Van Hooff gaf Burgers' Zoo internationaal aanzien

Antoon van Hooff werd bekend door de enthousiaste wijze waarop hij op de televisie dierenfilms presenteerde. Maar zijn hart lag vooral bij de Arnhemse dierentuin, die hij tot een van de populairste dagattracties maakte....

Begin juli veranderde Burgers' Zoo in Arnhem officieel van adres. Voortaan is de dierentuin gevestigd aan het Antoon van Hooffplein 1, een eerbetoon van de gemeente aan de man die veertig jaar de scepter zwaaide over een van de meest besproken dierenparken in Nederland. Weinig mensen maken mee dat ze al bij hun leven zijn vernoemd. Voor Antoon van Hooff was het net geen postuum eerbetoon: gisteren overleed de dierentuin-ondernemer op 66-jarige leeftijd.

Van Hooff kreeg vanaf midden jaren zeventig landelijke bekendheid met zijn televisieoptredens bij de programma's Ja Natuurlijk en Ja Natuurlijk Extra van de NCRV. Met zijn nette, zoetgevooisde dictie gaf hij de televisiekijkers college en voorzag hij dierenfilmpjes van commentaar. Zijn succesvolle Ja Natuurlijk-optredens werden gevolgd door een jarenlange serie over Europese dierentuinen, ook voor de NCRV.

Van Hooff was een enthousiast verteller. Daarnaast ontpopte de populaire presentator zich als pleitbezorger en animator van internationale natuurbescherming. In mei van dit jaar werd hij nog door Prins Bernhard bevorderd van Ridder in de orde van de Gouden Ark tot Officier .

Midden jaren negentig kwam er een deukje in het keurige, groene imago van Van Hooff. Hij werd door de rechtbank in Arnhem op de vingers getikt vanwege een aantal milieuovertredingen, waaronder het storten van vervuild puin op het terrein van Burgers' Zoo. Ook lag hij jarenlang in de clinch met de gemeente Arnhem over uitbreiding van de parkeergelegenheid in de beukenbossen rondom het dierenpark.

Want Antoon van Hooff bleef vooral dierentuin-ondernemer. Vanwege ziekte van zijn vader brak hij begin jaren zestig zijn studie diergeneeskunde af om aan het roer te komen van het familiebedrijf, dat door zijn grootvader van moeders zijde was gesticht.

Onder leiding van Antoon van Hooff groeide de dierentuin - met traditioneel een belangrijke plaats voor vogels - uit tot een van de populairste dagattracties in Nederland. Opzien baarde de dierentuin bijvoorbeeld in 1971 met de opening van een groot buitenverblijf voor de chimpansees. Zelfs internationaal trok dat de aandacht, mede door het gedragsonderzoek van Frans de Waal, student van Jan van Hooff, hoogleraar ethologie in Utrecht en de een jaar oudere broer van Antoon. Het boek Chimpansee Politiek van De Waal vormde het vertrekpunt voor de film Chimps onder elkaar van Bert Haanstra.

Met de opening in 1968 van de drive through-safari in Burgers' Zoo, de eerste op het vasteland van Europa, kregen de ideeën van Van Hooff eigenlijk al vorm: kijk verder dan het individuele dier; biedt bezoekers een blik op de gehele biotoop, maar maak van de dierentuin geen kermis. Meteen werd duidelijk dat het publiek daar voor in was: er stonden kilometerslange files om een glimp van de Arnhemse savanne op te vangen.

De grote sprong voorwaarts, toentertijd een revolutie in de dierentuinwereld, was de opening in 1988 van de anderhalve hectare grote oerwoudhal Burgers' Bush, later gevolgd door een kleine mangrovehal, een woestijnhal en het laatste pronkstuk: Burgers' Ocean uit 2000. Deze 'Ecodisplays', landschappelijke ecosystemen, maakten de dierentuin, zo voorzag Van Hooff, minder afhankelijk van de zomer en mooi weer.

Hij werd niet teleurgesteld. In de vijf jaar na de bouw van de Bush verdubbelde het bezoekersaantal in Burgers' Zoo tot 1,2 miljoen, om verder te stijgen naar 1,8 miljoen bezoekers in 2000, van wie eenderde Duitsers.

Voor het familiebedrijf Burgers' Zoo bv vergde de vernieuwing van het dierenpark enorme investeringen, ook in het beheer van het bedrijf. In de afgelopen veertig jaar groeide het personeelsbestand van 12 naar bijna 200. Antoon van Hooff wist door een combinatie van passie en zakelijkheid het dierenpark in de familie te houden. De leiding is nu overgenomen door zoon Alex .

Rik Nijland

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden