Van dichtbij gefotografeerd is een kever helemaal niet vies

Onder de microscoop krijgt de waterkever een kleurrijke schoonheid.

De zijn zuignappen lift de mannetjes-waterkever mee met het vrouwtje na de seks. Beeld Igor Siwanowicz

Dit bijna psychedelisch ogende plaatje is geen abstracte kunst, maar het voorpootje van een waterkever. Het uiteinde van zijn pootje, om precies te zijn, van onder bekeken en met een microscoop honderd keer vergroot. De fotograaf, Igor Siwanowicz, bemachtigde hiermee onlangs de vijfde plek in een fotowedstrijd van Nikon voor microscopiefotografie.

In het dagelijkse leven onderzoekt Siwanowicz (Howard Hugh Medical Institute, Virginia) het zenuwstelsel van libellen. Toen hij een tijdje terug bij het water libellen stond te vangen, stuitte hij toevallig ook op deze gegroefde haarwaterroofkever. Welke soort het is, durft hij niet te zeggen; in Noord-Virginia leven er wel zes, amper van elkaar te onderscheiden.

Het is een mannetje, wat aan deze voorpoot te zien is: de rondjes zijn zuignapjes. Ze gebruiken die om zich aan vrouwtjes vast te klampen tijdens de seks én daarna een tijdje te blijven hangen. 'Mate guarding' heet dat: het bewaken van de partner tegen rivalen. Als zo'n mannetje daar dan toch hangt, eet hij soms een hapje mee van het voedsel dat zijn vrouwtje vindt. Dat parasitaire gedrag stelden de vrouwtjes niet op prijs, dus wapenden ze zich in de loop der tijd door veranderingen in de textuur van hun vleugels en uitwendig skelet, zoals groeven. Daardoor konden mannetjes moeilijker meeliften. Hun evolutionaire antwoord: nóg meer zuignapjes, in verschillende soorten en maten.

Dat de zuignappen zo kleurrijk zijn, komt door de techniek van confocale microscopie. Daarbij wordt fluorescerende verf gebruikt, die bindt met het materiaal in het uitwendig skelet van de kever. De kleuren die ontstaan zijn afhankelijk van de eigenschappen van het materiaal. De verf licht op door er een laser op te richten, eenzelfde soort effect als bij blacklight.

Siwanowicz portretteert vaker dieren van extreem dichtbij, vooral insecten en reptielen. Daarmee wil hij de schoonheid laten zien van dieren die vaak smerig of eng worden gevonden. Dus hopelijk heeft u door deze kleurrijke zuignapjes iets meer bewondering voor de gegroefde haarwaterroofkever gekregen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.