Van Miltenburg: schelden mag als aanspreekvorm maar klopt

'Wat een zielig, miezerig en hypocriet mannetje bent u toch, meneer Pechtold.' Dat zei PVV-voorman Geert Wilders, in het nationale parlement nog wel. Alexander Pechtold (D66) deed alsof hij niets had gehoord. Arie Slob (ChristenUnie) had er moeite mee en vroeg om respect. Halbe Zijlstra (VVD) constateerde dat het niveau van het debat alleen nog maar omhoog kan.

Fractievoorzitters bij de Kamervoorzitter tijdens een schorsing op de tweede dag van de Algemene Politieke beschouwingen. Beeld anp

Ontbreekt er niet iemand in deze gedachtenwisseling? De voorzitter van de Tweede Kamer bijvoorbeeld, Anouchka van Miltenburg? Had zij Wilders tot de orde moeten roepen?

Het slachtoffer van de scheldpartij, Alexander Pechtold, vond van niet. 'Ik kan mezelf verdedigen.' En dan, vergoelijkend: 'Het is geen makkelijke baan, voorzitter zijn van dit gebeuren.' Arie Slob: 'Ze had wat kunnen zeggen. Maar laat ik nu niet over de voorzitter beginnen. Ik pak mijn eigen verantwoordelijkheid.'

'Het is ontaard in een ordinaire scheldpartij'
Aan de andere kant van het spectrum staat Bram van Ojik (GroenLinks). 'Het is ontaard in een ordinaire scheldpartij. Volksvertegenwoordigers mogen natuurlijk zeggen wat ze willen. Maar het had de voorzitter gesierd als ze Wilders had gevraagd in te binden.'

Het Reglement van Orde van de Tweede Kamer kiest de kant van Van Ojik. Dit staat er: 'Indien een lid of minister beledigende uitdrukkingen gebruikt, wordt hij door de Voorzitter vermaand en in de gelegenheid gesteld de woorden die tot de waarschuwing aanleiding hebben gegeven, terug te nemen.'

Dat gebeurde in het verleden vaak genoeg. Zo moest een SGP'er die Soekarno aanduidde als oorlogsmisdadiger zijn woorden veranderen. Het werd 'onderontwikkelde semi-intellectueel', dat mocht blijkbaar wel. Marcel van Dam mocht niet zeggen dat Ruud Lubbers de mensen 'belubberde'. Een communistisch Kamerlid werd zelfs door de voorzitter uit de zaal verwijderd nadat hij de paus had beledigd.

'Politici zijn zeer goed in staat voor zichzelf op te komen'
Maar volgens Peter Zuydgeest, woordvoerder van Van Miltenburg, bestaat er sinds een paar jaar een afspraak die voorschrijft dat de voorzitter niet ingrijpt bij schermutselingen tussen Kamerleden. 'Politici zijn zeer goed in staat voor zichzelf op te komen. Bovendien belemmer je het debat als je ingrijpt.'

Het lijkt de stelregel van Van Miltenburg te zijn geworden: vooral niet tussenbeide komen. Dat lokt maar beschuldigingen van partijdigheid uit, heeft ze dit voorjaar gemerkt. Nu houdt ze zich opvallend op de achtergrond. Ze doet weinig meer dan sprekers aankondigen. Van de vrolijkheid die ze wilde meebrengen naar 's lands vergaderzaal is weinig te merken.

Des te meer verbazing wekt Van Miltenburg met een persoonlijke queeste: ze wijst de fractievoorzitters er onvermoeibaar op dat ze de bewindslieden vooral niet bij hun naam mogen noemen. Dus niet: Stef Blok, maar: de minister van Wonen en Rijksdienst.

Het brengt Pechtold donderdag tot de verzuchting: 'Het valt mij op dat bepaalde soorten van taalgebruik en aanspreekvormen wel kunnen, maar ik voeg mij geheel naar uw wens.'

 
Een SGP'er die Soekarno aanduidde als oorlogsmisdadiger moest zijn woorden veranderen. Het werd 'onderontwikkelde semi-intellectueel
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.