PROFIELmartijn van helvert

Van Helvert combineert een wereldse blik met stevige Limburgse wortels

Op de valreep werpt ook het Tweede Kamerlid Martijn van Helvert zich in de strijd om het partijleiderschap van het CDA. Met een opvallende troefkaart: als de partij na de verkiezingen een premier mag leveren, schuift hij Wopke Hoekstra naar voren.

De Limburgse Prinsen Carnaval op bezoek bij CDA-Kamerlid Martijn van Helvert.Beeld ANP

Van Helvert (Sittard, 1978) neemt het op tegen vicepremier Hugo de Jonge en staatssecretaris Mona Keijzer. Hij manifesteerde zich in de afgelopen jaren in de Kamer nadrukkelijk namens het zuidelijke katholieke CDA-smaldeel. Dat ooit zo machtige deel mist, sinds het vertrek van oud-fractievoorzitter Maxime Verhagen in 2012, een vertegenwoordiger in de top van de partij.

Waar De Jonge denkt dat hij het CDA steviger kan positioneren in de steden, liet Keijzer eerder deze week weten dat zij het uitdrukkelijk op wil nemen voor de positie van de boeren. Van Helvert op zijn beurt heeft de ambitie ‘om de Randstad en de regio te verbinden’, zo zegt hij in het AD.

Van Helvert stond in 2012 op nummer 13 op de CDA-lijst en zou zo goed als zeker Kamerlid worden maar werd voorbijgestreefd door Pieter Omtzigt, die meer voorkeurstemmen kreeg. Pas twee jaar later was Van Helvert tussentijds alsnog aan de beurt. Sindsdien profileert hij zich als een exponent van het zuiden. Elke week houdt hij spreekuur in Sittard. Leden en niet-leden kunnen problemen bij hem aankaarten. Dat werkt. In 2017 haalde Van Helvert al 19.106 voorkeurstemmen, genoeg om op eigen kracht in de Kamer te komen. 

Hoekstra terug op speelveld 

Zijn link met Wopke Hoekstra is opvallend. Die stond lange tijd te boek als de gedoodverfde tegenkandidaat van Keijzer en De Jonge, maar hij trok zich vorige week terug omdat hij in zichzelf meer een bestuurder ziet dan een raspoliticus die een verkiezingscampagne kan voeren en ook een Kamerfractie kan leiden. Via Van Helvert keert hij nu toch terug op het speelveld. 

Van Helvert zelf wil in de Kamer blijven. ‘Ik ben daar als een vis in het water.’ Kanttekening is wel dat hij zijn strategie nog niet met Hoekstra heeft besproken, zo liet hij donderdag weten. Dat hoeft ook niet, zei hij, omdat hij zeker is van zijn zaak: ‘Wopke is nog niet klaar in Den Haag en ik weet zeker dat hij een mogelijk beroep op hem niet zal weigeren.’

In de ‘kwestie Forum’ die het CDA zo verdeelt (wel of niet regeren met Thierry Baudets Forum voor Democratie?) deelt Van Helvert het standpunt van Mona Keijzer: hij sluit het niet uit. ‘Maar Forum is wel eerst aan zet om te laten zien dat ze in Den Haag meer in huis hebben dan het doen van opmerkelijke uitspraken.’

Buitenlandwoordvoerder met flair

Van Helvert voert zijn woordvoerderschap buitenland met verve uit: hij heeft flair en steekt zijn uitgesproken meningen niet onder stoelen of banken. Hij kan, zonder aanzien des persoons, nogal uit zijn slof schieten, ook tegen het eigen kabinet. Dat levert hem soms het predikaat ‘ongeleid projectiel’ op. Toen toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra de Turkse inval in Afrin niet hard genoeg veroordeelde, noemde Van Helvert hem ‘een handlanger van Erdogan’.

Bij de presentatie van een vlakke China-strategie met een wazige tekst over mensenrechten, gaf hij minister Blok, tot diens grote ongenoegen, als ‘huiswerk’ de opdracht mee om een nieuw hoofdstuk te schrijven. Maak over de situatie van de christenen in China, of de Oeigoeren, geen grappen met Van Helvert. 

Ook over de eventuele terugkeer van IS-kinderen heeft hij een heldere mening: het lot van bijvoorbeeld de jezidi’s staat boven dat van Nederlandse IS-vrouwen en kinderen. Die moet je niet terughalen dus. ‘Stelt u zich voor: ze hebben net een lesje keel snijden gekregen op school en dan moeten ze bij mijn dochter in de brugklas komen?’

Alliantie

Met Bram van Ojik (GroenLinks) is Van Helvert initiator en voorzitter van de parlementaire contactgroep Verenigde Staten, die sinds vorig jaar bestaat en de banden wil aanhalen met Amerikaanse Congresleden. Ook trad hij onlangs toe tot een Interparlementaire Alliantie inzake China (Ipac), waarin zich inmiddels meer dan honderd parlementariërs uit dertien landen in hebben verenigd. Van Helvert is enthousiast over die alliantie van volksvertegenwoordigers. ‘Ik was al lang op zoek naar manieren waarop je druk op China kunt opvoeren.’ 

Typisch aan Van Helvert is hoe hij zijn wereldse blik combineert met zijn stevige Limburgse wortels. Wie bij hem de werkkamer binnenloopt aan het Binnenhof, ziet als eerste de verzameling Russische matroesjka’s van wereldleiders uit Oost en West, goed en slecht. Maar mocht hij net bezig zijn een telefonisch interview af te ronden, dan is dat waarschijnlijk met Radio Limburg. Hij spande zich in om een Mariabeeld naar het Binnenhof te halen, ingezegend door de hulpbisschop van Roermond. Dat beeld staat in de CDA-fractie sindsdien te boek als ‘Maria van het Parlement’.  

Hoe Van Helvert Maria naar het Binnenhof haalde
‘Protestanten zijn het gewend te knokken. Wij ­katholieken zijn aan het terugkomen. Daar past deze Maria in. We moeten ons afvragen waarom we vaak zo stil zijn.’ Aldus Martijn van Helvert in een toelichting van zijn actie om een Mariabeeld naar de Tweede Kamer te halen

Nu ook Mona Keijzer (51) kandidaat is voor het lijsttrekkerschap kan het CDA zich de komende weken laten zien als kampioen van de ledendemocratie. Er is wat te kiezen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden