'Van mij hoeft een citruspers er niet uit te zien als een kernreactor'

Tijdens Dutch Design Week gidsen de Gasten van de Volkskrant u door het overweldigende programma. Welke locaties mogen niet worden gemist? Wie zijn de nieuwe ontwerptalenten? En wat hebben de Gasten zelf eigenlijk met design? Vandaag: Paul Rem (52), kunsthistoricus en conservator van Paleis Het Loo.

Paul Rem.Beeld André Evers

Leuke dag gehad?

Hartstikke leuk, het was ook heerlijk weer. Daardoor was het binnen iets minder druk dan normaal, denk ik. Maar ik werd er heel blij van. Het was ook wel prettig dat het binnen iets rustiger was, dan hoef je ten minste niet achter zo'n schuifelende mensenmassa aan te bewegen. Maar het was wel veel, dat red je allemaal niet op een dag.

Had u van tevoren bedacht waar u naartoe wilde?

Ik heb vooraf wel een beetje een selectie gemaakt door bepaalde ontwerpers te googlen. Uiteindelijk heb ik mij vooral geconcentreerd op het Klokgebouw, het paviljoen van Piet Hein Eek en omringende locaties. Als je meer wilt zien, heb je eigenlijk een scootmobiel nodig. Het scheelt zeker als je een beetje voorbereid bent.

Komt u vaker op Dutch Design Week?

Dit was mijn eerste keer. Maar ik ben wel gewend aan grote beurzen. TEFAF, PAN Amsterdam, Art Basel. Dus de hoeveelheid schrikt mij niet af.

Wat is volgens u Dutch Design?

Ik ben bang dat het een term is die ooit is bedacht, omdat het zo heerlijk allitereert. In de literatuur kom je het niet tegen. Het komt uit Nederland, ja. Er wordt gezegd dat het functioneel en lollig is. Nou, ik ben niet van dat lollige. Van mij hoeft een citruspers er niet uit te zien als een kernreactor. We voelen ons schatplichtig aan Rietveld, maar die tijd is wel voorbij. Als ik 's avonds met mijn hond ga wandelen, dan loop je langs huisjes waar je zo naar binnen kunt kijken. Als dat Dutch Design is...

Wat ziet u dan?

Sloophouten tafels, lelijke kroonluchters die in lampenkappen hangen. Blijkbaar moet het 'gek' zijn. Daardoor was ik op DDW erg geboeid door het project van Martijn de Boer van Studio Theun. Hij had een hanglamp gemaakt, geïnspireerd op de werkwijze van een hijskraan. Heel simpel en mooi. Functioneel ook. Een verademing, want ik heb ook weer die eeuwige fruitmanden gezien van geplooid gevlochten staaldraad. Dat is toch zo 1982. Geef mij liever een wandmeubel van Meubelmakerij Mertens. Misschien val ik gewoon op het ambacht, is ook niet gek als conservator van een groot museum.

Dutch Design WeekBeeld Sjoerd Eickmans

Verder nog dingen gezien die u hebben verrast?

Zeker. Scholten & Baijings met hun presentatie Design in Full Colour in het Klokgebouw. Ze hebben ontwerpers uit verschillende landen samengebracht in een studie over het gebruik van kleur. Dat concept vond ik boeiender, ontroerend zelfs, dan de objecten die het opleverde. En We Make Carpets. Ze hebben prachtige oosterse tapijten gemaakt. Maar dan van schuursponsjes. En satéprikkers. Volstrekt niet functioneel, maar wel verrassend. Je gaat er met een andere blik door naar dingen kijken, wat belangrijk is voor zo'n beurs.

Wat ik ook bijzonder vond, was Social Label in het paviljoen van Piet Hein Eek. Dat is een stichting die ontwerpers koppelt aan mensen die sociaal zwak zijn. Samen ontwikkelen ze producten. Zoals een mooie tulpenvaas door Roderick Vos en autistische man genaamd Oswin. Van zo'n vaas gaat mijn conservatorenhart sowieso sneller kloppen. Oswin gaf 's middag zelfs een presentatie. Ongelofelijk, zijn autisme leek door dit project wel verdampt.

Voor uw werk bent u omringt door historisch design. Is er een bepaalde stroming die u met name aanspreekt?

De 19de eeuw vind ik heel boeiend, de eeuw van de industrialisatie. Dat mensen ontdekken dat er machines zijn waar, als je op een knopje drukt, ijzeren tuinstoelen uit kunnen komen. Het is de tijd van het voorzichtig proberen. Dat mensen in hun overdadige salons volledig beklede meubels dan tóch combineren met chaises légère. De constructie daarvan is zo licht en toch zo sterk. Je ziet de verschillende vormen naast elkaar opklimmen.

Heeft u thuis design?

Ik noem het eerder bohémien eclectique. We besteden verder niet zo veel aandacht aan ons interieur, maar ik houd wel van gewaagde combinaties. Gispen-stoelen rondom een Biedermeier-tafel, bijvoorbeeld. Of een jaren '30 designlamp boven een Afrikaans tafeltje.

Welke namen had u vooraf eigenlijk gegoogled?

Piet Hein Eek, onder andere. Ik wilde kijken of hij nog immer met dat gekleurde sloophout werkt.

En?

Het voldeed aan mijn verwachting. Ik houd er niet van, maar dat is persoonlijk. Afgezien van het feit dat het veelvuldig gekopieerd wordt, dreigt het toch een beetje het Herman Brood onder het designmeubel te worden. Als ik het zie, word ik er een beetje somber van.

Een stoel van Piet Hein EekBeeld Ellen Mandemaker

Somber?

Nou, het was erg nieuw en origineel. Maar het begint nu een beetje gedateerd te raken. Als het door grote bladen wordt overgenomen, vind ik het niet meer interessant en haak ik af.

Welke locaties zou u bezoekers aanraden?

Ik ben er niet geweest, maar wat ik mezelf en andere mensen zou aanraden, is langs de Design Academy te gaan. Het was alleen zulk mooi weer. Bij een beurs in één congrescentrum is alles vacuüm getrokken. De toiletten vind je links, de oesterbar rechts. Hier in Eindhoven zijn er zo veel locaties, de sfeer is zo bijzonder. En dan met dat weer, tsjah.

Waarom bent u daar benieuwd naar?

Ik was een keer in de buurt van Dessau voor een tentoonstelling en toen besloot ik daar bij de Design Academy naar binnen gegaan, het beroemde Bauhaus. Daar kreeg ik echt zo'n gevoel van, 'dit is de plek waar het allemaal is ontstaan voor de nazi's het gebouw sloten'. De Design Academy in Eindhoven is op dezelfde manier een broedplaats voor talent, de heilige bron die je even aan móet doen. En die ik tot mijn spijt niet heb aangedaan.

Nog een laatste tip?

Een paar extra schoenen is wel een vereiste, zeker voor dames. Je bent veel aan het lopen. Er zijn wel van die sympathieke, kostenloze taxi's, maar daar moet je best lang op wachten. Kom vroeg, dan zie je des te meer. En stel je open. Je kunt alles plannen, maar laat jezelf de ruimte om ergens onverwachts te blijven hangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden