Van der Laan: Krakers moeten schade betalen

AMSTERDAM - Burgemeester Eberhard van der Laan van Amsterdam wil de schade aan zijn stad verhalen op de krakers die vrijdag de confrontatie aangingen met de politie. Hij overweegt hen collectief aansprakelijk te stellen, waarbij iedere aanwezige een deel van de schade moet betalen.

Een kraker wordt opgepakt tijdens rellen in Amsterdam.Beeld anp

Een vergelijkbare procedure is eerder met succes gebruikt na voetbalrellen. 'We willen voorkomen dat de rekening terechtkomt bij de gewone belastingbetaler', zegt een woordvoerster. Volgens haar moeten veroorzakers zelf betalen voor de vernielingen in de binnenstad en medische behandeling van agenten en politiepaarden. Een dergelijke civiele procedure staat los van een eventuele strafrechtelijke vervolging.

Mobiele eenheid
Circa tweehonderd krakers raakten vrijdagavond slaags met de mobiele eenheid in de Spuistraat. Daar hadden zij net enkele etages gekraakt. Volgens de politie bekogelden zij ook het politiebureau en voorbijgangers met stenen en flessen. De krakers zeggen dat de mobiele eenheid het geweld begon.

Traangas
De politie schoot met traangas en voerde charges te voet en te paard uit. Daarbij raakten twee agenten gewond, een van hen verloor zijn tanden. Een onbekend aantal krakers raakte gewond, onder wie de 19-jarige Ruby. Een ANP-foto van de arrestatie van het blonde meisje met halfgeschoren hoofd, stond zaterdag onder meer in de Volkskrant. Ruby liep een scheur van tien centimeter op in haar schedel. Zij gaat aangifte doen tegen de politie voor zware mishandeling en poging tot doodslag. Bij de rellen raakten ook vier paarden gewond.

Barricades
Volgens buurtbewoners hadden de krakers op diverse plekken materiaal klaargezet om barricades te bouwen. Bij de doorgangen naar de Herengracht en Keizersgracht werden matrassen en fietsen opgestapeld en overgoten met brandbare vloeistof. De politie kan dat niet bevestigen. De barricades zijn met een shovel opzij geschoven. Tijdens de rellen sneuvelden ramen, geparkeerde auto's en werd het wegdek opengebroken.

Elf personen zijn opgepakt op verdenking van openbare geweldpleging. Een van hen zou een agent hebben mishandeld, de rest wordt verdacht van openlijke geweldpleging. Zij moeten zich op 13 oktober verantwoorden op een snelrechtzitting. 'We willen direct aangeven dat we dit niet accepteren', aldus een woordvoerder van het Openbaar Ministerie.

Vijf personen zijn weer heengezonden, onder wie twee minderjarigen die volgens het jeugdstrafrecht worden vervolgd. Vier van de elf aangehouden personen zijn van buitenlandse afkomst. De gekraakte etages zijn maandag weer ontruimd door de politie. Het pand bleek verlaten.

Aangifte doen
De gemeente Amsterdam kan nog niet zeggen hoeveel de totale schade is. 'Wij roepen iedereen op aangifte te doen,' zegt een woordvoerder. Volgens haar wordt het lastig om de gemaakte schade per individu toe te schrijven, ondanks het gebruik van camerawagens. Veel krakers dragen bijvoorbeeld bivakmutsen. Bovendien is moeilijk te zien wiens steen, waar belandt.

Twee jaar geleden lukte het Amsterdam zestien verdachten hoofdelijk aansprakelijk te stellen na voetbalrellen. Ook toen liepen paarden en agenten letsel op en werd straatmeubilair vernield. De verdachten moesten 2.700 euro per persoon betalen, ongeacht hun aandeel in de rellen. Aan de hand van camerabeelden werden de verdachten geïdentificeerd. Volgens Amsterdam hebben die verdachten allemaal betaald.
De krakers demonstreerden vrijdag tegen een nieuwe wet die kraken strafbaar maakt. De wet werd op 1 oktober van kracht.

Ook zelfkritiek van krakers op internet
Hoewel krakers op internetfora vooral schelden op het 'buitensporige geweld' van de 'wouten' en 'smerissen', staat op de alternatieve nieuwssites indymedia.nl en squat.net ook een zelfkritische evaluatie van de rellen in Amsterdam. De in het Engels geschreven bijdrage is ondertekend door 'Militant Mirror'.
'Geweld gebruiken, mensen proberen te raken, dingen kapot maken DOEN WE NIET ALLEEN VOOR DE LOL', houdt hij zijn medekrakers voor. 'De militant wil de samenleving veranderen, niet alleen een paar uur actie beleven.'

Contraproductief
Geweld is toegestaan, stelt de schrijver. Maar doelloos geweld, zoals het omgooien van auto's zonder daar een barricade van te maken, is volgens hem contraproductief. 'Wat voor indruk denk je dat dat maakt op de mensen om ons heen?'
Dan heeft hij nog twee punten van aandacht. 'HOE FUCKING STOM ben je, als je een stoel van tien meter afstand naar de politie gooit, terwijl er mensen van ons voor je staan? Ik hoop dat die arme jongen niet al te zwaar gewond is.'
En: geen alcohol meer bij de demonstratie. 'Dat is verdomd gevaarlijk. Drink dus de volgende keer na afloop.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden