Van onberispelijke nazi naar onberispelijke democraat

Helmut Schmidt (95) was ooit een 'onberispelijke nazi', heeft zijn biografe Sabine Pamperrien vastgesteld. Hij was ook een onberispelijke democraat en, van 1974 tot 1982, een onberispelijke bondskanselier - al is daarover niet iedereen het eens.

Als onberispelijke nazi heeft hij zich altijd 'correct' gedragen. In die zin waren er ook 'onberispelijke' SS'ers. Maar na de oorlog een onberispelijke democraat? In Duitsland kan het. Dat is de wrede ironie van de geschiedenis van dat land.

Overigens was het misschien wel makkelijker om ten tijde van het Derde Rijk een onberispelijke nazi te zijn dan een onberispelijke democraat in de vroege jaren van de Bondsrepubliek. Daarover komt Schmidt zelf hopelijk nog te spreken in het laatste boek van zijn lange leven (al weet je dat bij hem nooit zeker): Was ich noch sagen wollte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden