Van Bommen Berend tot Marianne Timmer

Abel Tasman kennen we – de ontdekker van Nieuw Zeeland. Maar wie wist dat hij uit Lutjegast komt? De lezers van de Canon van Groningen in elk geval wel....

Wie en wat staan erin? Abel Tasman dus, en Bommen Berend, de bisschop van Münster die in 1672 probeerde de stad Groningen plat te bombarderen en die Stadjers nog altijd een vrije dag bezorgt op 28 augustus – Groningens Ontzet. Arts en feministe Aletta Jacobs natuurlijk. Schilder Jozef Israëls. Anthony Winkler Prins – inderdaad, de samensteller van de encyclopedie.

Zo’n canon roept natuurlijk discussie op, merkten samenstellers Henk Boels en Albert Buursma al snel. Want waar trek je de lijn? Waarom Marianne Timmer wel en Erwin Koeman niet? Waarom staat Imca Marina er niet in? En waarom moest het schildersechtpaar Hendrik Willem Mesdag en Sientje van Houten het veld ruimen voor de collega Otto Eerelman? Omdat die laatste meer met Groningen had, en er ook bekender was, terwijl de Mesdagjes zich vooral op de Haagse School stortten, zegt samensteller Albert Buursma.

In de canon staan, behalve 52 boegbeelden (bijzondere mensen) ook nog veertig ijkpunten: bijzondere gebeurtenissen, plekken, ontwikkelingen, die de geschiedenis van de provincie hebben gevormd. De Slag bij Heiligerlee bijvoorbeeld, maar ook de gasbel van Slochteren en de aanleg van de Blauwe Stad. Ook het roemruchte verkeerscirculatieplan staat erin, tot grote vreugde van commissaris van de koningin Max van den Berg. Hij bedacht het plan in 1972, toen hij nog wethouder was.

Onder de 52 boegbeelden zijn slechts drie vrouwen: Aletta Jacobs, de zestiende-eeuwse zakenvrouw Beetke van Rasquert en sportvrouw Marianne Timmer. Daaruit blijkt wel hoe moeilijk het was vrouwelijke boegbeelden te vinden, verontschuldigt de samensteller zich, die benadrukt dat een canon allesbehalve statisch is en geregeld herijkt moet worden. ‘In de loop der tijden zullen er vast meer vrouwen in aanmerking komen.’

De canon is bedoeld om de bewoners zich bewuster te maken van de geschiedenis van hun regio. Ook kan de canon in het onderwijs worden gebruikt.

De canon is het begin van een belangrijk jaar voor de geschiedenis van de stad, zegt directeur Eddy de Jonge van de Groninger Archieven. In juni komt er bijzondere aandacht voor Aletta Jacobs, en in oktober wordt de nieuwe Geschiedenis van Groningen uitgegeven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.