Van der Laan: Joanna had niet op lijst moeten staan

Joanna, de activiste die werd gearresteerd tijdens de inhuldiging van Willem-Alexander, stond op 30 april ten onrechte op een lijst met 'potentieel gewelddadige eenlingen'. Dat zei burgemeester Van der Laan donderdag in een commissievergadering van de Amsterdamse raad.

AMSTERDAM - 'Er stonden totaal verschillende risicotypes samen in één boekje', zei Van der Laan. 'Joanna hoorde daar achteraf bekeken niet bij. Dat gaan we in de toekomst anders doen. Het vergroot de kans op fouten.'

Vooraf had Van der Laan beloofd te waken over de vrije meningsuiting. 'Daar waren we tijdens de voorbereiding allemaal op uit: Amsterdam blijft de meest vrije stad ter wereld.' Er waren protestplekken, individuen zouden hun mening ongestoord kunnen uiten. Agenten moesten bij het zien van Oranje-onvriendelijke taferelen even op de tanden bijten. 'Met die subtiliteit hebben we de agenten opgezadeld', zei Van der Laan. 'Dat heeft hen op straat in de problemen gebracht. De bedoelingen waren goed, er is in de voorbereiding veel aandacht naar gegaan, maar in zijn totaliteit ging het mis.'

Gisteren, tijdens het bezoek van het koningspaar aan Utrecht, ging het weer mis: een demonstrant werd ten onrechte opgepakt, omdat hij een bord omhoog hield met 'weg met de monarchie'. De politie bood excuses aan.

De tienduizend agenten die in Amsterdam tijdens de kroning zijn ingezet, kregen vooraf twintig foto's te zien om mogelijk 'gevaarlijke eenlingen' beter te spotten.

Dat er bij de foto's geen namen stonden omwille van de privacy, maakte identificatie lastig. Hans Maessen, lid van het Nieuw Republikeins Genootschap, werd bij zijn arrestatie verward met de nummer twee op de lijst. Maessen stond op dat moment al meer dan twee uur op de Dam, gekleed in herkenbaar republikeins wit en met een duidelijke slogan. Pas bij zijn arrestatie werd zijn legitimatie gevraagd. De burgemeester zag in de late identificatie enkel een blijk van vertrouwen: 'Agenten die bekend waren met Maessen, hebben hem eerder op de dag gewoon met gerust gelaten.'

Uit transcripties van portofoonverkeer tussen agenten op de Dam blijkt dat herhaaldelijk werd aangedrongen op identificatie voor arrestatie. Kennelijk door ruis, omgevingslawaai of een slechte verbinding gebeurde dat niet. De vergissing werd volgens de politie pas duidelijk toen beiden op veilige afstand van het balkon aan de officier van justitie werden voorgeleid. Agenten doen waar ze voor zijn opgeleid, verklaarde Van der Laan: 'Handelen, problemen oplossen. Toen de communicatie het op een cruciaal moment liet afweten hebben ze voor de veiligste oplossing gekozen: nu weg.'

UIT HET PORTAFOONVERKEER TIJDENS ARRESTATIE DAM

10u02.22 'Eh jongens we zijn er bijna wat is de bedoeling?'

'Vorderen, als het hem is, dat ie weggaat. Gaat ie niet weg, dan hou je hem aan'

10u03.22 'Hij (Hans Maessen, red.) is omsingeld.'

10u03.56 'Test....test'

10u04.08 'De pers springt er nu langs alle kanten bovenop dus we moeten even wachten'.

'Weet ik maar we willen even die twee namen'

10u04.20 'Heb je voor ons die twee namen bij die mensen?'

10u04.30: 'Hebben hier voor J.H. (Hans Maessen) en J. v.d. H. (Joanna)'

10u04.36 (geen verbinding)

10u04.50 'Heb je dat gevangen?'

'Ja gaat om foto nummer 2 toch? Begreep ik?'

'Ja als je daar een naam bij kan geven? (onverstaanbaar) meneer J.v.d.H. of euh meneer J.M. bedoel ik'

10u06.16 'Staat die eh Joanna in dat hoekie?'

Via de radio wordt opgeroepen een foto te maken van Joanna, 'zodat we een laatste update hebben. Staat in het boekje als numero 12. Even de id-gegevens vaststellen bij controle.'

Om 10u09 antwoordt een agent bevestigend op oproep of Hans Maessen is aangehouden. Om 10u11 volgt bericht dat Joanna ('die vrouw') is aangehouden.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden