Van Britse marine rest slechts een vlootje

'In sommige opzichten is het niet meer hetzelfde als voor de bezuinigingen', roept een kapitein van de Britse marine op een waterfiets, in een cartoon in The Times....

Zo erg is het nog niet. Soms, zoals tijdens de Falklandoorlog of bij de invasie van Irak, wappert de Union Jack nog fier boven de wereldzeeën, maar in werkelijkheid is de Britse vloot nog maar een schim van wat hij in het verleden was. De Britse Royal Navy telt nog slechts 36 schepen, tegen 950 in 1815, toen admiraal Nelson zijn grote overwinning bij Trafalgar haalde, en negenhonderd in 1945, aan het eind van de Tweede Wereldoorlog.

Als de regering haar plan uitvoert om uit bezuinigingsoverwegingen dit jaar nog vier verouderde torpedojagers uit de vaart te halen, zal de Royal Navy voor het eerst in vierhonderd jaar zelfs kleiner zijn dan de Franse marine, mijnenvegers en onderzeeboten niet meegerekend.

Sommige Britten kunnen het maar moeilijk verkroppen dat de eigen vloot die van de traditionele aartsvijand aan de overkant niet meer de baas kan, terwijl de Fransen op het internationale oorlogstoneel toch een heel wat minder ambitieuze rol vervullen. De Conservatieve parlementariër Nicholas Soames (een kleinzoon van First Lord of the Admirality Winston Churchill) noemde het onlangs in het Lagerhuis 'waanzin om ook nog vier torpedojagers uit de vaart te nemen'. Groot-Brittannië zou daardoor zelfs niet meer aan zijn verplichtingen in vredesoperaties kunnen voldoen.

De regering ontkende in het debat dat hierover al een definitief besluit is genomen en betoogde zelfs in de toekomst weer twaalf nieuwe torpedojagers te willen aankopen. Maar nadat gisteren bekend werd dat het ministerie van Defensie al vier miljard euro te veel heeft uitgegeven is het nog maar de vraag of deze geplande uitbreiding doorgaat.

De vier met Sea Dart-raketten bewapende torpedojagers die nu uit de vaart dreigen te worden genomen, speelden in het verleden een vitale rol bij het beveiligen en escorteren van vliegdekschepen. Vervangende schepen zouden op zijn vroegst in 2007 beschikbaar zijn. De marine heeft twaalf nieuwe torpedojagers op het verlanglijstje staan, maar admiraal Sir Alan West zei begin januari al blij te zijn als hij er zes krijgt.

In 2012 zou de marine ook over twee nieuwe vliegdekschepen moeten kunnen beschikken. Maar het prijskaartje is hoog. Wapenfabrikant BAe, die gisteren de schuld kreeg van de grote overschrijdingen van het defensiebudget, stelt dat de schepen zeker vier miljard pond kosten, in plaats van de drie miljard die de regering hiervoor heeft gereserveerd.

Zowel binnen de regering als het leger is niet iedereen overtuigd van de noodzaak van een grote marine. In de nieuwe oorlog tegen het terrorisme bestaat meer behoefte aan hightech-wapentuig en geavanceerde communicatiesystemen, waarmee bijvoorbeeld informatie kan worden verzameld, dan aan slagschepen die zijn ontworpen voor de Koude Oorlog. 'De grijze gevaarten zijn tegenwoordig alleen nog bruikbaar als decor voor een cocktailparty', schreef luitenant ter zee Lewis Page onlangs in het blad Prospekt.

Admiraal Sir Alan West troostte de Britten echter. Hij zei deze maand dat de gevechtskracht van de huidige Britse vloot zelfs met minder schepen nog altijd groter is dan die van de Franse. 'Ik denk niet dat de Fransen in staat zouden zijn geweest om tijdens de oorlog in Irak 33 schepen in te zetten.'

Volgens de admiraal zou de Royal Navy zelfs voldoende slagkracht hebben om net als in 1982 een grootscheepse invasie op de achtduizend mijl verderop gelegen Falkland-eilanden uit te voeren. Maar, zo haastte de admiraal zich eraan toe te voegen, plannen daarvoor bestaan niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden