer in een keurig bordeel. Ze schuimden internet af, belden een 06-nummer, en begaven zich naar een ranzig appartementenhotel teneinde aldaar een piepjong meisje te bepotelen.

Misschien, denk ik weleens, komt al dit medeleven voort uit het sentiment dat Corinne Dettmeijer, de Nationaal Rapporteur Mensenhandel, dinsdag in de Volkskrant beschreef: 'Vooral mensen van mijn generatie zijn erg bang voor vertrutting en moraalridders.'

Als we die angst eindelijk eens zouden overwinnen? De echte slachtoffers zullen ons er dankbaar om zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.