Van astronomie tot Van der Waals

De KNAW gaat een serie boeken uitgeven over de geschiedenis van de Nederlandse wetenschapsbeoefening. Ze zijn vooral bedoeld voor buitenlandse onderzoekers....

DE Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) is begonnen met een ambitieus boekenproject. Vorige week vielen op de redactie van de Volkskrant drie kloeke werken in de bus. 'Met gepaste trots', meldt het bijbehorend schrijven, presenteert de Akademie de eerste delen van de nieuwe serie The history of science and scholarship in the Netherlands.

Dat klinkt erg breed, en dat is het ook, gezien de eerste publicaties. Spitsafbijters zijn The Calvinist Copernicans. The reception of the new astronomy in the Dutch Republic, 1575-1750 van Rienk Vermij, Herman Boerhaave (1668-1738). Calvinist chemist and physician van Rina Knoeff en Leerer Raum in Minervas Haus. Experimentelle Naturlehre an der Universität Leiden, 1675-1715 van Gerhard Wiesenfeldt. Volgende maand volgt How fluids unmix. Discoveries by the School of Van der Waals and Kamerlingh Onnes van Johanna Levelt Sengers.

Titel en taal van deze dissertaties (drie in het Engels, één in het Duits) en hun sobere opmaak doen vermoeden dat het hier geen serie betreft die de geschiedenis van de Nederlandse wetenschapsbeoefening voor een groot Nederlands publiek gaat ontsluiten. En dat vermoeden klopt, zegt prof. dr. Wessel Krul, hoogleraar cultuurgeschiedenis van de moderne tijd aan de Rijksuniversiteit Groningen en één van de leden van de redactieraad.

The history of science and scholarship in the Netherlands is bedoeld voor de internationale, vooral academische markt, zegt hij. Nederlandse wetenschappers speelden een belangrijke rol in de internationale wetenschappelijke revolutie van de 17de en 18de eeuw, en rond 1900. Er is onder buitenlandse wetenschaps- en cultuurhistorici veel belangstelling voor onderzoek naar die tijdperken. Deze boeken, met een oplage van zo'n zeshonderd stuks, moeten hun weg vinden naar buitenlandse onderzoekers en bibliotheken.

'Het is een open serie', voegt Yola de Lusenet, hoofd van de uitgeverij van de KNAW toe. De Akademie geeft geen onderzoeksopdrachten, maar de redactieraad beoordeelt manuscripten (van promovendi, maar bijvoorbeeld ook postdocs) die worden opgestuurd.

De boeken hoeven niet alleen te gaan over bèta-wetenschappen, of de meest bekende periodes, vertelt Krul. 'We willen op den duur uitbreiden naar de alfa- en gamma-wetenschappen. Een boek over bijvoorbeeld de Nederlandse antropologie die zich in de 19de eeuw losmaakt van de godsdienstwetenschap, zou er prima in passen.'

Het moeten wel boeken zijn die niet alleen de geschiedenis van een bepaalde wetenschap behandelen, maar die er ook nadrukkelijk de maatschappelijke context bij betrekken, vindt de hoogleraar. 'Dat is het unieke van de serie.'

Jammer vindt hij het niet dat de reeks zich op een gespecialiseerd publiek richt. 'Dat is de taak van de KNAW. Die moet toch de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek bewaken'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden