Van gewoon mens naar cultuurbarbaar

Rapper Typhoon vorig jaar op LowlandsBeeld ANP

De special 'Lowlands 2015', gisteren in de Volkskrant, roept bij mij gemengde gevoelens op. Om te beginnen nostalgie. De indruk wordt gewekt dat Lowlands begon in 1993, maar dat is niet juist. Ik kan het weten, want ik was er als 15-jarige bij, eind december 1968 in de Jaarbeurs te Utrecht: het popfestival A Flight to Lowlands Paradise. Een verschil met nu is dat er niet werd gekampeerd, maar dat kwam doordat het eigenlijk onbegonnen werk was tentharingen te slaan in de betonnen vloer van de Margriethal. De oerversie duurde een dag en een nacht en de topacts van het programma waren Jimi Hendrix, Jeff Beck en Jethro Tull. Helaas kwamen ze allemaal niet opdagen. Wel hadden we Pink Floyd, T-Rex en de Bonzo Dog Doo-Dah Band.

Een ander verschil is dat het muzikale aanbod anno 2015 niet alleen veel beter is dan destijds, maar ook veel omvangrijker. De website van Lowlands telt maar liefst 281 acts en onze bijlage omvat pagina na pagina toelichtingen op de interessantste bands.

Bij het lezen bekruipt me een lichte wanhoop: ik ga, zonder kaartje, weer veel missen. Fuzz. The Bohicas. Viet Cong. DMA's. Nooit van gehoord, maar dat ligt aan mij, niet aan de muzikanten. Een Todd Terje uit Noorwegen, zo blijkt, brak drie jaar geleden al door met zijn hit Inspector Norse.

De Parade

Het schuldgevoel dat zich van mij meester maakt, wordt nog versterkt doordat boven het stuk staat: 'Wat u moet zien op Lowlands.' Ja moet, wrijf het er maar in . Ik schiet ernstig tekort, en niet alleen op popgebied. Toneel, beeldende kunst, jazz - het meeste uit de rijk gevulde agenda's gaat aan me voorbij, hoezeer het ook wordt aangeprezen. Recensiepagina's vormen een ware sterrenhemel, maar zelden pluk ik er een uit de lucht. Het programmaboekje van De Parade bevat 95 theateracts, maar daarvan heb ik er tijdens mijn bezoek dinsdagavond - tussen de roseetjes door - maar één gezien, de conference van acteur Harry Piekema.

Zo is het gehele cultuuraanbod voor mij één grote boulevard of unfulfilled duties. Dat we ook in immaterieel opzicht in een welvarend land leven, heeft onmiskenbaar een keerzijde. De overstelpende hoeveelheid reduceert gewone mensen tot cultuurbarbaren. Week in, week uit worden we opgejaagd door filmtips en lijstjes boeken 'die u gelezen moet hebben'. Met groeiende onrust zie ik het nieuwe seizoen van DWDD naderen, met het intimiderende enthousiasme van Matthijs en de panels van kenners die vertellen Wat U Zeker Niet Mag Missen.

Maar ik mis heel veel en de meeste van al die boeken lees ik niet. Zelfs heb ik - maar dit moet absoluut onder ons blijven - nooit één aflevering van House of Cards gezien, noch van Borgen of Breaking Bad. Onverbiddelijk dringt de vraag zich op: ben ik wel highbrow genoeg?

Ontspannen

Het probleem is natuurlijk dat er nog zoveel méér moet. Kinderen opvoeden niet meer, maar nog wel stofzuigen, de krant lezen, hardlopen, e-mail checken, eh, o ja werken, en shit: ontspannen!

Ach, was het nog maar 1968. Dan hadden we één popfestival, twee tv-netten, drie cabaretiers en af en toe een mooie film in de bioscoop. In China was toen het culturele leven teruggebracht tot acht revolutionaire opera's. Dat vonden we bespottelijk, maar achteraf denk ik dat Jiang Qing, de vrouw van Mao, de Chinezen wilde behoeden voor culturele obesitas. Ze was haar tijd ver vooruit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden