Van niets naar niets

Een licht trillen en zacht gezoem: Prinses Juliana steekt van wal. 'Zie je, we raken de bodem', zegt een jongetje hoog boven het water bij de reling....

De stilte in Kruiningen is net zo overweldigend als aan de overzijde van de Westerschelde, in Perkpolder. Ook als de vrachtwagens komen oprijden is dat nauwelijks een verbreking te noemen van de stilte. Zo ruim is het onder de hemel, zo groot het veerplein met wachtende auto's, zo kalm het water, zo eenzaam de oever, zo van niets naar niets leidt het veer.

En zo vervuld van weemoed is Zeeland. Want over twee jaar is de Wes ter scheldetunnel klaar en zal over de radio nooit meer de wachttijd bij Kruiningen-Perk polder deel van de filemeldingen zijn, want het veer is dan niet meer.

Een kwartier lang staan de passagiers aan de reling te kijken naar schepen die, afhankelijk van het tij, in laverende lijnen of met nog wonderlijker slingers over de Westerschelde varen. Te kijken naar de haveninstallaties bij Antwerpen, en aan de andere kant naar witte opslagtanks in de wazige verte vanellipse is het nou Vlissingen of Terneuzen?

Perkpolder: hier en daar een boerderij en wat geboomte, en veel vrachtwagens, sommige vol uien. Een luidsprekerstem maant 'Leys' baan negentien te nemen. Twintig oprijbanen telt het plein. Leys is een bestel wagen van een groothandel voor de bouw.

Wat valt er nog meer te beleven in de verlatenheid van het geluidloze plein vol wachtende auto's? Een soort verkeerstorentje met functionarissen van de psd, de Provinciale Stoombootdiensten. Stapels stenen en basaltblokken van Rijkswaterstaat. Naast elkaar twee snackkramen met frites, ijs, stoofvlees, frisdranken.

De meneer van eettentje Elenie vertelt dat zijn concurrent eerst een petit-restaurant had in het stenen gebouw van de psd. Maar daar kwam geen hond: wachtende automobilisten consumeren het liefst dichtbij hun auto. Die is toen plompverloren maar met een kraam gewoon naast hem gaan staan. 'Eigenlijk had de psd dat moeten tegengaan. Die gaat erover. Maar de macht van het geld hè?' Hij haalt zijn schouders op en bedient een Limburgse vader en diens zoontje met een ijsje. 'Zo ziede ge nog es een keer wat van van Nederland', zegt de vader tegen zijn zoontje wanneer ze op het Elenie-terrasje naast de auto aan hun ijsjes likken.

Het geheel is adembenemend van anonimiteit, zoals veel waterbouwkundig werk. Maar ook hier schuilt ergens een geheim. De onder de waterlijn gebeitelde naam bijvoorbeeld van Ruud Laurens Faasse die voor Rijks waterstaat, directie Zeeland de constructie tekende en berekende die de op- en afrijbruggen dragen.

Terug naar Kruiningen met de Prins Willem-Alexander, die iets minder geluidloos is dan zijn grootmoeder. Het stelsel van beton, palen en bruggen waar zo'n veerboot naar binnen vaart, heet in jargon een 'fuik' en doet vanaf de voorkant van de boot gezien, onweerstaanbaar denken aan een vulva met weelderige schaamlippen.

Een belletje rinkelt. Slagbomen gaan neer, andere omhoog. De rijbruggen dalen naar de dekken van het schip. Schuifdeuren openen zich voor voetgangers en fietsers, een roltrap begint te rollen. Het lijkt allemaal te komen door de hand van God. Het is die van de verkeersleider achter de knoppen en vóór de vijftien monitoren in de verkeerstoren op het plein. De kapitein is slechts de baas over zijn schip zodra en zolang die los is van de wal.

Op het oog een veer van niets naar niets, een boot die nog twee jaar vaart van de ene lege polder naar de andere eenzame oever. Maar eeuwenlang was Kruiningen-Perk polder een cruciale schakel in de rechte lijn tussen Parijs en Rotterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden