Van Langen profiteert van diskwalificatie titelverdedigster Mutola Niet goed genoeg en toch in de finale

Zelf gebruikte ze het woord 'maf' en bondiger viel de bizarre situatie ook niet samen te vatten. Ellen van Langen stond paf....

HANS VAN WISSEN

Van onze verslaggever

Hans van Wissen

GÖTEBORG

Ellen van Langen had zojuist omstandig verklaard hoe zwaar haar de halve eindstrijd in het Ullevi stadion was gevallen. Hoe 'zwaar en moe' haar benen hadden aangevoeld; hoe weinig reserves ze nog had in de eindspurt en hoe veel 'ritme' ze kennelijk te kort kwam. Ze stond op het punt om uit te gaan lopen en zich vervolgens de zoveelste ijspakking te laten aanmeten, toen bondsarts Els Stolk met rood hoofd de perstent binnenkwam en stotterde dat Mutola eruit lag.

Stolk had in de omgeving gestaan van het punt, waarop de 800 meter-loopsters hun baan mochten verlaten om positie te kiezen in het veld. En tot haar schrik had ze de rode jury-vlag zien hijsen. Het zou toch niet Van Langen zijn, die te vroeg naar binnen was gegaan? Luttele ogenblikken nadat de Olympische kampioene had moeten berusten in de vijfde plaats, gaf het scorebord uitsluitsel. Niet achter de naam van Van Langen maar achter die van seriewinnares Mutola verschenen de letters DQ: gediskwalificeerd.

Van Langen mocht dus Mutola vervangen in de eindstrijd van zondag. Ze keek in ongeloof om zich heen, waar zich inmiddels zowat de gehele Nederlandse staf had vervoegd. En natuurlijk ook trainer Frans Thuys, die zelf in eerste instantie al even adequaat en bondig reageerde: 'Zit het eindelijk ook een keertje mee. The rules are the rules.'

De beduusde Van Langen zelf: 'Moet ik nu een heel ander verhaal vertellen? Het ís toch ook raar. Wat moet ik daar nou mee? Ik heb gewoon niet goed genoeg gelopen om in de finale te komen en ik zit er toch in. Nou ja, het schijnt zo te zijn. Er komt nu een rustdag en ik hoop maar dat ik zondag wél voldoende hersteld ben.'

Want dat was het grote probleem gisteren: Ellen van Langen was het ontwend om twee dagen achtereen een race op het scherpst van de snede te lopen, ze had zich er noodgedwongen ook niet adequaat op kunnen voorbereiden. Het was al steeds de grote vraag geweest of al dat fietsen, aquajoggen en goochelen met halters het lopen kon vervangen. Dat bleek gisteren dus niet het geval.

Van Langen had al een angstig voorgevoel, toen ze de loting onder ogen kreeg. De finale leek in theorie een haalbare kaart maar toen de naam Meredith Rainey onder ogen kreeg wist ze dat ze in de eerste ronde een moordend tempo voorgeschoteld zou krijgen, vergelijkbaar met dat in Barcelona. Het betekende alarm. Want Van Langen had zich lange tijd niet zo in een wedstrijd kunnen testen.

De Hilversumse kreeg gelijk. Rainey opende in 56,84 en kon zich halverwege met moeite handhaven op de positie die ze ook aan de eindstreep zou bekleden: de vijfde. Haar grote kracht bij de Olympische Spelen was dat ze ondanks het hoge aanvangstempo nog een verbazingwekkende versnelling in petto had.

Gisteren was ze niet in staat uit dat raadselachtige reservoir te putten. Ze bereikte nog wel even de vierde plaats, maar toen de Russin Goerina haar eenmaal was gepasseerd, leek ze in de eindsprint nauwelijks nog aan te dringen. Goerina week iets van haar lijn af en Van Langen wekte zelfs de indruk zich niet met geweld een weg te willen banen langs of desnoods door de Russen. Zelf ontkende ze dat na afloop, zij het niet met volle overtuiging: 'Ik dacht echt alles gegeven te hebben.'

In plaats daarvan kréég Van Langen alles. Ze zal gisteravond zonder twijfel een troostend woord hebben gesproken tot Mutola, de uitgesproken en ook door Van Langen zelf onverslaanbaar geachte titelgegadigde. De Mozambikaanse, evenals Van Langen een voormalig voetbalstertje, overkwam nog iets deerniswekkenders dan Gwen Torrence. Dat ene metertje dat Mutola misschien 'smokkelde' maakte natuurlijk geen zier uit voor het eindresultaat, ze zou zich met een beginachterstand van tien meter waarschijnlijk nog voor de finale hebben geplaatst. Maar de Zweedse jury was opnieuw onverbiddellijk.

Mutola zou morgen haar wereldtitel van 1993 hebben verdedigd, de eerste titel ooit door een Mozambikaanse atleet behaald. Ze werd al op vijftienjarige leeftijd ontdekt door 's lands bekendste dichter, Jose Craveirinho, wiens zoon in Maputo als atletiektrainer al andere talenten onder zijn hoede had. Mutola had meegespeeld in een jongenselftal dat kampioen was geworden en het 'bedrog' had tot een rel geleid die Mutola naar de atletiek joeg.

Nog hetzelfde jaar stond ze aan de start bij de Olympische Spelen van Seoul in 1988. Twee jaar later verbeterde ze het wereld-juniorenrecord en kreeg ze door bemiddeling van het IOC-solidariteitsfonds de gelegenheid in de Verenigde Staten te studeren. Elk jaar had ze nadien de beste seizoentijd in bezit. Eén grote deceptie was er slechts: de nederlaag tegen Van Langen in Barcelona. Gisteren kwam er een vergelijkbare teleurstelling bij.

Heel wat 'normaler' was de uitschakeling van Stella Jongmans die in de eerste halve finale kansloos laatste werd. Het was al niet imponerend hoe ze zich in de eerste ronde de leiding liet opdringen, het was bijna ontluisterend hoe ze op 230 meter van de finish door het hele veld voorbij werd gestreefd.

Ook Jongemans had zware benen, of liever 'gevoelig', zoals ze zichzelf corrigeerde 'het gevoel alsof je tachtig kniebuigingen achter de rug hebt. Het was ook moeilijk voor me de onzekerheid die na de series was ontstaan, te overwinnen. Voor een tactische race als bij zo'n WK moet je macht hebben. Ik ga maar weer eens goed nadenken.'

Hoewel Jongmans al in Barcelona deelnam, voerde ze aan dat het haar eerste (buiten)WK was en dat was haar toch nog iets te 'omvangrijk': 'Ik ben iemand die gevoelig is voor al die factoren. Ik moet harder worden, me beter leren afzonderen.'

Jongmans vergezelt Van Langen dus niet naar de finale, Letitia Vriesde wel. Maar het optreden van de Surinaamse zag er beduidend minder uit dan een dag eerder. Met de grootste moeite en royaal achter Quirot, Djate' en Holmes haalde ze nog juist de vereiste vierde plaats. Noch voor haar noch voor Langen lijken de zondagse perspectieven groot. Maar beiden hebben inderdaad een kennelijk broodnodige rustdag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden