Van minuut tot minuut: Annan in Syrië

De wereld reageert geschokt op het bloedbad in Houla afgelopen vrijdag. Daarbij kwamen 108 burgers om het leven. Nederland heeft de Syrische ambassadeur tot ongewenst persoon verklaard, evenals andere Europese landen, Canada en Australië. De diplomaten worden uitgezet om de afschuw over het bloedbad te laten blijken. Volkskrant.nl volgde vandaag de situatie op de voet. Lees hier terug wat er gebeurde.

Kofi Annan in gesprek met Assad, president van Syrië.Beeld afp

21:10 uur: Het Witte Huis laat in een verklaring weten geen voorstander te zijn van militaire interventie, omdat dat de situatie in Syrië alleen maar erger zou maken. Maar volgens persbureau Reuters zei een woordvoerder van het Witte Huis in een briefing dat de Verenigde Staten alle opties openhouden, inclusief militair ingrijpen.

20:00 uur:
President François Hollande van Frankrijk sluit militair ingrijpen in Syrië niet uit. Voorwaarde is wel dat de VN-Veiligheidsraad ermee instemt. De onlangs tot president gekozen socialist zei dat dinsdagavond op de Franse tv.

19:00 uur: Ook België verklaart ambassadeur ongewenst.
In navolging van Nederland heeft ook België de ambassadeur van Syrië nu tot persona non grata (ongewenst persoon) verklaard. Dat meldde de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders. Het gaat om dezelfde persoon, Mohammad Ayman Jamil Soussan, die in Brussel resideert.

Zolang de EU geen gelijkaardige maatregel neemt, kan de ambassadeur echter in België blijven. Hij vertegenwoordigt zijn land namelijk ook bij de Europese instellingen.

18:30 uur:
Volgens VN-gezant Kofi Annan heeft de Syrische president Assad het belang van humanitaire hulp voor heel Syrië onderkend, en heeft hij ingestemd met de 'onbelemmerde toegang voor hulporganisaties en VN-medewerkers'.

18:20 uur:
Volgens VN-gezant Kofi Annan bevindt Syrië zich op dit moment op een 'keerpunt'. In gesprekken met de Syrische president Assad heeft hij aangedrongen op 'moedige stappen', meldt Reuters. 'Nu, en niet morgen.'

18:11 uur:
De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov heeft vandaag per telefoon met VN-gezant Kofi Annan gesproken. Hij heeft de Syrische regering opgeroepen het geweld te staken, en herhaalde dat er een onderzoek moet komen naar het bloedbad in de stad Houla.

17:45 uur:
Ambassadeur Mohammad Ayman Jamil Soussan resideert in Brussel. Hij vertegenwoordigt zijn land in België en Nederland. De ambassadeur wordt vanavond officieel geïnformeerd. Het is een zware diplomatieke maatregel en wordt zelden toegepast.

17:26 uur:
Op dit moment is de Amerikaanse zaakgelastigde de hoogste vertegenwoordiger van Syrië in de VS. De ambassadeur werd eind vorig jaar teruggeroepen naar Damascus. Landen als Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië, Spanje, Italië, Australië en Canada gaven eerder dinsdag al de opdracht aan Syrische vertegenwoordigers om te vertrekken. Nederland heeft de Syrische ambassadeur tot ongewenst persoon verklaard. Syrië heeft geen ambassade in Den Haag, maar wordt vertegenwoordigd door de ambassadeur in Brussel.

16:55 uur:
De lijst van landen die actie tegen Syrische diplomaten hebben genomen bestaat nu uit Nederland, de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Canada, Australië, Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje.

16:16 uur: Ook Amerika wijst gezanten uit.
Aan het rijtje landen dat Syrische gezanten heeft uitgezet, kunnen nu ook de Verenigde Staten worden toegevoegd. Ook dat land stelt geen prijs meer op vertegenwoordigers van het regime-Assad op het eigen grondgebied. Binnen 72 uur moeten de zaakgelastigden Amerika hebben verlaten, aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken.

15:44 uur: De Syrische president Assad
heeft tegen de speciale gezant van de Verenigde Naties, Kofi Annan, gezegd dat de gewapende tegenstanders van het regime steeds vaker moorden en ontvoeringen plegen in heel het land. Het vredesplan van Annan maakt volgens Assad alleen kans indien er een einde komt aan het terrorisme.

15:31 uur: Nederland verklaart de ambassadeur van Syrië tot ongewenst persoon. Dat is zojuist bekend geworden. De ambassadeur zetelt in Brussel en kan dus niet het land worden uitgezet. Het besluit is genomen in overleg met de EU-partners. De ambassadeur wordt vanavond officieel geïnformeerd. Rosenthal pleitte zaterdag al voor een krachtige reactie van de internationale gemeenschap op het bloedbad. In maart sloot Nederland zijn ambassade in Damascus. De Syrische oppositie krijgt financiële en technische steun van de Nederlandse regering. Het gaat onder meer om laptops en communicatieapparatuur.

15:25 uur: Kamer wil debat over situatie Syrië.
Een meerderheid van de Tweede Kamer wil snel een debat met minister Rosenthal over de situatie in Syrië en de positie van de Syrische ambassadeur in Nederland. De Kamer kan niet besluiten tot uitzetten van ambassadeurs maar kan wel een oproep doen aan het kabinet.

15:00 uur: Frankrijk sluit 'interventie op de grond' uit:
Frankrijk heeft in een verklaring laten weten een interventie in Syrië 'op de grond' uit te sluiten. Volgens de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Laurent Fabius, zijn de risico's voor het uitbreiden van het conflict bij een dergelijke actie 'veel te groot'. 'Het Syrische leger is oppermachtig. Geen land overweegt een interventie op de grond op dit moment. Het risico dat het conflict daarbij uitbreidt naar omringende landen, is simpelweg te groot, zeker met het oog op de gespannen situatie in Libanon', aldus Fabius in een interview met de Franse krant Le Monde.

14:43 uur: 'Assad is de moordenaar van zijn eigen volk'.
Dat heeft de Israëlische president Shimon Peres vandaag gezegd tegen AFP. Peres riep op om de Syriërs 'te helpen'. Meer details wilde de Israëlische president echter niet geven. 'Assad zou een vader van de natie moeten zijn, maar is in plaats de moordenaar van het Syrische volk', zei Peres tijdens een gezamenlijke persconferentie met de Duitse president Joachim Gauck.


14:22: Spanje zet diplomaten uit
: Spanje heeft in navolging van onder meer Duitsland, Italië en Frankrijk gezegd alle Syrische diplomaten het land uit te zetten in een reactie op de 'repressie' in Syrië, zo zei een woordvoerder van de Spaanse regering tegen persbureau AFP.

14:14: 'Burgeroorlog ontketenen':
Rusland verdenkt de oppositie in Syrië ervan met buitensporig geweld een burgeroorlog te willen ontketenen om buitenlands militair ingrijpen uit te lokken. Minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov, zei dit vanmiddag.

14:10 uur: Engeland en Italië zetten diplomaten uit
: Ook Groot-Brittannië onderneemt stappen om Syrische diplomaten de grens over te zetten. Minister van Buitenlandse Zaken, William Hague, zei dat vanmiddag. De diplomaten hebben van Hague zeven dagen de tijd gekregen het land te verlaten.

En ook vanuit Rome komt het bericht dat de Syrische diplomaten niet langer welkom zijn in het land. Hoeveel tijd de Syrische ambassadeur krijgt om zijn vertrek voor te bereiden werd niet gemeld.

14:03: EU vanmiddag bijeen
: De 27 landen van de Europese Unie zullen in de namiddag aan tafel gaan zitten om een 'gecoördineerde actie' voor te bereiden tegen Syrië. Verwacht wordt dat dan alle betrokken landen de Syrische diplomaten hun land uit zullen zetten. Frankrijk en Duitsland maakten dit vandaag al eerder bekend.

14:00 uur: Canada zet diplomaten uit
: Canada maakte zojuist bekend ook over te gaan tot het uitzetten van Syrische diplomaten. John Baird, de Canadese minister van Buitenlandse Zaken, zei op de Canadese radio dat het land daarmee een signaal wil afgeven dat het bloedbad in Houla 'absoluut onaanvaardbaar' is. 'We willen deze acties veroordelen'.

13:35 uur:
Kofi Annan, de speciale VN-gezant voor Syrië, heeft vanmorgen tegen de Syrische president Assad zijn ernstige zorgen geuit over het geweld en de gruwelijke moorden in Houla, afgelopen weekend. Dat meldt een woordvoerder van Annan aan persbureau Reuters. Hij benadrukte dat er 'ingrijpende stappen' ondernomen moeten worden om zijn zespuntenplan te kunnen realiseren. De stappen zouden onder meer inhouden dat het geweld direct moet stop gezet worden en dat gearresteerde burgers, die tijdens demonstraties zijn opgepakt, vrij worden gelaten.

13:15 uur: Ook Duitsland zet ambassadeur land uit
: Duitsland maakte vandaag in navolging van Australië en Frankrijk eveneens bekend de Syrische ambassadeur de deur te zullen wijzen. Tot wanneer precies de diplomaat in het land blijft, is nog niet duidelijk.

13:11 uur: 'Het is marteling'
: De Turkse premier Tayyip Erdogan veroordeelde vandaag in scherpe bewoordingen het bloedbad in Houla. 'Er is een limiet aan het geduld van de wereld', aldus Erdogan over de situatie in Syrië. 'Het uitvoeren van zulke moorden, het schaamteloze ombrengen van meer dan 50 onschuldige kinderen terwijl de VN-missie in het land is om hun missie uit te voeren, dat is marteling, het is ziek', aldus de premier. 'Er is ook een limiet aan het geduld, en ik geloof dat, zo God het wil, er ook een limiet is aan het geduld van de VN Veiligheidsraad', aldus Erdogan tijdens de wekenlijkse bijeenkomst van zijn regeringspartij AK.

12:52 uur: Ook Frankrijk zet ambassadeur uit:
President Hollande maakte vandaag eveneens bekend dat het de Syrische ambassadeur het land uitzet vanwege het aanhoudende geweld in Syrië. 'De ambassadeur vertrekt vandaag of morgen', liet Hollande vanuit het Elysée aan de verzamelde pers weten. Hij gaf geen verdere details over zijn besluit. Eerder vandaag besloot Australië al Syrische diplomaten het land uit te zetten, en te verwachten dat meer landen dit zouden doen. De Syrische ambassade in Parijs kon niet bereikt worden voor commentaar, aldus AP.

12: 45: Opnieuw doden bij zware gevechten:
Rebellen meldden aan persbureau AP dat er in het noorden van Syrië bij gevechten 20 soldaten zijn omgekomen. Ook zes burgers en zes rebellen zouden zijn omgekomen. Het Syrische leger is een offensief begonnen om het gebied in het noorden, in de provincie Aleppo, terug te winnen van de rebellen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van zwaar geschut en helikopters. De gevechten vinden zo'n 18 km ten oosten van de Turkse grens plaats.

12:35 uur: Hollande kondigt overleg Vrienden van Syrië aan:
De Franse president François Hollande kondigde vandaag aan overleg te willen houden in Parijs met de Vrienden van Syrië. Hollande wil dit begin juli organiseren. De zogenaamde Vrienden van Syrië zijn een verzameling westerse landen maar ook onder meer Turkije en Qatar die proberen een oplossing voor het conflict in Syrië te vinden.

12:13: Ooggetuigen doen verslag bloedbad
: De Engelse zender BBC wist een aantal getuigen aan de telefoon te krijgen van het bloedbad in Houla. De meesten wilden anoniem blijven en de zender benadrukte dat de verhalen niet geverifieerd kunnen worden. De verhalen die de getuigen vertellen zijn uiterst wreed. Volgens de overlevenden zitten het Syrische leger en de shabiha, een sektarische burgermilitie die het regime steunt, achter het bloedbad. Kinderen zouden zijn geboeid en van dichtbij doodgeschoten. Hele families zouden in hun huizen bijeen zijn gedreven en vermoord.

11:29 uur: 'Slachtoffers geëxecuteerd'
: De raad voor de Mensenrechten van de VN zegt dat waarnemers ter plaatste hebben vastgesteld dat de slachtoffers die afgelopen vrijdag in Houla omkwamen, vrijwel allemaal zijn geëxecuteerd. Slechts 20 van de in totaal 108 doden zouden zijn omgekomen door artillerievuur, aldus de VN. Persbureau AP meldt vandaag dat hele families in hun huizen zijn gedood. De meeste slachtoffers zijn van dichtbij neergeschoten. Dat wordt ook door de VN-waarnemers bevestigd.

Volgens een woordvoerder is de conclusie van andere onderzoekers ter plaatste overeenkomstig die van de VN. De slachtoffers zouden op twee verschillende momenten zijn omgebracht. Getuigen die de waarnemers verhoorden spreken van aanhangers van het regime die de moorden gepleegd zouden hebben.

11:09 uur: Circa een derde van de slachtoffers in Houla is kind:
Annan noemde het vandaag'een afgrijselijk moment met grote gevolgen'. Hij beklemtoonde dat 'zijn boodschap voor vrede niet alleen gericht is tot de regering maar iedereen met een vuurwapen'. Het is niet duidelijk wie de slachting aanrichtten, maar alles wijst op troepen, milities en bendes die trouw zijn aan het staatsregime. Waarnemers van de VN lieten vandaag weten dat ze hebben vastgesteld dat meer dan een derde van de dodelijke slachtoffers van het bloedbad in Houla, kinderen betreft.

VN-waarnemers staan naast een afbeelding van Assad in een hotel in Damascus.Beeld reuters
Annan (l) heeft vandaag een gesprek met Assad naar aanleiding van het bloedbad in Houla.Beeld afp
Minister John Baird.Beeld ap

10:49 uur: Belgische minister: Tijdperk Assad voorbij: De Belgische minister van Defensie, Pieter De Crem, sprak deze ochtend op de Vlaamse Radio 1 zijn afkeer over het bloedbad in Houla uit. Tijdens het gesprek zei De Crem te geloven dat 'het Assad-tijdperk voorbij' is. 'Men zal nu moeten kijken hoe men een transitie zo ordelijk en zo vreedzaam mogelijk kan maken. We moeten nu denken aan een scenario post-Assad. Men gaat door tot de uitputting van alle middelen, door bijvoorbeeld grote diplomatieke druk op Assad uit te oefenen', aldus de Belgische minister.

'Een militaire operatie kan er enkel komen vanuit de vraag: wat willen we bereiken? Een operatie zoals in Libië sluit ik uit. Een militair ingrijpen kan enkel met de steun van de hele internationale gemeenschap. Maar het gaat ook over de geloofwaardigheid van de VN', besloot De Crem.

10:18 uur: Rusland dreigt steun regime in te trekken: Het bloedbad van afgelopen vrijdag zou een keerpunt kunnen betekenen in de houding van Rusland ten opzichte van Syrië. Rusland is één van de laatse bondgenoten van het regime van president Assad, maar uitte vandaag scherpe kritiek op de gebeurtenissen van afgelopen weekend.

Analisten gaan ervan uit dat president Poetin vandaag nog Assad zal waarschuwen zijn houding te 'wijzigen'. Anders zou het regime ook de steun van Rusland kwijt kunnen raken, meldt AP.

De afgelopen maanden uitte Rusland steeds meer kritiek op Syrië, maar de laatste uitlatingen van de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, waren ongewoon scherp. Hoewel Rusland betoogt dat er 'terroristische sentimenten' leven onder de rebellen, die de wapens tegen Assad hebben opgenomen, wijt Lavrov het bloedvergieten van de afgelopen vijftien maanden voornamelijk aan Assads regime.

10:07 uur: Australië zet Syrische diplomaten uit: Australië heeft vandaag twee Syrische top-diplomaten 72 uur de tijd gegeven om het land te verlaten. De Australische regering verwacht dat verschillende landen vandaag hetzelfde zullen doen. De uitzetting is een reactie op het bloedbad van afgelopen vrijdag.

Speciaal VN-gezant Kofi Annan wacht onder een portret van Assad op een overleg met de Syrische minister van Buitenlandse Zaken op maandag.Beeld reuters
Demonstrant houdt een bord op met kritiek op de VN-gezanten.Beeld afp

9:48 uur: Overleg vredesplan: Annan heeft tijdens de bijeenkomst geprobeerd een zes weken oud vredesplan alsnog in werking te doen treden, ook al lijkt het bloedvergieten sinds het ingaan van het VN-plan onverminderd door te gaan. Annan hoopt dat zijn invloed het geweld kan temperen. Officieel wordt er al 6 weken aan een vredesplan van de Verenigde Naties en de Arabische Liga gewerkt, maar het geweld houdt onverminderd aan ondanks een bestand dat onderdeel is van het plan.

Annan zei vooraf aan de bijeenkomst te willen kijken wat er praktisch nog van het plan en het bestand over is. Assad beloofde eerder zijn troepen uit de steden terug te trekken en met zijn tegenstanders gaan praten, maar dat is niet gebeurd.

De ontmoeting tussen Annan en Assad had vandaag plaats na het bloedbad afgelopen vrijdag waarvan de Syrische overheid de schuld legt bij 'islamistische militanten'. De buitenwereld vermoedt echter dat Assad zelf achter de aanslag zit.

In de plaats Houla, niet ver van de opstandige stad Homs werden afgelopen vrijdagnacht meer dan honderd burgers vermoord. Onder hen waren 49 kinderen. Het was één van de dodelijkste gebeurtenissen sinds het begin van de opstand tegen Assad. Vandaag maakte de VN bekend dat de meeste slachtoffers - voornamelijk vrouwen en kinderen - zijn geëxecuteerd.

VN-waarnemers die momenteel de situatie in het land controleren constateerden zaterdag dat de burgers waren omgekomen door tankbeschietingen en artillerievuur. Ook zou een aantal van hen van dichtbij zijn neergeschoten. De Syrische autoriteiten ontkennen alle betrokkenheid, maar stelden wel dat bij de gevechten minstens zeven soldaten omkwamen.

In Syrië is er een 14 maanden lange opstand tegen het regime aan de gang, die Assad hardhandig probeert de kop in te drukken. Volgens mensenrechtenorganisaties zijn er in het land al meer dan 9000 doden gevallen.

Op deze beelden zijn de slachtoffers van het bloedbad in Houla te zien. Opgepast: zeer expliciete en gruwelijke beelden.

Demonstratie tegen het Assad-regime afgelopen week in Homs.Beeld afp
Annan (l) vlak voor vertrek vanuit zijn hotel naar Assad.Beeld afp
Anti-regeringsdemonstratie op straat in een wijk van Damascus.Beeld afp
Demonstratioe tegen het Assad-regime in de provincie Idlib.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden