Van kind en keuken naar Scala

Ze hoorde tot de beste Mozarten Verdi-vertolksters van haar tijd, maar dook ook wel onder met Bach in de polder....

Erge verschijnselen in het leven van een zangeres zijn dirigenten van christelijke oratoriumverenigingen en critici. Maar erger misschien nog zijn echtgenoten, wanneer die hun alt of sopraan bij voorkeur achter het fornuis zien staan.

Over dat laatste deed de grote sopraan Erna Spoorenberg zelden een boekje open, maar ze kreeg er haar portie van mee. Spraakzamer was ze over recensenten en oratoriumverenigingen. Ze deed er in 1962 'uitspraakjes' over in een humoristische autobiografie, getiteld Daar lig je dan.

Dat zo'n motto ook past in een catalogus van humoristische grafschriften, daar was Spoorenberg toen allerminst mee bezig. Ze was 37 en op het toppunt van haar kunnen, toen ze haar memoires schreef derde boekje in een reeks met Daar sta je dan van de violist Theo Olof, en Daar zit je dan van de pianist Hans Henkemans. Het 'liggen' sloeg op een facet van haar podiumbestaan. Spoorenberg was een van de grote vertolksters van de hoofdrol in Verdi's opera La traviata, over een courtisane die in de derde akte verzwakt te bed ligt.

Het moet een van haar beste rollen zijn geweest in de Wiener Staatsoper. Gewapend met een onbedorven geluid en fenomenaal instinct, was ze er als jonge twintiger naartoe gehaald door de dirigent Karl B Ze had er zoveel succes in Hoffmann's Erzungen en Mozarts Zauberfl dat ze meteen werd gecontracteerd voor nog meer Mozart, plus twee Verdi-partijen.

Het was een 'sprookjesachtig heerlijke periode', zoals ze zelf zei, en het had kunnen leiden tot een verovering van 's werelds prominentste operapodia tot kind en keuken haar naar de polder wenkten. De jaren vijftig, jaren van Callas, Schwarzkopf en Tebaldi, werden voor Spoorenberg een tijd van oratoria en Matthpassies.En, wat later, van 'proef'-optredens voor de oude Nederlandse Opera in de Amsterdamse Stadsschouwburg.

Haar soprano leggiero werd er snel op waarde geschat. Ze zong weer Mozart en Verdi, en Badings en Dbes, en bewoog in Debussy's Pell in Hamburg 1961 de oude dirigent Ernest Ansermet tot tranen ('Ik ben 77, en heb het gevoel dat ik eindelijk de echte Msande heb gehoord').

Zelf meende ze haar zuivere intoneren te danken aan vioollessen van vroeger. Haar eerste zangpedagoge wekte haar afkeer met gortdroge solmisaties. Aaltje Noordewier-Reddingius, ooit Mengelbergs favoriete Matthsopraan, bracht haar met wat meer succes repertoire bij.

Spoorenbergs rondgang langs New York, Londen, Milaan en Moskou, afgewisseld met Hollandse Mattha en liedrecitals met de pianist-componist Geza Frid, eindigde in 1971 in een ziekenhuis, waar ze na een autoongeluk terecht kwam met gebroken wervels en een ingedrukte borst. Na haar genezing stopte ze geleidelijk. Ze bleef tot 1978 lesgeven aan het Amsterdamse Sweelinck Conservatorium. Tot haar belangrijkste opnamen hoort haar Msande-vertolking in Debussy's Pell. Markant: jeugdvriend Godfried Bomans begeleidt haar (op een terugblik-cd anno 2000) in eigen liedjes. Banden van Spoorenbergs Traviata-vertolkingen zijn allemaal gewist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden