Van hutspot tot Hillary: deze boeken las Hugo Blom voor u

De komende weken leest Hugo Blom (hoofdredacteur VPRO Gids) op verzoek van de boekenredactie de eerste tien pagina's van drie net verschenen boeken en geeft op basis daarvan advies.

Beeld No Candy

Arlie Russell Hochschild: Vreemdelingen in hun eigen land
Amsterdam University Press euro 24,99

Hillary Clinton is weer on tour. Ditmaal om haar boek What happened te promoten. In een interview bij CNN kreeg ze de vraag of zij de vrouwen die zich nu bij haar verontschuldigen voor het niet naar de stembus gaan, kan vergeven. Clintons antwoord was keihard: nee. Ze hoopte vooral dat deze mensen voortaan beter zouden nadenken. Aha, het lag dus niet aan haar, maar aan die mensen, stelletje koekebakkers. Dat zou je kunnen concluderen na dit één minuut durende fragment. Clinton wordt vaker aangewreven de schuld voor 'what happened' bij anderen te zoeken. Dat zag ik niet persé, wel dat ze moeite had om zich in die anderen te verplaatsen.

Socioloog Arlie Russell Hochschild munt in haar boek het begrip empathiemuren, die het zicht op de ander belemmeren. Zij verliet haar eigen progressieve Berkeleybubbel, klom over deze muren heen en begaf zich gedurende vijf jaar onder haar rechtse landgenoten in de staat Louisiana. Dit deed ze lang voordat Trump verkozen zou worden, en daarom is haar boek des te interessanter. Waarom, zo vroeg ze zich af, verzetten juist de mensen die sterk afhankelijk zijn van overheidssteun en daar volop van profiteren, zich tegen inmenging door diezelfde overheid? Waarom steunen ze een politiek tegen hun eigen belangen in? Om deze paradox te ontrafelen, moest ze deze mensen eerst goed leren kennen en begrijpen. Begrijp je, Hillary?

Het is allemaal júllie schuld, lieve mensen! Beeld afp

Margriet Brandsma: Het mirakel Merkel (geactualiseerde druk)
Uitgeverij Conserve euro 12,50

Michèle de Waard: Angela Merkel - een politieke biografie
Amsterdam University Press euro 19,99

Ondertussen, aan de andere kant van de wereld, zit Angela Merkel al sinds 2005 in het zadel. Haar empathisch vermogen kwam haar op het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis juist op veel kritiek te staan, toen ze de deuren van Duitsland wijd openzette.

Toch zullen de komende verkiezingen haar hoogstwaarschijnlijk weer een overwinning opleveren. Er is kortom voldoende aanleiding om niet één, maar wel twee boeken over Mutti Merkel te lezen. Boek 1 is van de hand van voormalig correspondent voor de NOS in Berlijn, Margriet Brandsma. Het betreft hier een geactualiseerde versie van een boek dat in 2012 verscheen, dus vóór de vluchtelingencrisis en het citaat waaraan en waardoor deze bondskanselier altijd herinnerd zal worden.

Honderd pagina's dikker en gloednieuw is de biografie die Michèle de Waard schreef, en die daarvoor onder meer zesduizend (!) speeches las die Merkel sinds 2000 heeft afgestoken. Wie zijn wij om dan niet even die 275 pagina's van De Waard te lezen. Schaffen wir das?

Mutti Merkel Beeld epa

Jacques Meerman: Kleine geschiedenis van de hutspot
Ambo | Anthos euro 14,99

Of empathie een rol speelde in de politiek van de zestiende eeuw, valt te betwijfelen. Wie destijds medestanders nodig had, had meer aan klinkende munt dan aan begrip. Wel beloonde Willem van Oranje de Leidenaren na het Leids ontzet (1574) met een heuse universiteit, wat in ieder geval reuze sympathiek was.

Wat wij aan deze episode hebben overgehouden, behalve een land, is een pan met eten. Maar wat voor een pan met eten? Welke ingrediënten horen er nu eigenlijk in hutspot, en waarom heet het zo als het niets met hu(t)sselen te maken heeft? En oh ja, dat die pan uit het Spaanse kamp kwam, hoeft helemaal niet betekenen dat het een Spaans recept was.

Toegegeven, ik heb iets meer dan tien pagina's gelezen voor de ontmaskering van deze hardnekkige mythes, maar dat gaat vanzelf in deze Kleine geschiedenis van de hutspot, van Jacques Meerman. Een boek als een historische avonturenroman, met daarin alle culturele, politieke en ook emotionele connotaties die voedsel maar kan hebben. Lekker.

Willem van Oranje
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden