Analyse

Van Fortuyns chauffeur tot de schrijver van een opzienbarende roman: een bonte stoet getrouwen komt met Baudet de Kamer in

Tegen eerdere verwachtingen in is Forum voor Democratie onstuimig gegroeid. Wie moeten alle zetels in de Tweede Kamer gaan bezetten?

FvD-leider Thierry Baudet daags na de Tweede Kamerverkiezingen op het Binnenhof. Beeld Remko de Waal / ANP
FvD-leider Thierry Baudet daags na de Tweede Kamerverkiezingen op het Binnenhof.Beeld Remko de Waal / ANP

Waar is Baudet? Op de verkiezingsavond posten journalisten eindeloos voor het Amsterdamse partijkantoor van Forum voor Democratie zonder ook maar een glimp op te vangen van de partijleider. Ook de volgende ochtend ontbreekt Baudet tussen de andere glunderende winnaars van de verkiezingen. Waar hangt hij uit?

Hans Smolders, oud-chauffeur van Pim Fortuyn

Hans Smolders, voormalig Kamerlid voor de Lijst Pim Fortuyn en nu nummer 4 op de kandidatenlijst voor Forum voor Democratie. Beeld Arie Kievit
Hans Smolders, voormalig Kamerlid voor de Lijst Pim Fortuyn en nu nummer 4 op de kandidatenlijst voor Forum voor Democratie.Beeld Arie Kievit

‘Thierry Baudet was gewoon dood- en doodop’, belt kandidaat-FvD-Kamerlid Hans Smolders in bij het tv-programma Goedemorgen Nederland voor een verklaring. ‘Hij heeft echt twintig uur per dag gewerkt de afgelopen weken.’ Mogelijk had zijn absentie ook te maken met het feestje dat Forum de avond ervoor vierde, en waarvan beelden al snel op sociale media rondgingen. Daarop danst de volledig uitgeputte Baudet nog uitbundig in een volgepakte huiskamer, een glas rode wijn in zijn hand.

Aan de coronaregels voldeed het feestje niet, maar Baudets blijdschap is voorstelbaar. Zijn Forum voor Democratie, praktisch afgeschreven na een partijverscheurende crisis en een vrije val in de peilingen, heeft alsnog getriomfeerd in de verkiezingen. Met acht zetels, een winst van zes, maakte FvD woensdag per saldo de grootste sprong van alle Haagse partijen.

‘Een daverende klap tegen de eindeloze lockdowns’, noemde Baudet zijn zetelwinst op Twitter toen hij donderdag rond het middaguur dan toch zijn kiezers bedankte. Het zegt alles over de campagne die Forum voerde. Die was uitsluitend gericht tegen de lockdowns, de anderhalvemetersamenleving en eigenlijk het gehele coronabeleid.

Zijn ‘welhaast religieuze gedrevenheid’ op het coronadossier, zoals het vertrokken Kamerlid Theo Hiddema het noemde, kostte Baudet het gros van de FvD-vertegenwoordigers in de provincies en de Eerste Kamer. Zij splitsten zich af en vormden JA21, dat met vier zetels de Kamer binnenkomt. Maar Baudets radicale standpunten vonden gehoor bij het coronasceptische deel van het electoraat, dat een stem op Baudet zag als de enige uitweg uit de lockdown. De acht zetels die het hem opleverde, zullen worden ingenomen door vertrouwde én nieuwe FvD-namen.

Van Haga, held in coronasceptische kringen

Wybren van Haga met Thierry Baudet vorig najaar bij de presentatie van de eerste tien kandidaten van de FvD-lijst voor de Tweede Kamerverkiezingen. Beeld Sem van der Wal / ANP
Wybren van Haga met Thierry Baudet vorig najaar bij de presentatie van de eerste tien kandidaten van de FvD-lijst voor de Tweede Kamerverkiezingen.Beeld Sem van der Wal / ANP

De bekendste, met dezelfde compromisloze coronavisie als de partijleider zelf, is zonder twijfel Wybren van Haga. Na zijn gedwongen vertrek uit de VVD-fractie in de Kamer, omdat de vastgoedondernemer tegen gemaakte afspraken in zijn verhuurbedrijf actief had bestuurd, vond Van Haga al snel aansluiting bij Baudet.

In de coronacrisis speculeerde Van Haga ongefundeerd over bosjes doden na vaccinaties in Israël en suggereerde hij zonder onderbouwing dat slachtoffers van auto-ongelukken worden gelabeld als ‘coronadoden’. Het leverde hem een heldenstatus en een eigen achterban op in coronasceptische kringen. Donderdag verhaalden stemmentellers op Twitter hoe Van Haga op hun stembureau evenveel of meer stemmen had gewonnen dan Baudet. Als beloning voor zijn trouw in de partijcrisis promoveerde Baudet hem van plaats acht op de FvD-lijst naar plaats twee.

Olaf Ephraim (penningmeester) en Simone Kerseboom (Limburgs Statenlid)

Olaf Ephraim, Forums financiële man. Beeld
Olaf Ephraim, Forums financiële man.
Simone Kerseboom, de enige vrouw in de FvD-fractie. Beeld
Simone Kerseboom, de enige vrouw in de FvD-fractie.

Andere loyalisten belanden eveneens in de Tweede Kamer. Zoals Olaf Ephraim, de bankier en FvD-penningmeester die veelvuldig door Baudet naar voren werd geschoven om hem vrij te pleiten van antisemitische uitspraken, en Simone Kerseboom, die zich als Limburgs Statenlid niet afkeerde van Forum en de enige vrouw in de fractie wordt.

Ook Smolders, die voor Baudet instond bij Goedemorgen Nederland, schaarde zich achter de partijleider. Hij ziet in Baudet de natuurlijk opvolger van Pim Fortuyn, die werd vermoord voor de ogen van Smolders, destijds Fortuyns chauffeur. Naast zijn terugkeer in de Kamer – eerder was Smolders Kamerlid voor de LPF – blijft hij FvD-Statenlid in Noord-Brabant en gemeenteraadslid in Tilburg voor zijn eigen Lijst Smolders.

Freek Jansen, twee handen op één buik met Baudet

Freek Jansen, de rechterhand van Thierry Baudet, in de wandelgangen van het Tweede Kamergebouw.  Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Freek Jansen, de rechterhand van Thierry Baudet, in de wandelgangen van het Tweede Kamergebouw.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Verreweg de controversieelste naam in de uitgedijde FvD-fractie is die van Freek Jansen. Als fractiemedewerker en manusje-van-alles is hij al jaren twee handen op één buik met Baudet. In lijn met de ideeën van zijn boezemvriend ziet Jansen Forum als de laatste kans om de ‘moreel verzwakte’ Nederlandse samenleving te redden van de ondergang. Dat lukt alleen met ‘doorzettingskracht, discipline, overwinningsdrang, ja, zelfs overheersingsdrang’, sprak Jansen in juni 2019 op een bijeenkomst van jongerenvereniging JFvD.

Als JFvD-voorzitter kwam Jansen zwaar onder vuur te liggen na het herhaaldelijk uitlekken van antisemitische en anderszins extreme appjes van partijgenoten. De 29-jarige Jansen ontkende dat er sprake was van een structureel probleem en royeerde de klokkenluiders die met de appberichten naar de media waren gestapt. Baudet bleef hem steunen – het was de directe aanleiding voor het uiteenspatten van FvD in november vorig jaar.

Gideon van Meijeren, vriend van de boerenlobby

Gideon van Meijeren, voormalig beroepsmilitair en wetgevingsjurist op het ministerie van Binnenlandse Zaken. Beeld
Gideon van Meijeren, voormalig beroepsmilitair en wetgevingsjurist op het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Een andere jongere kracht is Gideon van Meijeren. Hij was beroepsmilitair en wetgevingsjurist op het ministerie van Binnenlandse Zaken voor hij als fractiemedewerker bij Forum begon. Samen met Farmers Defence Force demonstreerde Van Meijeren vorig jaar vlak bij het RIVM-gebouw in Bilthoven tegen de stikstofmaatregelen. Het land van de boeren wordt afgepakt om windmolenparken en zonneweides aan te leggen en immigranten onderdak te bieden, zei hij. ‘Het is landjepik. En dan zijn ze bij jullie aan het verkeerde adres!’

Pepijn van Houwelingen, schrijver van controversiële roman

Pepijn van Houwelingen schreef een roman onder het pseudoniem Vossius. Beeld
Pepijn van Houwelingen schreef een roman onder het pseudoniem Vossius.

Nummer acht op de lijst en de laatste nieuwe FvD’er is Pepijn van Houwelingen. Met Baudet was hij een van de aanjagers van het referendum over het associatieverdrag met Oekraïne. Ook is Van Houwelingen een van de initiatiefnemers van aspirant-omroep Ongehoord Nederland.

Onder het pseudoniem Vossius schreef hij in 2009 een roman waarin hij onder meer discriminatie van etnische minderheden verheerlijkte, onthulde NRC rond het Oekraïnereferendum. ‘Vossius’ stelde dat het Derde Rijk te verkiezen was boven onze huidige samenleving omdat het tenminste nog een hoger doel diende. Van Houwelingen erkende dat hij achter het pseudoniem schuilging, maar stelde er niet werkelijk dergelijke ideeën op na te houden. Hij noemde het ‘ideeënkunst’, bedoeld om ‘de grenzen van het toelaatbare, het redelijke en het menselijke te onderzoeken’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden