Van eigen zweet naar eigen drinkstrategie

Je hoort er weinig over, maar te veel drinken tijdens een sportprestatie kan ook gevaarlijk zijn. Het overkwam Lornah Kiplagat tijdens de marathon van Chicago....

Rolf Bos

Over dehydratie horen we veel meer. Daarvan zijn legio voorbeelden. Berucht werd de helletocht van de Zwitserse Gabrielle Andersen-Schweiss bij de Olympische Spelen van 1984. Uitgedroogd zwabberde ze naar de finish.

Sindsdien wordt iedere duursporter, recreant en professional, er op gewezen dat er tijdens het sporten goed moet worden gedronken. Dat drinken moet ook getraind worden. Bij een recente marathon waren bij de drinkposten blikjes Red Bull, met de complimenten van de sponsor, geplaatst. De overdosis cafeïne werd een aantal recreanten fataal, ze hadden dat spul nooit tijdens de training gedronken.

Bij de olympische duursporten – langlaufen, hardlopen, triatlon – wordt het belang van drinken allang ingezien. Met het oog op de komende Spelen in het hete Athene ontwikkelt DSM in samenwerking met de universiteit van Maastricht zelfs een geheel nieuwe sportdrank.

In het voetbal zijn ze wat conservatiever, al heeft het traditionele kopje thee in de rust wel concurrentie gekregen van een heel arsenaal aan sportdrankjes, vertelt Edwin Goedhart, sportarts bij Ajax. Bij de spelers van de Amsterdamse club werd vorige week een 'zweettest' afgenomen door het Gatorade Sports Science Institute (GSSI). Gatorade? Dat is toch een sportdrank die door Coca-Cola wordt geproduceerd?

'Ja en nee', zegt de bij het GSSI werkzame fysioloog Craig A. Horswill. Ja, Gatorade is een sportdrankje; nee, het moederbedrijf is niet Coca-Cola, maar Pepsi. Hij begrijpt de achterliggende gedachte achter de vraag wel, maar hij benadrukt dat het GSSI een onafhankelijk opererend onderzoeksinstituut is dat werk biedt aan een elftal wetenschappers, die in drie laboratoria in Illinois onderzoek verrichten naar sportvoeding.

De zweettest is opgezet om te kijken wat voor soort zweet een sporter precies afscheidt. Het liefst zet Horswill proefpersonen in een grote plastic zak op een hometrainer, zodat hij elk druppeltje lichaamsvocht kan opvangen. Bij een voetbalclub (Horswill testte eerder Real Madrid, Manchester United en Juventus) brengt hij bij elke speler vier sponsjes aan, die tijdens de training het vocht absorberen. Die sponsjes worden ter analyse naar de VS gestuurd, waar wordt vastgesteld wat een speler precies aan vocht afscheidt.

Want het ene zweet is het andere niet. De een scheidt meer natrium af, een ander sluist meer kalium weg. Door analyse van dat persoonlijke zweet kan per speler een eigen 'drinkstrategie' worden opgesteld. Volgens Goedhart legt een voetballer, het hangt uiteraard van de positie af, gemiddeld acht à tien kilometer per wedstrijd af, en verliest hij twee à drie liter vocht.

'Dat is te veel', zegt Horswill, die benadrukt dat verlies van 1 procent aan lichaamsgewicht al ten koste gaat van concentratie en presteren. Een lichte vorm van uitdroging heeft direct invloed op snelheid, concentratie en kracht. Juist in de laatste vijftien minuten, waarin statistisch gezien de meeste doelpunten vallen, is het zaak om de vochthuishouding op peil te houden.

Officieel mogen voetballers niet tijdens het spel drinken, dus stelen ze bij een blessurebehandeling een slokje. Horswill: 'Dan moet je vooraf goed drinken.' Goedhart: 'Maar niet te veel. Voetballers haten geklots in de maag.'

Verwacht niet dat er in de toekomst in de Arena elf drinkbussen met elf vlaggetjes langs de lijn zullen staan – net als bij topmarathonlopers voor iedere speler zijn eigen fles.

Goedhart: 'Goed drinken is belangrijk, ik ben ook benieuwd naar de uitslag van deze test. Maar er komen geen privé-flessen langs het veld te staan. Bij voetbal is wetenschap niet doorslaggevend, dat maakt die sport juist zo leuk. We zullen geen kampioen worden omdat we een beter sportdrankje hebben.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden