Van Hoof wacht af in wapenwalhalla

De 'Man van 17 miljard gulden' vertikt het om in de cockpit van de Franse gevechtsjager te gaan zitten. 'Nee, nee, nee, ik ben géén vlieger', sputtert de staatssecretaris van Defensie tegen....

Maar Dassault-directeur P. Chouzenoux en testpiloot C. Martin weten van geen wijken. De pers kijkt toe, evenals het publiek. Een mooiere kans om Van Hoof in de Rafale te krijgen zal er wellicht nooit meer zijn. 'Nee, nee, u kunt écht gaan zitten. Gaat u maar', zegt Martin.

Van Hoof piekert er niet over. Een half uur later, bij de Israelische stand op Le Bourget. 'Kijk, die meneer doet het wel!', roept de bewindsman die ongeveer 12 miljard gulden mag uitgeven aan de vervanging van de NederlandseF-16's. Een keurige heer in maatkostuum stapt, met zichtbaar veel plezier, in een F-16 die is uitgevoerd in woestijnkleuren. Van Hoof: 'Hij weet vast waar hij naar moet kijken. Ik weet niet eens wat ik moet doen als ik zo'n cockpit zit. Bovendien, je moet er altijd rekening mee houden dat dit soort foto's worden gebruikt voor hun public relations-bladen.'

Op stap met een van de rijkste staatssecretarissen van Paars II: wapen-shoppen in Parijs met oud-marineofficier Van Hoof. Als de staatssecretaris nog voor de verkiezingen van mei het F-16-project afrondt, zal hij de geschiedenis ingaan als de bewindsman die de grootste militaire order van Nederland afsloot. Maar hij spendeerde nog veel meer aan ander wapentuig: van nieuwe heli's voor de marine tot moderne antitankwapens voor de landmacht. Totale afrekening, als alles wordt goedgekeurd door de Tweede Kamer: zo'n 17 miljard gulden.

Nergens anders dan op Le Bourget is te zien in wat voor een circus Van Hoof moet opereren. De hoogste bazen van de Europese en Amerikaanse defensiereuzen staan er te trappelen om de 'inkoper van Plein 4' met alle egards te ontvangen. Hij is nauwelijks uitgezwaaid door de Dassault-top (Van Hoof: 'So far, so good') of hij is weer op weg naar de mannen van het EADS-concern die Nederland de Eurofighter willen verkopen. 'Dat is nog eens aangenaam dat u hier bent', roept R. Hertrich, de EADS-baas.

Maar ook lobbyisten en directeuren van de Nederlandse defensie-industrie proberen zijn aandacht te trekken.

Van Hoof, met in zijn gevolg hoge ambtenaren en militairen, arriveerde 's ochtends in de omstreden Gulfstream-jet die zijn voorganger Gmelich Meijling aanschafte. Maar zijn optreden lijkt in de verste verte niet op die van de VVD'er. Kon de flamboyante Gmelich Meijling nog genieten van de militaire 'speeltjes', de vele reizen en de aandacht die hem ten deel viel in het buitenland, Van Hoof ondergaat het allemaal plichtmatig.

En hij reist veel minder. 'Er schijnen veel mensen op zo'n beurs af te komen', zegt hij als hij zich haastig naar een afspraak spoedt. De bewindsman, die 1,7 miljard spendeerde aan de NH-90-helikopter, passeert onderweg een Russische gevechtsheli zonder het imposante toestel een blik waardig te gunnen. Als een Eurofighter gevaarlijke buitelingen maakt in de lucht, kijkt hij nauwelijks naar boven. Van Hoof lacht beleefd als hem wordt gevraagd of hij al dat wapentuig wel uit elkaar kan houden.

Van Hoof, oud-vakbondsman: 'In de loop der jaren leer je dat wel. Maar als staatssecretaris voor materieel hoeft dat niet echt. Ik heb een duidelijk andere stijl dan mijn voorganger. Ik ben meer een onderhandelaar, iemand die in de besprekingen met de industrie het maximale eruit wil halen.'

Van Hoof is nauwelijks weg na een gesprek met de Nederlandse luchtvaartindustrie of Gmelich Meijling, thans lobbyist voor de industrie, komt joviaal binnen lopen. De ex-bewindsman over het verschil in stijl: 'Iedereen doet zijn werk op zijn eigen manier, maar als je een uitgesproken iemand bent - en dat ben ik - dan komen er achteraf altijd rare verhalen.'

In de middag laat Van Hoof zich rondleiden langs de stands van de Nederlandse bedrijven die kunnen profiteren van de vervanging van de F-16. Hij zegt zich niet te storen aan de harde lobby.

Van Hoof: 'Dat is toch fantastisch? Al die bedrijven die hun best doen. Mij prikkelen ze niet met hun activiteiten. Hoogstens hun concurrenten'.

Aan het einde van de dag, op weg naar Boeing, zegt hij dat de aankoop van militair materieel veel beter moet worden gecontroleerd. Want er zijn legio projecten die flink uit de hand liepen. Hij moet zijn betoog onderbreken; een gevechtsjager maakt veel lawaai. Van Hoof tuurt in de lucht. 'Dat is een Rus', zegt zijn woordvoerder O. Beeksma. 'Een Soekhoi. Of zoiets'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden