Van Basten kijkt 'niet onbewogen' naar verleden

Hard gras: Een monument voor Van Basten. Veronica, 21.10 uur...

Marco van Basten houdt er niet van om naar beelden van zichzelf te kijken, maar nu hij door sportjournalist Hugo Borst wordt getrakteerd op de belangrijkste momenten uit zijn carrière, moet hij toegeven ervan te genieten. 'Ik dacht altijd: dat komt later wel.'

De tweede en derde aflevering van Hard Gras zijn gewijd aan Marco van Basten, de miraculeuze spits, die op achtentwintigjarige leeftijd zijn loopbaan moest beëindigen, omdat een enkel het definitief had begeven. De aflevering van vanavond gaat over Van Bastens Nederlandse periode. Volgende week komen de doelpunten in Italiaanse dienst aan bod.

Voor Ajax speelde Van Basten 133 competitiewedstrijden waarin hij 128 maal scoorde. Driemaal was de Utrechter Europees voetballer van het jaar. In 1992 werd hij als beste van de wereld gekroond.

Programmamakers Hugo Borst en Henk Spaan beseften maar al te goed dat een dergelijke palmares niet met grote woorden hoeft te worden onderstreept. In Monument voor Van Basten zitten Borst en Van Basten in fauteuils voor een televisie waarop de mooiste doelpunten voorbij komen. Beide heren smullen van de beelden, en de kijker geniet mee.

De beste momenten uit deze ode aan Van Basten zijn echter niet de omhaal tegen Den Bosch of het 'stiffie' tegen Feyenoord, maar de close-ups van Van Bastens gezicht, vastgelegd tijdens momenten waarop de ex-voetballer zijn kunsten nader bekijkt. De afstandelijke houding die hem gedurende zijn loopbaan typeerde, blijkt dan plaats te hebben gemaakt voor een aangenaam soort tevredenheid. Of het hem ontroert, vraagt Borst, al die momenten waarop de wereld niet stuk leek te kunnen. 'Ik kijk er zeker niet onbewogen naar', erkent Van Basten, 'maar ik kan hier niet gaan zitten huilen voor de televisie.'

Dat hij het woord huilen in de mond neemt, zegt veel. Van Basten was een speler die veel waarde hechtte aan het recht van de sterkste. Emoties hoorden in de wereld van deze strenge vorst niet thuis - scoren en winnen, dát was Van Bastens missie, hem ingegeven door het talent dat hem als vanzelfsprekend verhief boven zo veel anderen. Met als bijkomstigheid dat de spits uit het oog verloor dat er buiten de stadions ook wel eens wat gebeurde. Dat Gullit Der Zuid-Afrikaanse ANC-leider Nelson Mandela in het openbaar prees, vond Van Basten niks. En toen hem een keer werd gevraagd of hij wist hoeveel het minimumloon bedroeg, dacht Van Basten met het antwoord 'een kleine tienduizend gulden' aardig in de buurt te zitten.

Drie jaar na zijn afscheid als voetballer is 'San Marco' terug op aarde. Hij glundert bij het zien van onvergetelijke acties en schaterlacht als Danny Blind oude stijl, met een wilde bos haar en een ferme snor, in beeld verschijnt.

Van Basten die vertelt over zijn laatste jaar bij Ajax, waarin alles lukte, omdat hij smoorverliefd was, 'dan gaat nu eenmaal alles sneller'. Zijn afkeer van spelersmakelaar Appollonius Konijnenburg ('die man is zielig'). De wijze waarop hij verhaalt over zijn 'elegante periode, toen ik nog twee goede enkels had'. Het antwoord op de vraag of die omhaal tegen Den Bosch een perfecte was: 'Hij neigt er wel naar, moet ik zeggen.'

Een monument voor Van Basten is voor iedere voetballiefhebber verplichte kost.

Ronald Ockhuysen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden