Van der Steur houdt de eer aan zichzelf en stapt op

VVD-minister Ard van der Steur van Veiligheid en Justitie verdedigde zich donderdag urenlang strijdvaardig tegen nieuwe beschuldigingen in alweer een Kamerdebat over de slepende 'bonnetjesaffaire'. Maar na de eerste termijn maakte hij met een geëmotioneerd voorgelezen verklaring bekend dat hij tevoren al had besloten de koning zijn ontslag aan te bieden.

Premier Mark Rutte neemt afscheid van Minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie) na zijn aftreden tijdens een debat in de Tweede Kamer over zijn rol in de zogenoemde Teevendeal rond een schikking met drugscrimineel Cees H. Beeld anp

Daarmee kwam een abrupt einde aan een fel debat waarin de oppositiepartijen verklaarden weinig vertrouwen meer te hebben in de bewindsman. Vlak voor het opstappen van Van der Steur had premier Mark Rutte (VVD), terwijl hij op de hoogte was van de voorbereide verklaring, de geplaagde minister nog ferm verdedigd. Rutte zei nog altijd achter zijn beslissing te staan om in maart 2015 het toenmalige VVD-Kamerlid tot opvolger van de afgetreden Ivo Opstelten te benoemen.

Met zijn vertrek bespaarde Van der Steur zichzelf en zijn premier een moeilijke tweede termijn van het debat. Daarin zou niet alleen tegen Van der Steur een motie van wantrouwen zijn ingediend, maar zou ook de rol van Rutte in de politieke afwikkeling van de Teevendeal nog nauwer zijn betrokken. Bovendien werd op deze manier coalitiepartner PvdA niet gedwongen tot de lastige beslissing of zij moties, en zo ja welke, zou steunen.

soufflerende rol

Het nieuwe debat over de oude 'ontnemingsschikking' tussen Fred Teeven, voormalig officier van justitie en later staatssecretaris, en hasjhandelaar Cees H. was noodzakelijk na de publicatie van het boek De rekening voor Rutte door Nieuwsuur-journalist Bas Haan. Uit een niet eerder geopenbaard document bleek dat de soufflerende rol die Kamerlid Van der Steur vervulde voor minister Opstelten nog veel verder ging dan al bekend was. Hij bemoeide zich vergaand met de vraag hoe Opstelten de Kamer zou informeren over het bedrag dat indertijd met de schikking was gemoeid.

In de Kamer kreeg Van der Steur daarover een lading kritiek te verduren. 'Dit raakt aan het vertrouwen tussen Kamer en kabinet', zei CU-leider Gert-Jan Segers. Ook D66-leider Alexander Pechtold sprak van 'een kwestie van vertrouwen'. 'Aan liegende politici heeft de bevolking geen behoefte. Trek uw conclusie', beet SP-voorman Emile Roemer de bewindsman toe. Sybrand Buma (CDA) zei 'heel erg te twijfelen' aan zowel Rutte als Van der Steur en waarschuwde: 'Hoogmoed komt voor de val.'

Ook regeringspartij PvdA stelde bij monde van fractieleider Attje Kuiken vast dat door Van der Steur aan de vereiste 'doelstelling van het juist en volledig informeren van de Kamer' niet was voldaan. PVV-leider Geert Wilders: 'Bent u een plucheplakker of zegt u: ik doe Nederland een plezier en stap op?'

Teevendeal

Liveblog
Het was donderdag erop of eronder voor Van der Steur. We volgden het debat op de voet in ons liveblog.

Reconstructie
Ard van der Steur koos voor de leugen. De meedogenloze reconstructie van onderzoeksjournalist Bas Haan. (+)

Rutte
Lees hier de vier vragen die de premier moest beantwoorden in het debat. (+)

Nadat Van der Steur inderdaad naar huis ging, kon er bij zijn opponenten wél een compliment af voor het voeren van het debat. Kuiken: 'Dit is zijn eigen conclusie geweest, die kwam voor ons als een verrassing. We waren niet gewaarschuwd. Ik vind dat hij zich waardig heeft verdedigd.' Wilders: 'Het siert hem dat hij zich voluit heeft verdedigd.' Segers: 'Klasse om eerst naar de Kamer te komen voordat hij opstapt.'

Net als na het vertrek van Opstelten is minister Stef Blok voorlopig waarnemer op Veiligheid en Justitie.

Ard van der Steur. Beeld anp

Geëmotioneerd en niet zonder bitterheid kondigde minister Van der Steur vanavond zijn vertrek aan in de Tweede Kamer:

'Ik zie, ik merk en ik voel dat mijn antwoorden er niet toe doen. Want velen hebben het politieke oordeel al lang geveld. Ik heb de vragen naar eer en geweten beantwoord. Dat was voor mij minder moeilijk dan u misschien denkt.

'Ik heb elke dag gevochten om Nederland veiliger te maken. Samen met alle politieagenten, officieren van justitie, de mensen van de reclassering, gevangenisbewaarders en alle mensen van de IND en het COA. Wat een geweldige mensen zijn dat. En dat geldt net zo goed voor mijn integere, loyale, toegewijde en betrokken mensen op het ministerie. Daar kun je alleen maar trots op zijn. En dat ben ik. En dat geldt ook voor mijn vriend staatssecretaris Dijkhoff. Onze samenwerking was perfect. Maar daarom verdienen zij een minister die het volle vertrouwen van de Kamer geniet. Ik voel dat vertrouwen niet. Ik wilde dit debat voeren omdat ik mij wilde verdedigen tegen onterechte beschuldigingen die ongefundeerd zijn en niet op feiten gebaseerd. Ik zal nu mijn ontslag aanbieden aan Zijne Majesteit de Koning.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden