Van der Steur geeft fout toe: informatie over Brusselse terrorist kwam niet van FBI

Opnieuw geeft minister Van der Steur toe dat hij een fout heeft gemaakt. De informatie die zijn ministerie uit de Verenigde Staten kreeg over de terroristische broers El Bakraoui kwam niet van de FBI, maar van de politie van New York. Dat schrijft de minister woensdag aan de Tweede Kamer. Dinsdag beweerde hij nog in een Kamerdebat dat de FBI de afzender was.

Minister Ard van der Steur. Beeld anp

De minister debatteerde gisteravond met de Tweede Kamer over de aanslagen in Brussel en in het bijzonder over zelfmoordterrorist Ibrahim El Bakraoui die in juli vorig jaar nog door Turkije werd uitgewezen naar Nederland. El Bakraoui blies zichzelf vorige week op in de vertrekhal van luchthaven Zaventem. Zijn jongere broer Khalid liet zijn bomgordel ontploffen in de Brusselse metro. 32 mensen kwamen om.

Een week voor de aanslagen kreeg de Nederlandse Ambassade in Washington informatie van de Amerikanen over de twee broers. De Amerikanen waarschuwden dat de mannen criminele en terroristische banden hadden. Die informatie kwam niet van de FBI, maar van de New Yorkse politie, schrijft de minister vandaag.

Van der Steur: 'De Nederlandse liaison op de ambassade in Washington heeft het bericht ontvangen van een andere grote Amerikaanse opsporingsinstantie, namelijk de Intelligence Division van de New York Police Department (NYPD). De liaison heeft deze informatie zoals te doen gebruikelijk zonder vermelding van de herkomst doorgestuurd aan de Nationale Politie. Vervolgens is in Nederland aangenomen dat de informatie afkomstig zou zijn van de FBI.'

Het is opvallend, zegt politiek verslaggever Frank Hendrickx, dat de Nederlandse overheid een week lang met verschillende versies van het verhaal komt. 'Eerst zou Turkije het protocol niet hebben gevolgd, dinsdag zei Van der Steur dat er geen protocol was. Eerst zei hij dat de informatie van de Amerikanen werd doorgegeven aan de Belgen, nu zegt hij dat de informatie van de Belgen kwam. De vraag rijst dus: weet hij wel hoe het zit?'

De minister benadrukt dat het verkeerd interpreteren van de afzender niets afdoet aan de inhoud van de informatie. Politieke gevolgen van zijn vergissing sluit hij niet uit: 'Dat kan altijd wel, maar dat is niet aan mij', zei hij tegen persbureau ANP. Tegen de Telegraaf zei hij echter niet van plan te zijn af te treden. Hij wilde verder niet op de kwestie ingaan.

Interview

Zijn eerste jaar als minister werd een rampjaar, maar Ard van der Steur hoopt het vertrouwen te herstellen in zijn ministerie van Veiligheid en Justitie, zijn ambtenaren en zichzelf, zei hij half maart in een interview met de Volkskrant. Lees het hier terug. (+)

El Bakraoui stond niet in Nederlandse systemen

Kort na de aanslagen werd bekend van één van de broers, Ibrahim el Bakraoui, in 2015 door Turkije naar Nederland was uitgewezen. De in België veroordeelde crimineel was afgelopen zomer door de Turken opgepakt in het grensgebied met Syrië. Bakraoui werd samen met een Duitser, op hun verzoek, op het vliegveld naar Nederland gezet. Turkije verstuurde een digitale memo naar de Nederlandse ambassade, maar deze werd door het ambassadepersoneel niet opgemerkt. Op Schiphol konden de twee mannen met hun EU-paspoorten ongehinderd doorlopen.

Pas een dag later trok de Nederlandse politie op verzoek van de Belgen de naam El Bakraoui na in de systemen. Er was echter niks verdachts over hem te vinden. Zijn criminele verleden in België stond niet geregistreerd in Nederland. Minister Van der Steur gaf donderdagavond hierover een beknopte uitleg. Vervolgens kreeg hij van de Kamer 166 schriftelijke vragen waarop hij gisteren de antwoorden leverde.

Oppositie hekelt gebrekkige antwoorden

Van der Steur vond gisteren de voltallige oppositie tegenover zich. Zijn antwoorden schieten vooralsnog tekort, steldden oppositieleiders. Hij kon bijvoorbeeld niet zeggen waarom de VS Nederland waarschuwde dat de Belgische broers mogelijk criminele en terroristische banden hadden. Was dat omdat Ibrahim el Bakraoui al in juli 2015 door Turkije naar Nederland was uitgezet? 'Dat weet ik niet,' moest de bewindspersoon telkens weer antwoorden.

Van der Steur moest ook toegeven dat Nederland geen idee had waar El Bakraoui zich bevond toen de Amerikanen met de waarschuwing kwamen. Volgens sommige oppositiepartijen had Nederland op dat moment zelf op zoek moeten gaan naar de broers. Van der Steur bleef er op wijzen dat de bal vooral bij de Belgen lag. Waarom de Amerikanen de informatie aan Nederland gaven, weet de minister ook niet. Hij zegt toe daar navraag naar te gaan doen.

De broers el Bakraoui, rechts Ibrahim. Beeld afp
Minister Ard van der Steur. Beeld anp

Drie keer eerder in de fout

De VVD'er volgde een jaar geleden Ivo Opstelten op als minister van Justitie. Sindsdien wordt zijn ministerschap gekenmerkt door pijnlijke incidenten. Drie keer eerder moest hij toegeven fout te zitten. Hij ging als minister door het stof omdat hij toen hij nog Kamerlid was zijn voorganger had gesouffleerd rondom de Teevendeal. Hij moest toegeven dat zijn departement een fotoshoot met Volkert van der G. orkestreerde, iets waarvan hij aanvankelijk niet op de hoogte was. En hij maakte excuses aan MH17-anatoom George Maat, die hij ten onrechte had beschimpt nadat de professor een college had gegeven over het identificeren van slachtoffers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.