Van Mierlo loopt al vooruit op Paars II

Bij het scheiden van de markt heeft minister Van Mierlo van Buitenlandse Zaken zijn eerste grote rede over het Nederlandse buitenlands beleid gehouden....

Van onze verslaggever

LEIDEN

Van Mierlo zou graag doorgaan op Buitenlandse Zaken. Maar de VVD loert op die post en Van Mierlo's eigen partij, D66, lijkt haar interesse voor het departement te hebben verloren. Van Mierlo ging gisteren echter niet voluit in de tegenaanval. Zijn toespraak was een lofzang op het paarse kabinet ('democratisch, liberaal en sociaal'), dat ondanks interne tegenstellingen over het buitenlands beleid het Verdrag van Amsterdam tot stand heeft weten te brengen tijdens het Nederlandse EU-voorzitterschap.

Van Mierlo meed scherpe aanvallen op andere partijen en heikele onderwerpen als Suriname en de wapenexport kwamen helemaal niet aan bod.

Ook de VS kwamen er bekaaid van af. Van Mierlo positioneerde zich als overtuigd Europeaan en concludeerde dat er wat het veiligheidsbeleid betreft een eind lijkt te zijn gekomen aan de oude tegenstelling tussen 'Europeanen' en 'Atlantici'.

Volgens Van Mierlo moet de band met de VS de hoeksteen blijven van de Europese veiligheid. Maar er moet ook krachtig worden gewerkt aan een Europees veiligheids- en defensiebeleid. De lasten moeten evenwichtiger worden verdeeld tussen de VS en Europa.

En Europa moet ook eigen veiligheidsoperaties kunnen uitvoeren. 'Daarmee versterken we niet alleen de band met de VS maar vergemakkelijken we ook de verdere vernieuwing van de NAVO. Het kan tevens de weg plaveien voor de terugkeer van Frankrijk in het militaire bondgenootschap, hetgeen zelf weer een onmisbare voorwaarde is voor een serieus Europees veiligheidsbeleid. Kort samengevat: Europa moet aan defensie doen om de NAVO tot een echt partnerschap te doen uitgroeien.'

Van Mierlo noemde de Economische en Monetaire Unie (EMU) 'een duidelijk signaal' dat de Europese landen hun lot verder met elkaar willen verbinden. 'De EMU zal een nieuwe ruimte openen waarin we gedwongen zullen worden tot meer politieke samenwerking. Dat zal een randvoorwaarde worden voor de stabiliteit van de munt.'

De minister speculeerde over de mogelijkheid van druk van onderaf, dus van de Europese burgers, op het proces van verdere Europese integratie. Die burgers hebben er immmers belang bij dat de integratie verder gaat, omdat ze dat met de euro in hun portemonnee elke dag zullen voelen.

Nederland moet in zijn eigen belang zoveel mogelijk invloed uitoefenen op de Frans-Duitse as. Dat streven heeft ook de interesse opgewekt van de Britten voor het Nederlandse standpunt, aldus de minister. De samenwerking in de Benelux is volgens Van Mierlo door Paars sterk verbeterd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden