Van Londen naar Amsterdam: geneesmiddelenbureau stampt kantoor uit de grond en zoekt huizen voor personeel

EMA verhuist vanwege de Brexit van Londen naar Amsterdam

De meerderheid van de werknemers van het Europees Geneesmiddelen Agentschap wil de oversteek maken als het instituut verhuist van Londen naar Amsterdam. Gezocht: huizen, scholen en banen voor partners.

Architect Fokke van Dijk bij de maquette van de Zuidas. Het hoge blok rechts achter de zendmast wordt het EMA-kantoor Beeld Guus Dubbelman

Kopzorgen voor welgeteld 897 experts van het Europees Geneesmiddelen Agentschap (EMA) in Londen - 624 vrouwen en 273 mannen, van wie 41 procent jonger dan 39 jaar. Vanwege de Brexit verhuist hun werkgever naar Amsterdam. Daarom staan ze nu voor de lastige keuze: zeggen we onze baan op, of gaan we mee? Hoe vinden we dan een huis in Nederland? En waar vinden onze 550 kinderen dan een geschikte internationale school?

Het is een haastklus, want op 29 maart 2019 om 23 uur Engelse tijd, als de Brexit een feit is - moet het EMA operationeel zijn in Amsterdam. Het komt allemaal goed, zo bezweren minister Bruno Bruins (Medische Zorg), EMA-directeur Guido Rasi en de Amsterdamse locoburgemeester Udo Kock maandag tijdens een Engelstalige persconferentie op het ministerie van VWS. De boodschap wordt later die middag in Amsterdam aan de Britse en Europese pers herhaald bij een maquette van de Zuidas.

'We zijn volledig toegewijd om de overstap zo soepel mogelijk te laten verlopen', belooft Bruins. 'We helpen met het vinden van huizen voor jullie gezinnen, scholen voor jullie kinderen en een baan voor jullie partners. Don't worry, we will be there all the way.'

Het Europees Geneesmiddelen Agentschap is verantwoordelijk voor de wetenschappelijke toetsing van nieuwe medicijnen voor zowel mens als dier. EMA monitort bovendien de veiligheid, effectiviteit en kwaliteit van bestaande medicijnen. Na het Brexit-referendum probeerden 19 EU-landen de prestigieuze instelling binnen te halen. Geen wonder: het EMA heeft een begroting van 300 miljoen euro en ontvangt jaarlijks 36 duizend internationale bezoekers - goed voor 30 duizend hotelovernachtingen.

Toen de Europese regeringsleiders vorig najaar in geheime stemronden moesten beslissen over de nieuwe vestigingsplaats, kregen Milaan en Amsterdam precies evenveel steun. Een loting wees Amsterdam vervolgens als winnaar aan, al hebben de twee grootste Italiaanse partijen in het Europees parlement zich daar nog steeds niet bij neergelegd. Ze willen dat de toewijzing wordt teruggedraaid en zaaien twijfel over het Nederlandse vermogen om op tijd en binnen de begroting klaar te zijn voor de komst van EMA.

Maar Milaan is geen optie meer, zoveel is duidelijk. Amsterdam opende op 4 december al een speciale helpdesk om de vele vragen van het personeel te beantwoorden. Half februari begint de persoonlijke begeleiding van alle EMA-huishoudens. Voor die klus organiseert Amsterdam momenteel een openbare aanbesteding. De hoofdstad krijgt hiervoor 2,5 miljoen euro van het ministerie. De verwachting is dat na de zomer al de eerste gezinnen naar Nederland komen.

De meeste vragen gaan over onderwijs en huisvesting, zegt Colleen Geske van de Amsterdamse helpdesk in Londen. 'We leggen uit dat je ook in Leiden, Almere of Utrecht prima kan wonen. Op een uur afstand van Amsterdam zijn meer dan 25 internationale scholen. Vandaag hebben de Europese Scholen in Bergen en Den Haag zich bij EMA in Londen gepresenteerd.'

Wethouder Udo Kock (D66) denkt niet dat de Amsterdamse huizenmarkt nog veel verder onder druk komt te staan door de komst van honderden goedbetaalde expats met een semi-diplomatieke status. 'Het gaat om maximaal 900 huishoudens op 400 duizend woningen in Amsterdam en 1,5 miljoen in de regio. Dat kunnen we wel aan.' De stad houdt geen huizen achter voor EMA. 'Dat zou niet eerlijk zijn voor andere woningzoekers. Maar we wijzen wel de weg naar makelaars en andere bemiddelaars.'

Uit een eerdere peiling bleek dat 81 procent van de werknemers in principe wil meeverhuizen. Binnenkort volgt een nieuw onderzoek, aldus EMA-directeur Guido Rasi. De verhuizing van zijn organisatie vergt een 'extreem strakke planning'. De continuïteit van het werk moet worden gewaarborgd , benadrukt hij. 'Wat op het spel staat, is de gezondheid van 500 miljoen burgers in Europa.'


Nieuwbouw Zuidas in sneltreinvaart

Het EMA krijgt een gloednieuw gebouw van twintig verdiepingen, dat in een recordtijd uit de grond moet worden gestampt aan de Zuidas in Amsterdam op tien treinminuten van Schiphol. Nu is er alleen nog een modderig kavel dat bouwrijp wordt gemaakt. De bouw begint in juni.

'Op 15 november 2019 is het gebouw klaar, compleet met meubilair', belooft architect Fokke van Dijk zonder met zijn ogen te knipperen. 'Het is een ontwerp dat geschikt is voor snelle bouw. We gebruiken veel prefab, geen beton dat moet drogen. Het wordt niet frivool, maar dat zou ook niet passen bij een organisatie zoals EMA.'

Van Dijk is als architect in dienst bij het Rijksvastgoedbedrijf omdat hij het gebouw als ambtenaar heeft ontworpen, hoefde die opdracht niet openbaar te worden aanbesteed. Hij begon al met het ontwerp toen nog niet zeker was of Amsterdam het agentschap zou krijgen. Binnenkort wordt bekend welke firma gaat bouwen, Zublin of Dura Vermeer. Het transparante gebouw herbergt naast kantoren voornamelijk conferentie- en vergaderruimtes.

Tussen maart 2019 en de oplevering van de nieuwbouw betrekt EMA het leegstaande Spark-kantoorpand in Amsterdam Sloterdijk. Dat er een tijdelijk pand zou komen, was al duidelijk in het bidbook. Nederland heeft beloofd alle kosten te betalen van de dubbele verhuizing, evenals de huur van het tijdelijke pand. EMA gaat het nieuwe kantoor aan de Zuidas huren van het Rijk.

Het EMA krijgt een gloednieuw gebouw van twintig verdiepingen, dat in een recordtijd uit de grond moet worden gestampt aan de Zuidas in Amsterdam - op tien treinminuten van Schiphol. Nu is er alleen nog een modderig kavel dat bouwrijp wordt gemaakt. De bouw begint in juni.

'Op 15 november 2019 is het gebouw klaar, compleet met meubilair', belooft architect Fokke van Dijk zonder met zijn ogen te knipperen. 'Het is een ontwerp dat geschikt is voor snelle bouw. We gebruiken veel prefab, geen beton dat moet drogen. Het wordt niet frivool, maar dat zou ook niet passen bij een organisatie zoals EMA.'

Van Dijk is als architect in dienst bij het Rijksvastgoedbedrijf - omdat hij het gebouw als ambtenaar heeft ontworpen, hoefde die opdracht niet openbaar te worden aanbesteed. Hij begon al met het ontwerp toen nog niet zeker was of Amsterdam het agentschap zou krijgen. Binnenkort wordt bekend welke firma gaat bouwen, Zublin of Dura Vermeer. Het transparante gebouw herbergt naast kantoren voornamelijk conferentie- en vergaderruimtes.

Tussen maart 2019 en de oplevering van de nieuwbouw betrekt EMA het leegstaande Spark-kantoorpand in Amsterdam Sloterdijk. Dat er een tijdelijk pand zou komen, was al duidelijk in het bidbook. Nederland heeft beloofd alle kosten te betalen van de dubbele verhuizing, evenals de huur van het tijdelijke pand. EMA gaat het nieuwe kantoor aan de Zuidas huren van het Rijk.

Hoe Nederland het EU-agentschap voor medicijnen binnengehengeld heeft

Hoewel bij de toewijzing van het EU-geneesmiddelenbureau aan Amsterdam het lot uiteindelijk besliste, heeft Nederland niets aan het toeval overgelaten. Reconstructie van een goed doordachte campagne, waarin de 'matrix van Maurice' van onschatbare waarde bleek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.