Van Emden moest acht jaar wachten op haar mooiste brons

Het brons van judoka Anicka van Emden was de tweede medaille voor Nederland. Wie is deze olympische debutante, die zo'n indruk maakte deze Spelen?

Anicka van Emden wint brons in de Carioca ArenaBeeld anp

Overwinningsgeluk komt in vele vormen: een ingetogen vuistje, een omhelsing met een dierbare. Maar het mooiste zijn toch wel de tranen van geluk; een fysieke reactie op pure euforie. We zagen ze vandaag bij Anicka van Emden (29), vol ongeloof op de judomat, na haar overwinning op de Braziliaanse Mariana Silva.

Weer brons. Alsof het zo moest zijn. Want hoe vaak werd Van Emden al niet de derde op een groot toernooi? In Grand Slams, Masters en Grote Prijzen werd ze negentien keer derde. Op de WK-toernooien van 2011 en 2013 kreeg ze brons omgehangen. Ook dit jaar was het weer brons bij de Europese titelstrijd.

Brons is mooier dan zilver, is een judowijsheid. Want dan win je je laatste wedstrijd van het toernooi. Met zilver sta je als verliezer op het podium. Meer zat er ook niet in, zo eerlijk was Van Emden. 'De Française Clarisse Agbegnenou is gewoon beter. Dit is het mooiste brons van allemaal.'

Doorbraak en twijfel

Van Emden begint op haar zevende met judo. Ze ontwikkelt zich tot stugge judoka; linkshandig, moeilijk te werpen. Haar doorbraak beleeft ze in 2008, als ze op 21-jarige leeftijd de Nederlandse titel en de Europese titel tot 23 jaar verovert.

Dat jaar belandt ze al op de reservelijst voor de Olympische Spelen van Peking. In de klasse onder de 63 kilo zit Elisabeth Willeboordse haar vanaf dan jarenlang in de weg.

Niet Van Emden, maar Willeboordse krijgt vier jaar later van de judobond de voorkeur om naar de Olympische Spelen van Londen te gaan. Bij de vier belangrijke toernooien in aanloop naar Londen is Van Emden de betere. Ook in de rechtstreekse duels, onder meer bij de strijd brons bij de WK 2011, is ze Willeboordse de baas. Maar de judobond kiest voor ervaring, en dus voor Willeboordse.

De klap komt hard aan. Ze tekent tevergeefs protest aan. In 2012 overweergt ze zelfs te stoppen met judo. Ze traint nog wel door, maar haar weerstand tegen de sport groeit en ze last een trainingspauze in. De Rotterdamse heeft altijd nog haar werk als radiologisch laborante bij Medisch Centrum Haaglanden.

Judoka Anicka van Emden wordt gehuldigd in het Holland Heineken House na het behalen van de bronzen medaille tijdens de Olympische Spelen in Rio.Beeld anp

Rio wordt het doel

Een jaar later herparkt ze zich. De knop gaat om, Rio wordt het doel. Er is niemand die haar van deelname kan afhouden. Tot de avond van 6 mei 2015.

Van Emden krijgt die avond tussen 10 en 11 uur 's avonds, in het zelfgekozen tijdslot waarop een topsporter op de afgesproken plaats aanwezig moet zijn, bezoek van een controleur van de Dopingautoriteit. Ze komt net uit de sauna. Ze is te laat begonnen met afvallen en dreigt de weging bij de Grand Slam van Bakoe niet te doorstaan. Ze is uitgedroogd, plassen gaat niet lukken.

Ze stuurt de controleur weer naar huis. Niks aan de hand, is haar veronderstelling: zo'n weigering zal als een eerste gemiste controle worden genoteerd. Een derde gemiste controle leidt pas tot een schorsing.

Diezelfde avond nog sloeg de twijfel toe. Omdat ze de controleur heeft binnengelaten, is er geen sprake van een gemiste test. Van Emden heeft feitelijk geweigerd mee te werken aan een dopingcontrole, leren de regels. Die misvatting kan haar een schorsing van twee tot vier jaar opleveren.

Opnieuw denkt ze dat het over is met haar carrière. Ze besluit niet mee te doen aan toernooien zolang het onderzoek loopt. In juni vorig jaar concludeert de Dopingautoriteit dat er sprake is van een misverstand tussen de controleur en Van Emden en laat de zaak verder rusten.

Al die jaren van onzekerheden nam Van Emden mee naar de Spelen. Maar ze stond er: fysiek, maar ook zeker mentaal. 'Ik was sterk in mijn kop. Ik voelde dat het erin zat. Ik praatte tegen mezelf op die mat: dit is je enige kans, pak wat je altijd al wilde.'

Dat deed ze. Een yuka was genoeg tegen Braziliaanse. En toen kwamen de tranen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden