Van den Berg is de hoofdpersoon in schelmenroman over De Pers

Cornelis van der Berg, bedenker en uitgever van gratis krant De Pers, schrijft over een ontmoeting, een van de vele, met Cees van der Hoeven. De voormalige topman van Ahold is adviseur van Marcel Boekhoorn, de financier van De Pers.


De tweede fles wijn is net opengetrokken als Van der Hoeven zegt: 'Hoe is je seksleven? Ik heb begrepen dat je al een tijdje geen seks hebt gehad (...). Ik wil je in ieder geval meegeven dat als er daadwerkelijk problemen zijn, die voor een paar honderd euro zijn op te lossen.'


Van den Berg vraagt zich af of er echt een escort voor zijn deur zou hebben gestaan, als hij het aanbod zou hebben aangenomen. 'Nog veel interessanter is echter dat het verlies inmiddels op 30 miljoen stond en dat Cees dacht dat in mijn seksleven de verklaring lag.'


Zoiets verwacht je niet, van een topman van Ahold. Alleen daarom al is Het complot van Cornelis van den Berg (1975) een geweldig boek. Het is onthullend, messcherp, geestig, soms onbegrijpelijk en bovenal nietsontziend eerlijk, zoals niet alleen de anekdote over de plotselinge verliefdheid van hoofdredacteur Ben Rogmans bewijst.


Van alle boeken die de afgelopen jaren over kranten en hun uitgevers zijn verschenen - inclusief Gratis maar niet goedkoop, ook over De Pers, van Govert Schilling - is Het Complot veruit het grappigst. Dat komt vooral door de openhartigheid van Van den Berg, de man die De Pers bedacht en in een lange reeks anekdotes de opkomst van de krant beschrijft - én zijn eigen ondergang als uitgever.


Een andere ontmoeting met Van der Hoeven levert de volgende monoloog op. 'Ik heb er helemaal genoeg van. Weet je wel met wie je te maken hebt? Ik heb met Gorbatsjov de nacht doorgetrokken. Ik heb het mobiele nummer van Clinton in mijn telefoon staan. Ik kan hem nu bellen. Moet ik hem nu bellen? Ik begrijp echt helemaal niets van jouw gedrag. Ik begrijp het gewoon niet.'


Dat overkwam tussen januari 2007 (eerste nummer De Pers) en augustus 2008 (vertrek Van den Berg) talloze mensen, dat ze de uitgever niet begrepen. Eigenlijk begreep niemand hem. Toch nog een keer Van der Hoeven, ter illustratie van het onbegrip: 'Wat ons vooral nekt is dat Cornelis niet het soort uitgever is dat een café binnenkomt, zijn Ferrari-sleutels op de bar slingert en de barman om een blonde rakker vraagt.'


Nee, zo'n man is Van den Berg niet. Wel haat hij autoriteit, komt hij altijd en overal te laat en schiet zijn empatisch vermogen nogal eens tekort, zacht uitgedrukt. Een decadente schavuit, wordt hij op de achterzijde van het boek genoemd, hoogstwaarschijnlijk met zijn eigen instemming. Van den Berg is de hoofdpersoon in zijn eigen schelmenroman, een idealist die bedrogen uit komt.


De belangrijkste bijrol is voor Marcel Boekhoorn, vanzelfsprekend, de man die De Pers financierde, een miljoen of zestig in rook zag opgaan en ook geen grip kon krijgen op de man die de krantenwereld bestormde.


Van den Berg spaart niemand, ook zichzelf niet. Hij bekent: 'Ik ben snel verveeld. Het is waar: ik ben een waardeloze manager. Waarschijnlijk de slechtste die ik ken.'


Na zijn vertrek maakte Van den Berg een wereldreis en was hij, volgens Vrij Nederland, barman in het Antwerpse jenevercafé De Vagant. De Pers is ingelijfd door Wegener en is niet geworden wat Van den Berg voor ogen had. Schrale troost: hij heeft het in elk geval geprobéérd.Het complot, het ware verhaal achter het ontstaan van dagblad De Pers


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden