Van Gaal I love you 4-ever

Zonder het zelf te beseffen ben ik altijd een voorstander van het Nederlandse 4-3-3-systeem geweest. Maar dit WK heeft mijn blik op het voetbal veranderd. Beter kan ik misschien zeggen: het voetbal is veranderd en Van Gaal heeft me dat laten inzien.

Alles gaat om fitheid. Alle wedstrijden worden op het laatste moment beslist. Wat we altijd 'Duits' hebben genoemd, alsof het eigenlijk gemeen was wat ze deden - zo konden wij het ook - was alleen maar fitheid. Van Gaal wist dat het hierop zou uitdraaien. Al een jaar lang hamert hij nergens anders op.

Tot Costa Rica had hij alles goed gedaan. En meer dan dat, veel meer. Flexibele systemen en posities, twee keer per wedstrijd van systeem veranderen als het nodig was - telkens kwam hij met iets dat nog niet eerder was vertoond. Maar tegen Costa Rica begon hij meteen met 4-3-3 en na zes minuten wist je het al. Dit werd niks.

Daar had je je 'offensieve modus', dacht ik. Daar had je je vleugelbezetting, balbezit en oeverloze rondspelen. Je werd meteen teruggevoerd naar je oude frustratiemodus, naar de dagen van het optisch overwicht. Als Robben zijn man eens voorbijkwam, stond hij meteen op de achterlijn, de rechtervoet onschadelijk aan de bal.

Van Gaal had toch niet alsnog geluisterd naar de adepten van de Hollandse Babyboomschool, vooral verzameld rond De Telegraaf en VI Oranje? Je kon het je niet voorstellen, maar het was mogelijk: ook een genie had soms behoefte aan waardering. Desnoods van de generatie die al sinds 1974 paf staat van verongelijktheid.

Ik schrok ervan. Naar de Johannen Derksen zou niemand meer moeten luisteren. Volgens hen is het spel pover en het volk verblind door succes. Ze zijn niet alleen het contact met het spel verloren, het volk ontglipt hen ook. Het spel is nogal geweldig en voor het eerst sinds mensenheugenis wordt alleen gejuicht als er een reden voor is.

Niet dat ik wist hoe je tegen Costa Rica moet spelen. Als je afwachtend speelt tegen een extreem afwachtend team blijft de bal op de middenstip liggen. Maar met 5-3-2 kun je nog iets doen. Omschakelen naar 4-3-3 bijvoorbeeld. Met 4-3-3 kun je niets meer als het tegenzit. Ik kon het haast niet geloven, maar bij het eerste fluitsignaal had Van Gaal al zijn wapens onklaar op het veld gelegd.

De wedstrijd vorderde. Waar je bang voor was, gebeurde: verlenging, penalty's. Wat kon Van Gaal nog doen? Hopen, ijdel en vergeefs, dat vier Nederlandse helden hun penalty hard en zuiver in het zijnet zouden schieten? Alsof ze erop hadden geoefend, alsof hij ze erop had getraind? Wie had hij nog op de bank - Tim 'fucking' Krul ofzo?

We hebben het gezien. Lang geleden zag Van Gaal dat het voetbal is veranderd. Nu verandert hij het zelf. Waar je bij staat. Waar de tegenstander bij staat. Zo'n goeie hebben we nog nooit gehad en gaan we voorlopig niet meer krijgen ook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.