Van Rompuy president EU

Bloedbad in Brussel blijft uit...

Brussel De Belgische premier Herman Van Rompuy (62) is de eerste president van de Europese Unie. Hij kreeg donderdagavond tijdens een diner de unanieme steun van de 26 andere EU-regeringsleiders. Datzelfde gold voor de Britse eurocommissaris Catherine Ashton (53), die de nieuwe Hoge Vertegenwoordiger voor het Europese buitenlands beleid wordt. Een harde confrontatie waarbij EU-lidstaten elkaars kandidaten ‘liquideerden’, bleef uit.

Van Rompuy verklaarde direct na zijn benoeming van de EU geen superstaat te willen maken. Hij prees het principe van ‘eenheid in verscheidenheid’ waarop de Unie gebaseerd is. ‘Het doel van de reis is gedeeld, maar de bagage die we meenemen is zeer verschillend.’

Van Rompuy, die zijn nieuwe baan op 1 januari begint, wil ‘dialoog, eenheid en actie’ van de EU. Hij beloofde naar alle lidstaten te zullen luisteren.

Voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie prees de compromisbereidheid van Van Rompuy. Ook premier Jan Peter Balkenende toonde zich ingenomen met de keuze. ‘Dit is exact van Europa nodig heeft.’

Van Rompuy benadrukte nooit gelobbyd te hebben voor het presidentschap. ‘Ik heb er geen stap voor ondernomen. Ik zie het als blijk van erkenning voor België, dat zich ten volle heeft ingezet voor de opbouw van de EU.’

De vrees van veel EU-diplomaten – ‘een diner met bloedspetters’ – werd niet bewaarheid. De ontknoping viel al voor het diner begon, toen de Britse premier Gordon Brown zijn kandidaat (Tony Blair) terugtrok. ‘Omdat duidelijk werd dat de kansen van Blair, om verschillende goede redenen, steeds kleiner werden’, liet Brown weten. In ruil hiervoor werd de Britse eurocommissaris Ashton voorgedragen als de nieuwe ‘EU-minister van Buitenlandse Zaken’.

Eenmaal verlost van de Britse blokkade, was de weg vrij voor Van Rompuy, die al langer de favoriet was voor het EU-presidentschap. Direct na aanvang van het diner schoof tijdelijk EU-voorzitter Zweden de Belg naar voren. Rond half negen waren beide benoemingen afgekaart. De namen van andere mogelijke kandidaten – Balkenende en de Luxemburgse premier Claude Juncker – zijn naar verluidt niet ter sprake gekomen.

De snelle invulling van de twee topfuncties is een meevaller voor de EU. Na negen jaar onderhandelen over het Verdrag van Lissabon, dat de twee functies schiep, werd gevreesd voor een nieuwe ronde van gekibbel. Dat zou het beeld van een verdeeld en onmachtig Europa versterken. De president en de buitenlandcoördinator moeten de EU juist slagvaardiger maken.

De vaste voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders, zoals de president officieel heet, gaat de driemaandelijkse EU-toppen voorbereiden en voorzitten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden