Van retteketet tot rap, elke club haar eigen lied

Muziek is niet meer weg te denken uit voetbalstadions. Wie deze 'vliegwielen voor emoties' inventariseert, merkt dat oude en nieuwe klanken hand in hand gaan.

La Cucaracha is een Spaans volkswijsje dat om de twee weken het Utrechtse voetbalstadion Galgenwaard doet schudden - als het goed is. De oorsprong van het liedje ligt ergens in de Middeleeuwen. Het is een aanstekelijk deuntje en de tekst beschrijft een kakkerlak die pootjes tekortkomt. Weinig feesten in Spanje gaan voorbij zonder dat het wordt gezongen. Elke keer wordt de tekst aangepast aan de gebeurtenis.


In de allereerste versies werden de Moren op de hak genomen nadat ze uit Spanje waren verdreven. La Cucaracha maakte ook de oversteek naar de gekoloniseerde landen in Zuid-Amerika. De revolutionairen van Pancho Villa zetten het liedje honderd jaar geleden naar hun hand in hun strijd tegen het Mexicaanse bewind.


Sindsdien heeft La Cucaracha een vaste plek verworven in de populaire cultuur. Dat gaat van Louis Armstrong naar Charlie Parker naar Bill Haley naar Los Lobos tot aan de tekenfilms met Speedy Gonzales. Twintig jaar geleden zette het Argentijnse duo TNN de turbo op La Cucaracha. Dat werd La Cucamarcha.


Al snel weerklonk deze versie in het Utrechtse stadion Galgenwaard. Ad van Liempt, al 16 jaar de trotse bezitter van een seizoenskaart bij FC Utrecht, weet in elk geval niet beter.


Zo ging het dus zondag 19 januari om 14.42 uur: Feyenoorder Jordy Clasie verspeelde de bal aan Utrechter Steve de Ridder en die speelde ploeggenoot Jens Toornstra vrij. Met een bekeken schot passeerde Toornstra doelman Mulder en zette FC Utrecht op 1-0.


Het stadion veerde overeind en, ja hoor, daar schalde La Cucamarcha richting Domtoren. Alles wat aan Utrechtse lijven kon bewegen, was in rep en roer. De triomf was niet alleen zichtbaar en hoorbaar, maar ook voelbaar.


Zo zijn muziek en voetbal de afgelopen decennia onlosmakelijk met elkaar verbonden geraakt. Voetballers gaan schuil onder koptelefoons om zichzelf op te peppen voor een wedstrijd. Hun supporters worden via de luidsprekers klaargestoomd voor wat komen gaat.


Tot ver in de vorige eeuw speelde muziek een ondergeschikte rol. De sporter spuugde in zijn handen en dat moest het dan maar zijn. De muziek in de stadions was slechts onderhoudend en voor de rest waren de luidsprekers er vooral voor de reclames. Voetballiefhebbende 50-plussers verhalen graag over het deuntje van sigarettenmerk Caballero dat tijdens hun jeugd in het stadion weerklonk.


De Utrechtse oud-journalist Hans van Echtelt, ruimschoots aan gene zijde van de 50, was er bij toen DOS ruim een halve eeuw geleden landskampioen werd. In het Nijmeegse stadion De Goffert werd een plaatje opgezet met de tekst Citroen, citroen. DOS is kampioen. Van Echtelt: 'En ik zong als jongetje van 15 hartstochtelijk mee.'


Bij grote wedstrijden, in elk geval de interlands, rukte destijds een muziekkapel uit om het stadion met marsmuziek klaar te stomen. Het herinnert Jimmy Tigges, kenner van de populaire (voetbal)muziek, aan de thuiswedstrijd van Feyenoord om de wereldbeker tegen het Argentijnse Estudiantes. 'Liepen er drie korpsen op het veld.'


Verder is hem uit die periode, waarin hij samen met zijn vader een vaste bezoeker was van de Kuip, weinig bijgebleven van muziek. Ja, een liedje van Ria Valk, om een of andere reden. 'En Koning Voetbal natuurlijk.'


Deze mars, in 1934 gecomponeerd door de Rotterdammer Willy Schoo- temeijer, is voetbalmuziek in oervorm. Literator Kees Fens heeft wel-eens geschreven dat Koning Voetbal de mooiste muziek in zijn jeugd was. Het zijn de klanken van ferme jongens en stoere knapen, van jongens die een broertje dood hebben aan suffen.


DJ Goldfinger, een pseudoniem van Waylon van der Heijden, heeft zich over Koning Voetbal ontfermd. Zijn opgevoerde versie hoor je tegenwoordig in veel stadions en is daarmee een mooi voorbeeld van de ontwikkeling die voetbalmuziek heeft doorgemaakt. Muziek is een vliegwiel geworden om de supporter mee te nemen in de emoties van een voetbalwedstrijd. Daarin gaan oud en nieuw hand in hand.


Een inventarisatie van de muziek in de eredivisie leert een paar dingen. Veel dj's in de stadions grijpen terug naar gouwe ouwe, naar liedjes van wel een kwart eeuw oud om de spelers welkom te heten. Over het algemeen is dat rockmuziek van een stevig genre.


FC Groningen zet in met Jump, ooit een hit van de groep Van Halen. Vitesse doet dat Whatever you want, een rampetamper van Status Quo. Verscheidene clubs kiezen voor Eye of the Tiger van Survivor, al dan niet in de remix.


Maar de hoofdprijs in dit genre gaat naar PSV: Simply the Best. Zelfs in barre tijden krijgen de supporters in Eindhoven weer hoop dankzij de luidkeelse steunbetuiging van Tina Turner.


Voor de traditionele opwarmer You'll never walk alone moet je bij FC Twente zijn. Deze meezinger was al in gebruik toen het team nog in het Diekmanstadion speelde.


Sterker nog: op de laatste wedstrijddag in 1998 kwam de speaker van Liverpool, de officieuze eigenaar van dit lied, naar Enschede. Hij gaf FC Twente, al even officieus, toestemming You'll never walk alone op te nemen in het vaste repertoire.


In de Grolsch Veste is deze opkomstmuziek bedoeld voor de supporters. Zij moeten in de stemming komen. Andere clubs betrekken daarin ook de voetballers. Waarmee komen zij graag het veld op?


De dj van Vitesse krijgt geregeld verzoekjes uit de spelersgroep voor de tunes tijdens de warming-up. Ook Roda JC raadpleegde de selectie en daarom maken de Limburgers in eigen huis hun entree met een veelkleurige mix, eindigend in One van Swedish House Mafia.


Aan de andere kant zijn er steeds meer clubs die juist hun eigen karakter benadrukken in het stadion met het clublied of een plaatselijk lijflied. Ajax, Feyenoord en NAC betreden het eigen veld onder de klanken van hun clublied. ADO Den Haag doet dat met de Haagse evergreen Oh Oh Den Haag.


Doelpunten worden doorgaans gevolgd door moderner werk, soms gekoppeld aan de maker. RKC'er Mart Lieder wordt getrakteerd op Follow the Leader van The Soca Boys. AZ feliciteerde afgelopen seizoen Amerikaan Jozy Altidore met Born in the USA van Bruce Springsteen. En Vitesse had voor topscorer Wilfried Bony het nummer Daddy Cool van Boney M in petto. Dit seizoen weerklinkt in het Gelredome een speciale versie van Tsunami als Lucas Piazon scoort.


La Cucamarcha, het kroonjuweel onder de goaltunes, belandde tegen Feyenoord tweemaal op de draaitafel van Galgenwaard. Bij de vijf tegentreffers van Feyenoord hoorde je vanuit het vijandelijke a capella het solide clublied Hand in Hand Kameraden. Ad van Liempt: 'Soms hoor je de supporters van de tegenpartij La Cucaracha nadoen. Dat vind ik altijd erg grappig.'


Achttien clubs, vier keer Eye of the tiger

ADO


Opkomst Oh oh Den Haag


Goal idem, maar in opgevoerde versie


Toelichting voor wedstrijd weerklinkt het clublied ADO, Zet in uw krachten.


AJAX


Opkomst clublied Ajax Marsch


Goal geen


Toelichting 'Wij horen liever het gejuich van de supporters.'


AZ


Opkomst Ik leef niet meer voor jou van Marco Borsato


Goal afhankelijk van doelpuntenmaker


Toelichting vlak voor aftrap klinkt ook nog het van AZ bekende Retteketet.


CAMBUUR


Opkomst Explode van Jordan & Baker


Goal 't Woanskip van Anneke Douma


Toelichting 't Woanskip geldt in Leeuwarden als het volkslied.


FC GRONINGEN


Opkomst Jump van Van Halen


Goal Gronings volkslied van Pé en Rooie Rinus


Toelichting FC Groningen probeert met herkenbare tunes thuisgevoel te creëren.


FC TWENTE


Opkomst You'll never walk alone van Gerry & the Pacemakers


Goal The saints are coming van U2/Green Day


Toelichting opkomsttune wordt halverwege weggedraaid waarna supporters het overnemen.


FC UTRECHT


Opkomst Eye of the tiger van Survivor


Goal La Cucamarcha van TNN


Toelichting 'Onze muziek moet strijd en passie uitstralen.'


FEYENOORD


Opkomst clublied Hand in Hand Kameraden


Goal I will survive van Hermes House Band


Toelichting de Rotterdamse band Band maakte een speciale versie voor de goaltune van Feyenoord.


GO AHEAD EAGLES


Opkomst We'll be coming down the road van Tartan Army


Goal Go Ahead is niet te kraken van Co Hagedoorn in rapversie


Toelichting 'We willen de Britse sfeer benadrukken met onze muziekkeuze.'


HERACLES


Opkomst Explode van Jordan & Baker


Goal l'Amour toujours van Gigi d'Agostino


Toelichting afhankelijk van de doelpuntenmaker klinkt er soms een speciaal nummer.


HEERENVEEN


Opkomst Heerenveen, Heerenveen van The Specials


Goal Put your hand up in the air for Detroit van Fedde le Grand


Toelichting Wanneer beide ploegen zich hebben voorgesteld klinkt het Friese volkslied.


NAC


Opkomst clublied Olé, olé, N.A.C, olé


Goal geen


Toelichting 'Wij hebben geen tune voor speciale momenten tijdens de wedstrijd. Dat is vastgelegd in het cultuurhandvest van de club'.


NEC


Opkomst Fanfare of the common men van ELP/ Eye of the tiger


Goal Japapa van De Sjonnies


Toelichting in aanloop naar wedstrijd: Villa Volta van Ruud Bos met beelden van Nijmegen.


PEC ZWOLLE


Opkomst remix van Eye of the tiger


Goal Chase the sun van Daft Punk


Toelichting goaltune is drie jaar geleden door supporters gekozen op open dag.


PSV


Opkomst Simply the best van Tina Turner


Goal Zombie Nation van Kernkraft


Toelichting clublied klinkt na opnoemen opstelling PSV.


RKC


Opkomst remix Eye of the tiger


Goal een populair nummer


Toelichting 'Nadat de speaker de doelpuntenmaker bekend heeft gemaakt, volgt een liedje dat bij de speler past.'


RODA JC


Opkomst One van Swedish House Maffia


Goal Jool is jool van Jack Vinders


Toelichting Clublied Roda los mer jao wordt na afloop van de wedstrijd gedraaid.


VITESSE


Opkomst Whatever you want van Status Quo


Goal sample Bro Hymn van Pennywise


Toelichting 'Wij zoeken naar een afwisseling tussen hedendaagse muziek en nummers die bij Vitesse horen.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden