Van den Hoogenband redt het niet

De olympische heerschappij van Pieter van den Hoogenband is op de Spelen in China ten einde gekomen.

Van den Hoogenband eindigde in de finale te Peking op de vijfde plaats, op ruim een halve seconde (0,54) van zijn troonopvolger, de Fransman Alain Bernard. VdH was de eerste die in het bad twee banen overstak om de nieuwe kampioen te feliciteren.

Bernard was aangedaan door het gebaar van de zwemmer die zijn grote voorbeeld was. ‘Pieter, je bent geweldig’, sprak hij in de catacomben. En als een echte zwemmer: ‘Wat was je tijd?’

VdH zwom de tweede beste tijd uit zijn loopbaan: 47,75. Hij had erop gerekend in de laatste olympische race zijn tijd van woensdag (47,68) nog te verbeteren. Dat lukte niet, omdat hij in het tweede deel van de race zijn rust verloor en al te zeer begon te raggen.

‘Verrek, wat kan het mij ook schelen’, had hij in zichzelf gedacht na zijn keerpunt en hij was met al zijn krachten in achtervolging gegaan op de leiders halverwege de wedstrijd, Eamon Sullivan en Alain Bernard.

Het was een overschatting van zijn mogelijkheden. Van den Hoogenband had door zijn mindere start en keerpunt, een terugkerende kwaal sinds de techniek in zwemmen is veranderd, geen enkele kans bij dat leidende tweetal in de buurt te komen. De titelverdediger zei dat hij echter niet voor brons was gekomen. Voor hem telde, het klonk bijna arrogant maar toch ook wel begrijpelijk, maar één medaille. En dat was de gouden.

Haalbaar
Brons was haalbaar geweest, oordeelde coach Jacco Verhaeren, maar dan had zijn pupil wel binnen de technische restricties moeten blijven zwemmen. Lager in de slagfrequentie, langer in de haal. Nu bleven de Amerikaan Jason Lezak en de Braziliaan Cesar Cielo Filho net buiten zijn greep. Zij deelden het brons.

De teleurstelling van de Nederlander gold een tas en een zwemplankje in de kleedkamer. Daarna kon hij al vrij snel zijn beheersing bijeen rapen en de wereld met zijn bekende brede lach tegemoet treden. Hij zei dat het doel niet gehaald was, maar dat de reis de moeite waard was geweest.

Velen vonden dat Van de Hoogenband, 30 inmiddels, beter in Athene, na zijn tweede goud op de 100 vrij, de handdoek had kunnen werpen. Velen voor hem hadden geprobeerd hun heerschappij op dit klassieke nummer, om de meest prestigieuze medaille in het zwembad, nog eens met vier jaar te verlengen. Maar zelfs de Rus Popov, alom beschouwd als de beste crawlzwemmer die ooit heeft geleefd, is dat niet gelukt.,

Drie goud
De Nederlander, Popovs opvolger in 2000, zag dat anders en begon een lange queeste voor het derde sprintgoud. Drie goud bezat hij overigens al. In 2000 werd hij ook olympisch kampioen op de 200 vrij, misschien wel de medaille waar hij de fijnste herinneringen aan beleeft.

In 2005 belandde Van den Hoogenband op de operatietafel voor zijn chronisch zwakke rug. Hij werd aan een hernia geholpen. Hij gaf niet op, maar doseerde zijn krachten nadien nog meer. In 2006 leek hij aardig terug, met de Europese titel op de 200 vrij. Maar pralen op de 100 vrij waren er na 2004 niet meer voor hem.

In 2007 kon hij, bij zijn laatste poging, de wereldtitel op die afstand niet binnenhalen. Die werd toen in Australië gedeeld door de Canadees Hayden en de Italiaan Magnini. Beide zwemmers haalden de olympische 100 meter-finale niet.

Hard zwemmen bleek in 2008 totaal veranderd. Een spierkolos als Alain Bernard en de qua postuur iets ouderwetser ogende Australiër Sullivan gingen om beurten onder het acht jaar oude wereldrecord (47,84) van Van den Hoogenband door. Zij zijn sprinters van de 50 meter die kunnen doordenderen. Ook de ontwikkeling van supersnelle pakken zorgde voor een revolutie in het hardzwemmen.

In Peking bleek Van den Hoogenband, de man met zwakke rug, zijn krachten knap verdeeld te hebben. Hij zag doelbewust af van de 200 meter, waarop hij zilver in zicht had. Het was om te onderschrijven: ik wil maar één ding. Eerzucht, hij heeft altijd gestreefd naar het hoogste, leidde deze keer niet tot succes.

Van den Hoogenband verliet het olympische zwembad als verliezer. Zijn tijd is voorbij. Hij zei het racen op het hoogste niveau, de kriebels in de buik voor de finale en het omdraaien van het hoofd naar het alles verklappende scorebord, nu al te missen.

vk.nl/os

Pieter van den Hoogenband loopt teleurgesteld naar de kleedruimte na afloop van de finale 100 meter vrij op de Spelen. VdH eindigde als vijfde. (ANP)Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden